W wyroku z 26 lutego 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że skoro podatek od nieruchomości jest ponoszony niezależnie od sposobu wykorzystania gruntu, należy go uznać za koszt uzyskania przychodów, który potrącany jest w roku, w którym został poniesiony.
Skoro podatek od nieruchomości jest ponoszony niezależnie od sposobu wykorzystania gruntu, należy go uznać za koszt uzyskania przychodów, który - zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm., dalej: updop) - potrącany jest w roku, w którym został poniesiony (sygn.: II FSK 1607/07).
Na czym polegał problem?
W rozpoznawanej sprawie podatek od nieruchomości dotyczył gruntów, na których spółka rozpoczęła inwestycję – budowę centrum handlowego, celem której było generowanie przychodów w przyszłości, a zatem możliwe było uznanie, że przedmiotowy wydatek został poniesiony w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów.
Jakie było stanowisko organów podatkowych?
Z ustaleń organu podatkowego I instancji wynikało, że spółka, wykazując w zeznaniu rocznym CIT-8 za 2004 r. stratę, zawyżyła koszty uzyskania przychodu przez uwzględnienie w nich kwoty zapłaconej tytułem podatku od nieruchomości.
W 2004 r. spółka prowadziła na przedmiotowej nieruchomości (od której ww. podatek został uiszczony) inwestycję (budowę hipermarketu), a inwestycja ta została w 2005 r. sprzedana.
Organ podatkowy I instancji uznał, że w sytuacji gdy spółka w 2004 r. prowadziła inwestycję polegającą na budowie centrum handlowego, a nie prowadziła w tym okresie żadnej operacyjnej działalności przychodowej, wydatki związane z podatkiem od nieruchomości powinny w całości zostać zaliczone do nakładów inwestycyjnych. Organ podatkowy stwierdził również, że wydatki poniesione z tego tytułu w trakcie realizacji budowy zwiększają koszty rozpoczętej inwestycji jako koszty pośrednie budowy mające wpływ na zwiększenie jej wartości.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że podatek od nieruchomości, na której wznoszono centrum handlowe, nie może być uznany za koszt uzyskania przychodów, ponieważ przedmiotowy grunt nie był w 2004 r. wykorzystywany na cele działalności gospodarczej.
Oznacza to, że wydatek ten nie stanowił kosztu poniesionego w celu osiągnięcia przychodu w 2004 r. Zapłacony podatek od nieruchomości, jako koszt związany pośrednio z prowadzoną budową, zasadnie został uznany przez organ I instancji za wydatek, który w całości powinien obciążyć w okresie budowy koszty inwestycji. Dyrektor Izby Skarbowej uznał także, że wydatki te zostały poniesione w toku inwestycji i były w całości związane z procesem inwestycyjnym, a zatem na podstawie art. 16g ust. 4 updop powiększają wartość początkową wytworzenia środka trwałego w postaci centrum handlowego.
Tym samym, jako wydatki poniesione na wytworzenie środka trwałego, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w myśl art. 16 ust. 1 pkt 1b updop, jednakże z uwagi na fakt, że przedmiotowa inwestycja została sprzedana w 2005 r., mogą w całości stanowić koszt uzyskania przychodu ze sprzedaży.
Spółka zaskarżyła decyzje organów podatkowych, wnosząc skargę do WSA w Warszawie.
Jak orzekały w sprawie Sądy Administracyjne?
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga spółki jest zasadna. Wskazał też, że z uwagi na art. 4a pkt 1 updop, pod pojęciem inwestycji rozumieć należy środki trwałe w budowie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 16 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694, dalej: uor).
Z kolei, powołując art. 16g ust. 4 updop, wskazał, że z porównania tychże definicji wynika, że podatek od nieruchomości, na której realizuje się dana inwestycja ani nie może być uznany za element inwestycji, ani też za element kosztu wytworzenia danego środka trwałego. Sąd dodał także, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje niezależnie od tego, czy dany podmiot realizuje na swoim gruncie inwestycję, nie zależy on również od tego, czy podmiot ten ma zamiar taką inwestycję podjąć.
Zapłacony podatek od nieruchomości (od posiadanego gruntu) nie ma wpływu na jej wartość, nie może być także zaliczony do kosztów wytworzenia środka trwałego na danym gruncie. Według art. 16 ust. 1 updop, w przypadku gruntu nie ma mowy o koszcie jego wytworzenia, lecz co najwyżej o koszcie jego nabycia.
WSA w Warszawie za uzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 16g ust. 4 updop, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i błędne uznanie, że koszty z tytułu podatku od nieruchomości poniesione w okresie budowy środka trwałego (centrum handlowego) mają związek z prowadzoną inwestycją i w konsekwencji zwiększają koszt wytworzenia środka trwałego, a także art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b updop, przez nieuzasadnione zastosowanie do stanu faktycznego ustalonego w sprawie w sytuacji, gdy koszty poniesione z tytułu podatku od nieruchomości nie stanowią wydatków na wytworzenie środka trwałego.
Przyznano również rację skarżącej spółce odnośnie zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 4 updop. Podniesiono bowiem, że w art. 16 ust. 1 updop ustawodawca nie wymienił podatku od nieruchomości, choć uczynił to w przypadku podatku dochodowego (pkt 15) albo podatku od towarów i usług (pkt 46), zatem podatek od nieruchomości może stanowić koszt uzyskania przychodu, jeżeli tylko (jak w rozpoznawanej sprawie) można było jego poniesienie wiązać z możliwymi do osiągnięcia przychodami.
NSA natomiast uznał, że wydatki dotyczyły gruntów, na których spółka rozpoczęła inwestycję, która miała w przyszłości generować przychody, zatem poniesienie wydatków mogło mieć wpływ na uzyskanie przychodów. Ponoszone z tego tytułu wydatki wiązały się z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a zatem podlegały zaliczeniu jako koszty pośrednio związane z przychodami, a więc koszty, których nie można przypisać do konkretnych przychodów, do kosztów uzyskania przychodów w dacie poniesienia.
Tekst opublikowany: 21 kwietnia 2009 r.
Z kolei, powołując art. 16g ust. 4 updop, wskazał, że z porównania tychże definicji wynika, że podatek od nieruchomości, na której realizuje się dana inwestycja ani nie może być uznany za element inwestycji, ani też za element kosztu wytworzenia danego środka trwałego. Sąd dodał także, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje niezależnie od tego, czy dany podmiot realizuje na swoim gruncie inwestycję, nie zależy on również od tego, czy podmiot ten ma zamiar taką inwestycję podjąć.
Zapłacony podatek od nieruchomości (od posiadanego gruntu) nie ma wpływu na jej wartość, nie może być także zaliczony do kosztów wytworzenia środka trwałego na danym gruncie. Według art. 16 ust. 1 updop, w przypadku gruntu nie ma mowy o koszcie jego wytworzenia, lecz co najwyżej o koszcie jego nabycia.
WSA w Warszawie za uzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 16g ust. 4 updop, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i błędne uznanie, że koszty z tytułu podatku od nieruchomości poniesione w okresie budowy środka trwałego (centrum handlowego) mają związek z prowadzoną inwestycją i w konsekwencji zwiększają koszt wytworzenia środka trwałego, a także art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b updop, przez nieuzasadnione zastosowanie do stanu faktycznego ustalonego w sprawie w sytuacji, gdy koszty poniesione z tytułu podatku od nieruchomości nie stanowią wydatków na wytworzenie środka trwałego.
Przyznano również rację skarżącej spółce odnośnie zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 4 updop. Podniesiono bowiem, że w art. 16 ust. 1 updop ustawodawca nie wymienił podatku od nieruchomości, choć uczynił to w przypadku podatku dochodowego (pkt 15) albo podatku od towarów i usług (pkt 46), zatem podatek od nieruchomości może stanowić koszt uzyskania przychodu, jeżeli tylko (jak w rozpoznawanej sprawie) można było jego poniesienie wiązać z możliwymi do osiągnięcia przychodami.
NSA natomiast uznał, że wydatki dotyczyły gruntów, na których spółka rozpoczęła inwestycję, która miała w przyszłości generować przychody, zatem poniesienie wydatków mogło mieć wpływ na uzyskanie przychodów. Ponoszone z tego tytułu wydatki wiązały się z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a zatem podlegały zaliczeniu jako koszty pośrednio związane z przychodami, a więc koszty, których nie można przypisać do konkretnych przychodów, do kosztów uzyskania przychodów w dacie poniesienia.
Tekst opublikowany: 21 kwietnia 2009 r.




