Jeśli masz problem ze stwierdzeniem, kiedy należy zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych w przypadku łączenia spółek, zapoznaj się z odpowiedzią resortu finansów.
Po ostatniej nowelizacji ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2007 r. nr 68, poz. 450 z późn. zm., dalej: ustawa o pcc), podatnicy mogą mieć problemy z prawidłowym opodatkowaniem transakcji połączenia firm, ponieważ podatek ten zależy od rodzaju łączących się spółek.
Do końca 2008 r. przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wymieniały enumeratywnie, wśród rodzajów czynności opodatkowanych, czynność zmiany umowy spółki, tj.: przekształcenie, podział lub jej łączenie, jeżeli ich wynikiem było zwiększenie majątku spółki. Nie było wskazania co do rodzaju spółek biorących udział w łączeniu (osobowe czy kapitałowe).
Do końca 2008 r. przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wymieniały enumeratywnie, wśród rodzajów czynności opodatkowanych, czynność zmiany umowy spółki, tj.: przekształcenie, podział lub jej łączenie, jeżeli ich wynikiem było zwiększenie majątku spółki. Nie było wskazania co do rodzaju spółek biorących udział w łączeniu (osobowe czy kapitałowe).
Od początku 2009 r. ustawodawca dodał przepis do art. 2 ustawy o pcc, wyłączający z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych umowy spółki ich zmiany związane z łączeniem spółek kapitałowych.
W odpowiedzi na interpelację nr 10121 z 9 czerwca 2009 r. dotyczącą opodatkowania łączących się spółek, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia Ministra - stwierdził, iż celem ostatniej nowelizacji była implementacja przepisów dyrektywy Rady z 12 lutego 2008 r. nr 2008/7/WE dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Zgodnie z przepisami tej dyrektywy podatkiem kapitałowym (w Polsce rolę podatku kapitałowego pełni podatek od czynności cywilnoprawnych) nie mogą być opodatkowane określone działania restrukturyzacyjne, w tym łączenie się spółek.
W związku z tym, że zakaz wynikający z ww. dyrektywy dotyczy wyłącznie kwestii opodatkowania spółek kapitałowych, ustawa z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. nr 209, poz. 1319) wprowadziła do ustawy wyłączenie z opodatkowania operacji polegającej na łączeniu się spółek kapitałowych.
Przedmiotem opodatkowania pozostaje nadal czynność łączenia się spółek osobowych oraz czynność łączenia się spółek osobowych ze spółkami kapitałowymi, przy czym należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o pcc łączenie się spółek podlega opodatkowaniu jako zmiana umowy spółki, jeżeli w wyniku połączenia nastąpi zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego.
Dodatkowo, zgodnie z art. 9 pkt 11 lit. a ustawy o pcc, zwolnieniu z podatku podlegają umowy spółki i ich zmiany związane z łączeniem spółek w części wkładów do spółki albo kapitału zakładowego, których wartość była uprzednio opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub podatkiem od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita Polska albo od których zgodnie z prawem państwa członkowskiego podatek nie był naliczany.
Reasumując powyższe, należy stwierdzić, iż podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu zmiany umowy spółki polegającej na łączeniu się spółek osobowych lub spółek osobowych ze spółkami kapitałowymi wystąpi wyłącznie wtedy, gdy majątek lub kapitał zakładowy nowo powstałej spółki będzie wyższy niż suma uprzednio opodatkowanego podatkiem kapitałowym majątku/kapitału zakładowego wszystkich łączących się spółek.
Tekst opublikowano: 28 lipca 2009 r.
W odpowiedzi na interpelację nr 10121 z 9 czerwca 2009 r. dotyczącą opodatkowania łączących się spółek, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia Ministra - stwierdził, iż celem ostatniej nowelizacji była implementacja przepisów dyrektywy Rady z 12 lutego 2008 r. nr 2008/7/WE dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Zgodnie z przepisami tej dyrektywy podatkiem kapitałowym (w Polsce rolę podatku kapitałowego pełni podatek od czynności cywilnoprawnych) nie mogą być opodatkowane określone działania restrukturyzacyjne, w tym łączenie się spółek.
W związku z tym, że zakaz wynikający z ww. dyrektywy dotyczy wyłącznie kwestii opodatkowania spółek kapitałowych, ustawa z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. nr 209, poz. 1319) wprowadziła do ustawy wyłączenie z opodatkowania operacji polegającej na łączeniu się spółek kapitałowych.
Przedmiotem opodatkowania pozostaje nadal czynność łączenia się spółek osobowych oraz czynność łączenia się spółek osobowych ze spółkami kapitałowymi, przy czym należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o pcc łączenie się spółek podlega opodatkowaniu jako zmiana umowy spółki, jeżeli w wyniku połączenia nastąpi zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego.
Dodatkowo, zgodnie z art. 9 pkt 11 lit. a ustawy o pcc, zwolnieniu z podatku podlegają umowy spółki i ich zmiany związane z łączeniem spółek w części wkładów do spółki albo kapitału zakładowego, których wartość była uprzednio opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub podatkiem od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita Polska albo od których zgodnie z prawem państwa członkowskiego podatek nie był naliczany.
Reasumując powyższe, należy stwierdzić, iż podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu zmiany umowy spółki polegającej na łączeniu się spółek osobowych lub spółek osobowych ze spółkami kapitałowymi wystąpi wyłącznie wtedy, gdy majątek lub kapitał zakładowy nowo powstałej spółki będzie wyższy niż suma uprzednio opodatkowanego podatkiem kapitałowym majątku/kapitału zakładowego wszystkich łączących się spółek.
Tekst opublikowano: 28 lipca 2009 r.
