Po raz kolejny zmiany zasad zwrotu VAT od zakupów za unijne pieniądze

Podatnikom, którzy dokonują zakupu towarów i usług lub importu towarów za pieniądze przekazane im bezpośrednio z odrębnego rachunku bankowego, na którym są ulokowane wyłącznie środki z pomocy zagranicznej, przysługuje zwrot podatku VAT naliczonego (§ 15 rozporządzenie Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Dz.U. nr 27, poz. 268 z późn. zm., dalej: rptu). Dotyczy to również podatników dokonujących bezpośrednio zakupów lub importu za takie środki finansowe.
To już druga nowelizacja rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Jeżeli Twoja firma korzysta z pomocy zagranicznej, np. na realizację programów Unii Europejskiej, zapoznaj się z kolejną zmianą.

Pierwsza nowelizacja przepisów dotycząca tej materii wprowadziła zasadę zwrotu podatku tylko wtedy, gdy część wydatków poniesionych na zakup została sfinansowana przez Twoją firmę. Zmiana ta zaczęła obowiązywać 1 lipca 2003 r. Nabycie towarów i usług możesz w takiej sytuacji sfinansować np. ze środków posiadanych w banku na rachunku (§ 17a ust. 1 rptu).

Przypomnijmy, że środki finansowe z pomocy zagranicznej to:
- bezzwrotne środki przekazane polskim podmiotom przez rządy państw obcych lub organizacje międzynarodowe udzielające pomocy na podstawie umów zawartych z Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, jednostronnych deklaracji rządów i organizacji międzynarodowych udzielających pomocy,
- pochodzące ze wspólnego budżetu Unii Europejskiej środki finansowe, które zostały przekazane polskim podmiotom na sfinansowanie programów unijnych,
- to również pieniądze pochodzące z budżetu NATO, bezzwrotne środki finansowe przekazane na sfinansowanie programów badawczych, wykonywanych przez polskie podmioty realizujące te programy na terenie Polski.

Zwrot podatku nie dotyczy kwot podatku naliczonego:
1) o które został pomniejszony podatek należny lub
2) które zostały zwrócone przez właściwy urząd skarbowy na podstawie odrębnych przepisów (dotyczy również zwrotu podatku naliczonego w formie zaliczki, przed powstaniem obowiązku podatkowego w przypadku dokonania zakupów inwestycyjnych).

Zwrot VAT nie przysługuje również za zakupy towarów i usług dokonane ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej, otrzymanych na podstawie umów, gdy umowa przewiduje możliwość sfinansowania podatku ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej.

Abyś mógł otrzymać zwrot, musisz spełnić określone warunki. Zwrot podatku przysługuje podatnikom, którzy:
1) złożyli zgłoszenie rejestracyjne i posiadają numer identyfikacji podatkowej,
2) prowadzą ewidencję zawierającą dane niezbędne do określenia kwoty zwrotu podatku,
3) w całości zapłacili należność obejmującą podatek naliczony z tytułu dokonanych zakupów towarów i usług oraz posiadają oryginał faktury lub faktury korygującej, a w przypadku importu towarów - dokument stwierdzający zapłatę cła i podatków pobieranych przez organy celne,
4) posiadają rachunek bankowy, na którym są wyodrębnione środki pochodzące z pomocy zagranicznej, w przypadku współfinansowania zakupów przez podatnika,
5) posiadają zaświadczenie, że zakup został sfinansowany ze środków unijnych.

Zwrot podatku przysługuje także podatnikom, którzy kwotę podatku naliczonego zapłacili z innych środków niż środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej (§17 rptu).

Do 31 grudnia 2003 r. możesz otrzymać zwrot VAT w związku z zakupami towarów i usług lub importem towarów, gdy częściowo Twoja firma wydatki te sfinansowała ze środków unijnych. Zwrot możesz otrzymać odpowiednio do wysokości otrzymanej pomocy.

Jednak od 9 września 2003 r. jeżeli z umowy zawartej z przekazującym pieniądze wynika, że nie mogą być one przeznaczone na opłacenie podatku, przy wyliczeniu procentowego udziału należności sfinansowanej ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej w stosunku do należności ogółem wynikającej z faktury, należność sfinansowaną z tych środków powiększa się o kwotę podatku przypadającą na nią pod warunkiem jednak, że część należności odpowiadająca kwocie tego podatku została zapłacona z innych, własnych środków finansowych podatnika (nowy ust. 2a dodany do art. 17a).

Zwrot podatku przysługuje podatnikom, którzy zapłacili ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej część należności obejmującą podatek naliczony z tytułu dokonanych zakupów towarów i usług oraz posiadają oryginał faktury lub faktury korygującej zakup towarów i usług - również dokument stwierdzający zapłatę cła i podatków pobieranych przez organy celne (nowobrzmiący art. 17a ust. 4).

Obniżoną do wysokości 0% stawkę VAT stosujesz do świadczenia usług nabywanych za środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej, jeżeli zawarta została pisemna umowa o świadczenie tych usług i została ona zarejestrowana przez Komitet Integracji Europejskiej (§ 62 ust. 1 rptu).
Stawkę 0% stosuje się również do świadczenia usług, których nabycie finansowane jest w części ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej w części natomiast z innych własnych środków finansowych podatnika (nowy § 62 ust. 1a rptu).

Zwrot podatku następuje niezależnie od spełnienia warunków związanych z zaliczeniem poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Nie stosuje się zasad dotyczących zwrotu VAT również wtedy, gdy umowa przewiduje możliwość sfinansowania podatku ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Dotyczy to świadczenia usług wykonanych do 31 grudnia 2003 r. (nowy § 62 ust. 2 i 3 rptu).

Autor: Dorota Ryterska, prawnik