RSS Mapa strony Ustaw jako startową Mój portal czwartek, 24 lipca 2014 r.
Jesteś tutaj: Strona główna » Nowości » Nowości księgowe 2012 » Archiwum nowości księgowych » Nowości księgowe I kwartał 2012
Rozmiar tekstu:  f1 f2 f3
RSS
27.03.2012

PIT 2011: Kiedy można rozliczać się wspólnie z małżonkiem?

Zasadą jest, iż małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Jednak biorąc pod uwagę specyfikę związku małżeńskiego ustawodawca przewidział dla nich możliwość skorzystania ze wspólnego opodatkowania. Poznaj zasady wspólnego rozliczenia.

Możliwość wspólnego opodatkowania małżonków
Małżonkowie podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy mogą być na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a updof, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26 i art. 26c updof; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków (art. 6 updof).
Wniosek od 1 stycznia 2011 r. może być złożony przez jednego z małżonków
Zgodnie z nowo dodanym od 1 stycznia 2011 r. art. 6 ust. 2a updof wniosek, o którym mowa powyżej, może być wyrażony przez jednego z małżonków. Wyrażenie wniosku przez jednego z małżonków traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Przepis wprowadza możliwość składania wniosku o wspólne rozliczenie małżonków tylko przez jednego z nich.

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Miejsce zamieszkania nie zostało zdefiniowane na gruncie updof ani na gruncie innych przepisów podatkowych. Skoro więc miejsce zamieszkania nie zostało określone w sposób szczególny dla celów podatkowych, należy stosować w tym zakresie art. 25-28 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.), dalej: kc.

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 kc).

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
  • posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
  • przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Prawo do wspólnego rozliczenia niekiedy przysługuje również małżonkom, którzy mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita państwie.

Stosownie do treści art. 6 ust. 3a updof zasady i sposób opodatkowania mają zastosowanie również do:
  • małżonków, którzy mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej,
  • małżonków, z których jeden podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Rzeczypospolitej Polskiej a drugi ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej - jeżeli osiągnęli podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychody w wysokości stanowiącej łącznie co najmniej 75% całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowali certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.
Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej korzystający ze wspólnego rozliczenia podatnicy niepodlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu są obowiązani udokumentować wysokość całkowitych przychodów osiągniętych w danym roku podatkowym, przedstawiając zaświadczenie wydane przez właściwy organ podatkowy innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub innego państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej, w którym osoby te mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych lub inny dokument potwierdzający wysokość całkowitych przychodów osiągniętych w danym roku podatkowym.
Wspólność majątkowa
Kolejnym warunkiem, który małżonkowie muszą spełnić, jest istnienie pomiędzy nimi wspólności majątkowej.

Wspólność majątkowa, co do zasady, powstaje z mocy ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa. Obejmuje ona przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa.

Do majątku wspólnego należą w szczególności: pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków, dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków oraz środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.

Przepisy przewidują jednak możliwość wyłączenia wspólności majątkowej

Rozdzielność majątkowa może powstać na podstawie:
  • dobrowolnej umowy
  • lub z mocy prawa.
Rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa w wyniku:
  • wyroku sądowego,
  • ubezwłasnowolnienia lub
  • ogłoszenia upadłości któregokolwiek z małżonków,
  • rozwodu oraz
  • separacji.
Brak wspólności majątkowej w trakcie chociażby kilku dni roku podatkowego spowoduje, iż małżonkom nie będzie przysługiwał przywilej wspólnego rozliczenia dochodów. Nawet przywrócenie wspólności majątkowej w trakcie roku nie spowoduje przywrócenia prawa do wspólnego rozliczania za dany roku podatkowy. Będzie ono przysługiwało dopiero od następnego roku, w ciągu którego cały czas będzie istniała wspólność ustawowa.
Podatek liniowy, ryczałt i karta podatkowa - wykluczają wspólne rozliczenie małżonków
Kolejnym warunkiem wspólnego opodatkowania jest to, aby do żadnego z małżonków w roku podatkowym nie miały zastosowania zasady przewidziane dla:
  • podatników podatku liniowego oraz
  • podatników opodatkowanych w formie karty podatkowej,
  • ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Nie jest przy istotne osiągnięcie przychodu z danej działalności tylko sam fakt wyboru tej formy opodatkowania.
Ze wspólnego opodatkowania mogą skorzystać małżonkowie, jeżeli jedno lub oboje co prawda korzystało z ryczałtu, ale tylko od przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Jednakże umowy te nie mogą być zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Po spełnieniu wszystkich wymienionych przesłanek małżonkowie mogą być opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot składek na ubezpieczenie społecznie i ulg. Podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku, ale oblicza się go od połowy łącznych dochodów małżonków.

Reguły dotyczące wspólnego opodatkowania małżonków mają zastosowanie również w sytuacji, gdy jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód był opodatkowany, lub osiągnął dochód w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku.

Należy jednak pamiętać, iż złożenie zeznania podatkowego po ustawowym terminie powoduje utratę uprawnienia do wspólnego opodatkowania małżonków.
PRZYKŁAD
Małżeństwo nieprowadzące działalności gospodarczej rozliczało się w poprzednich latach wspólnie na formularzu PIT-37. W 2010 r. małżonka podatnika nigdzie nie pracowała, nie osiągnęła żadnych przychodów. Czy w związku z tym we wspólnym rozliczeniu PIT-37 za 2010 r. należy wykazać małżonkę podatnika z zerowym przychodem?
Odpowiedź: Reguły dotyczące wspólnego opodatkowania małżonków mają zastosowanie również w sytuacji, gdy jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu, lub osiągnął dochód w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku. Zatem nieosiągnięcie przez jedno z małżonków przychodów w danym roku podatkowym nie wyklucza możliwości wspólnego rozliczenia małżonków. W przypadku wspólnego opodatkowania dochodów podatek określa się na imię obojga małżonków, więc we wspólnym rozliczeniu należy również wykazać małżonka z zerowym przychodem.
Podstawa prawna: - art. 6 ust. 3a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.).

Porady o zbliżonej tematyce

Nie jesteś jeszcze użytkownikiem Portalu FK?

Tylko w Portalu FK:

  • informacje o planowanych i aktualnych zmianach przepisów księgowo-podatkowych,
  • wiarygodne interpretacje zmian przygotowane przez zaufanych ekspertów,
  • możliwość indywidualnej konsultacji z ekspertem,
  • mnóstwo wzorów dokumentów, m.in.: deklaracje i formularze do ZUS i dokumenty związane z kontrolą Urzędu Skarbowego.

Otrzymasz praktyczny
prezent: informator
w formacie PDF


Strona używa plików cookies.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.