Paragony fiskalne zamiast faktury VAT

Sejm zajmie się projektem ustawy o zmianie ustawy o VAT oraz ustawy o rachunkowości. Projekt ustawy zmieniającej dotyczy umożliwienia dokonania zapisów w księgach rachunkowych pewnych typów wydatków bezpośrednio na podstawie paragonów fiskalnych lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatku, np. bilet parkometru, bez konieczności uzyskiwania faktury VAT. Nowelizacja odnosi się przede wszystkim do podatników prowadzących księgi rachunkowe na podstawie ustawy o rachunkowości.

Nowelizacja ułatwi przedsiębiorcom dokumentowanie wydatków przy pomocy paragonów fiskalnych i zwolni z obowiązku posiadania faktur VAT w odniesieniu do wskazanej grupy wydatków. Jednakże paragony fiskalne lub inne dokumenty niebędące fakturami VAT nie będą uprawniały do odliczenia podatku naliczonego zawartego w tych wydatkach. Oczywiście nabywca będzie mógł zażądać w miejsce paragonu wystawienia faktury VAT, z której podatek naliczony na ogólnych zasadach odliczy.

Obecnie, zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm., dalej uor), dowód księgowy powinien zawierać co najmniej:

• określenie rodzaju dowodu i jego numeru identyfikacyjnego,
• określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczej,
• opis operacji oraz jej wartość, jeżeli to możliwe, określoną także w jednostkach naturalnych,
• datę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą - także datę sporządzenia dowodu,
• podpis wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto składniki aktywów,
• stwierdzenie sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych przez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych (dekretacja), podpis osoby odpowiedzialnej za te wskazania.

Można jednak zaniechać zamieszczania na dowodzie danych, o których mowa w ostatnich dwóch punktach, jeżeli wynika to z odrębnych przepisów lub techniki dokumentowania zapisów księgowych.

Natomiast paragon fiskalny nie zawiera określenia nabywcy transakcji, czyli danych, o których mowa w punkcie 2, co jest niezbędne i czego nie można pominąć, a w związku z tym paragon fiskalny nie może być podstawą do ujęcia wydatku w księgach.

Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz podmiotów gospodarczych muszą wystawiać faktury VAT. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 95, poz. 798 ze zm.) za dokumenty posiadające status faktury VAT uznaje się również:

• bilety jednorazowe za usługi przewozu osób,
• dowody zapłaty za usługi radiokomunikacji przywoławczej,
• dokumenty dotyczące usług bankowych i ubezpieczeniowych,
• dowody zapłaty za przejazd autostradami płatnymi oraz rachunki, o których mowa w ustawie Ordynacja podatkowa wystawiane przez podatników nieobowiązanych do wystawiania faktur.

Podatnicy nieprowadzący ksiąg rachunkowych, a prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów, dokumentują wydatki zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 23 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152 poz. 1475 ze zm.), w stosunku do nich konieczna będzie zmiana tego aktu prawnego.

Nowelizacja ustawy o rachunkowości umożliwi rezygnację z umieszczania na dowodzie księgowym określenia stron operacji gospodarczej i w konsekwencji - możliwość posłużenia się takim dowodem dla udokumentowania wydatku, o ile przepisy szczególne będą przewidywały taką możliwość.

Przepis art. 21 ust. 1a uor, będzie umożliwiać zaniechanie zamieszczania na dowodzie danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 5 i 6, jeżeli wynika to z odrębnych przepisów lub techniki dokumentowania zapisów księgowych.

W ustawie z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535, z późn. zm., dalej: ustawa o VAT) wprowadza on zmiany w art. 88 w ust. 1 w pkt 5, dodając lit. c. Tym samym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie będzie się stosować do nabywanych przez podatnika towarów i usług, których nabycie zostało udokumentowane dokumentami uznanymi za fakturę.

W art. 106 ustawy o VAT dodany zostanie ust. 4a i 4b, zgodnie z którym za fakturę będą uznawane również:

1) dokumenty potwierdzające zarejestrowanie sprzedaży przy pomocy kasy rejestrującej następujących towarów i usług, chociażby nie zawierały wszystkich określonych danych:

a) usług taksówek osobowych,

b) usług przewozu osób,

c) usług gastronomicznych,

d) paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu wykorzystywanych do napędu pojazdów samochodowych, a także innych towarów i usług związanych z eksploatacją tych pojazdów,

2) dowody zapłaty za usługi parkowania pojazdów.

Jednakże na żądanie nabywców ww. towarów i usług podatnicy będą obowiązani do wystawienia faktury zawierającej wszystkie określone dane.
Zasada ta nie będzie maiła zastosowania do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju.

Nowelizacja wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Tekst opublikowany: 22 lipca 2009 r.