Państwo dofinansuje szkolenie pracowników młodocianych?

Przypomnijmy, że pracodawca zatrudniający młodocianego pracownika może liczyć na pewne korzyści. Po pierwsze przysługuje mu z tego tytułu tzw. ulga uczniowska, po drugie może ubiegać się o zwrot części kosztów, jakie poniósł na wynagrodzenia i składki ubezpieczeniowe pracowników młodocianych.

Pracodawca, który zatrudnił pracowników w celu przygotowania zawodowego, mógł skorzystać z ulgi uczniowskiej, którą to odliczał od podatku od swoich dochodów. Ulga ta polegała na obniżeniu podatku dochodowego z tytułu szkolenia uczniów. Jest ona nazywana także ulgą uczniowską i przysługuje osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, w tym również w formie spółki prawa cywilnego lub osobowej spółki handlowej, z wyjątkiem spółki partnerskiej, uprawnionym do szkolenia uczniów i zatrudniającym w ramach prowadzonej działalności pracowników w celu przygotowania zawodowego.

Ustawa z 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 202.1956 ) uchyliła art.27c, według którego podatnicy korzystający z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz karty podatkowej mieli prawo do ulgi uczniowskiej. Warto jednak zwrócić uwagę na to, że zachowano możliwość odliczania tej ulgi na zasadzie praw nabytych. W związku z tym z ulgi uczniowskiej mogą nadal korzystać podatnicy, którzy podpisali odpowiednie umowy i rozpoczęli szkolenie nie później niż w roku szkolnym 2003-2004.

Przypomnijmy te zasady poniżej.

Jeżeli pracodawca prowadzi zwykłą działalność gospodarczą (np. zakład stolarski) lub np. spółkę cywilną, jest uprawniony do szkolenia uczniów oraz zatrudnia pracowników na umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, może otrzymać ulgę uczniowską.

Pracodawca może zawrzeć z osobą młodocianą umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie: 1) nauki zawodu albo 2) przyuczenia do wykonywania określonej pracy, jeżeli (poza wyjątkami dopuszczalności zawierania umowy o pracę z osobami, które nie ukończyły 16 lat opisanymi powyżej) osoba ta ukończyła 16 lat, co najmniej gimnazjum i przedstawiła świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża jego zdrowiu.

Jakie należy spełnić warunki, aby otrzymać ulgę uczniowską?

A zatem przede wszystkim pracodawca ubiegający się o przyznanie ulgi uczniowskiej musi posiadać uprawnienia do szkolenia uczniów. Oznacza to, że wymagane są odpowiednie kwalifikacje zawodowe i pedagogiczne. Niekoniecznie pracodawca musi posiadać takie kwalifikacje, jeżeli ich nie ma, wystarczy, że będzie je miał pracownik lub wspólnik.

Instruktor nauki zawodu, czyli np. pracownik zatrudniony u pracodawcy, jeśli posiada tytuł mistrza, musi mieć jeszcze przygotowanie pedagogiczne, np. ukończony kurs, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty. Inni, oprócz takiego kursu czy wykształcenia pedagogicznego, muszą mieć świadectwo ukończenia technikum albo szkoły policealnej, pomaturalnej, liceum zawodowego, do tego jeszcze tytuł wykwalifikowanego robotnika oraz odpowiednio długi staż pracy w zależności od rodzaju ukończonej szkoły.

Ulga ta przysługuje także, w przypadku gdy uprawnionym do szkolenia uczniów jest przynajmniej jeden ze wspólników pracodawcy lub pracownik osoby (spółki) prowadzącej działalność gospodarczą, który posiada odpowiednie kwalifikacje. Aby pracodawca mógł otrzymać powyższą ulgę, musi ponadto spełnić jeszcze jeden warunek. Szkolenie ucznia musi zostać zakończone egzaminem, a uczeń musi z egzaminu uzyskać wynik pozytywny.

Pracodawca nie otrzyma ulgi uczniowskiej za wyszkolenie pracownika, który jest już wykwalifikowanym pracownikiem (czeladnikiem) w tym samym lub w innym zawodzie.

Jaka jest wysokość ulgi uczniowskiej?

Obecnie wysokość ulgi uczniowskiej za wyszkolenie jednego pracownika zależy od okresu szkolenia wynikającego z umowy o pracę.

Ulga uczniowska z tytułu wyszkolenia jednego pracownika wynosi:
1. 4.560 zł - jeżeli pracodawca szkoli młodocianego pracownika w okresie do 24 miesięcy,
2. 7.600 zł - jeżeli pracodawca szkoli młodocianego pracownika ponad 24 miesiące.

Ulga uczniowska może być podniesiona o 20% podatnikom, którzy prowadzą działalność gospodarczą w miejscowościach o liczbie mieszkańców do 5000 oraz w gminach o szczególnym zagrożeniu wysokim bezrobociem strukturalnym.

Jeżeli gmina, w której pracodawca prowadzi szkolenie, była (kiedy pracodawca rozpoczynał działalność gminą) zagrożoną szczególnym bezrobociem, a po zakończeniu szkolenia przez pracodawcę została wykreślona z wykazu gmin zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, to i tak pracodawca ma prawo do podwyższonej ulgi o 20%.

Ustalając kwotę ulgi, przyjmuje się kwotę obowiązującą w roku podatkowym, w którym zakończono szkolenie pozytywnym wynikiem egzaminu.

Jeżeli właśnie rozliczasz takiego pracodawcę, który zatrudnia młodocianych pracowników, pamiętaj, że ma on prawo do ulgi uczniowskiej, w przypadku gdy zatrudniał pracownika przez cały okres szkolenia wynikający z umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Jeżeli firma, którą rozliczasz, prowadzi działalność w formie spółki, ulga uczniowska przysługuje wspólnikom proporcjonalnie do ich udziału w dochodach spółki.

Powyższe przepisy stosuje się odpowiednio do pracodawców, którzy na podstawie umowy zawartej ze szkołą prowadzą zajęcia praktyczne lub praktyki zawodowe uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe oraz dotychczasowych szkół ponadpodstawowych prowadzących kształcenie zawodowe, zwane dalej "praktyczną nauką zawodu", pod warunkiem że praktyczna nauka zawodu trwała nie krócej niż 10 miesięcy.

Gdzie należy złożyć wniosek o przyznanie ulgi?

Obecnie pracodawca ubiegający się o przyznanie ulgi uczniowskiej musi złożyć wniosek naczelnikowi urzędu skarbowego. Pracodawca składa ten wniosek w terminie 1 miesiąca od daty złożenia przez pracownika egzaminu kończącego naukę zawodu, a także w terminie miesiąca od daty zakończenia przez ucznia odbywania u podatnika praktycznej nauki zawodu.

Jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku?

Do wniosku o przyznanie ulgi uczniowskiej pracodawca musi dołączyć dokument stwierdzający datę złożenia przez pracownika egzaminu kończącego naukę zawodu wynikiem pozytywnym, a w przypadku, o którym mowa w ust. 11, również oświadczenie stwierdzające przyczyny krótszego okresu szkolenia.

Wniosek o ulgę uczniowską, o której mowa w ust. 13, powinien zawierać:
1) datę zawarcia ze szkołą umowy o praktyczną naukę zawodu,
2) imię i nazwisko ucznia,
3) datę rozpoczęcia i zakończenia przez ucznia odbywania u pracodawcy praktycznej nauki zawodu.

Pracodawca ma prawo do tej ulgi niezależnie od formy opodatkowania. Może się zdarzyć, że w ciągu roku podatkowego pracodawca w okresie korzystania z ulgi uczniowskiej zmieni formę opodatkowania i będzie opodatkowany w sposób określony w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym. Wówczas nie wykorzystaną część ulgi w podatku dochodowym odlicza od podatku pobieranego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub w formie karty podatkowej.



Prawo do dofinansowania kosztów szkolenia pracowników młodocianych mają mieć nie tylko pracodawcy, którzy do tej pory byli uprawnieni do ulgi uczniowskiej, ale również Ci, którzy wykształcili młodocianych pracowników i oczywiście spełniają odpowiednie warunki wyszczególnione w rozporządzeniu Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych pracowników i ich wynagradzania (Dz.U. nr 60, poz. 278 ze zm.).

Pracodawca ubiegający się o dofinansowanie będzie składał wniosek nie na ręce naczelnika urzędu skarbowego tylko do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. To właśnie te organy będą podejmować decyzję w sprawie dofinansowania. Gminy mają otrzymać w związku z tym z budżetu państwa dotację celową na zadania własne.

Do wniosku o dofinansowanie kosztów szkolenia pracowników młodocianych pracodawca będzie musiał dołączyć:
- dokumenty potwierdzające kwalifikacje do prowadzenia przygotowania zawodowego,
- umowę o pracę z młodocianym pracownikiem,
- dyplom,
- świadectwo lub zaświadczenie potwierdzające zdanie przez młodocianego egzaminu kończącego naukę zawodu lub przyuczenia do pracy.

Wysokość dofinansowania ma wynosić:
- 4.587 zł - jeżeli okres kształcenia wynosi 24 miesiące,
- 7.645 zł - jeżeli okres kształcenia wynosi 36 miesięcy.

Jeżeli pracodawca będzie przyuczał pracownika młodocianego do określonej pracy, dofinansowanie wyniesie 240 zł za miesiąc (przyuczanie od 3 do 6 miesięcy z możliwością przedłużenia do 22 miesięcy).

Kwoty dofinansowania mają być waloryzowane, pod warunkiem że wskaźnik cen towarów i usług w czerwcu danego roku w stosunku do grudnia poprzedniego roku wyniesie co najmniej 105%.

Autor: Anna Kostecka, konsultant prawny