Pracodawca, który kupuje dla załogi pakiety medyczne, musi potrącić zaliczkę na podatek dochodowy, a tym samym również składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Ale jest pewien wyjątek…
© FotoChannels / Glow Images
O konieczności potrącenia podatku przesądziła uchwała NSA z 24 października 2011 r. ( sygn. II FPS 7/10). Uchwała zapadła w pełnym składzie Izby Finansowej NSA, choć 8 sędziów zgłosiło do niej zdanie odrębne. Przeważyło zdanie większości - że wykupione przez pracodawców pakiety świadczeń medycznych powinny być opodatkowane, gdyż dla pracowników stanowią tzw. nieodpłatne świadczenie.
Tym samym NSA powtórzył pogląd, jaki wyraził już we wcześniejszej uchwale - z 24 maja 2010 r. (sygn. II FPS 1/10) - że wykupione przez pracodawcę pakiety świadczeń medycznych, których wartość nie jest wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11 updof, stanowią dla pracowników, uprawnionych do ich wykorzystania, nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 tej ustawy.
Co jest przychodem?
NSA ponownie uznał, że przychodem pracownika jest nie tylko konkretna usługa medyczna (lub grupa usług), lecz także sama możliwość skorzystania z nich. Zdaniem sędziów, przychód z takiego świadczenia ma charakter realny, o czym przekonuje choćby wartość rynkowa oferowanych abonamentów medycznych.
Jak tłumaczył po rozprawie przewodniczący sędzia NSA nie wszyscy pracownicy mają prawo do pakietów medycznych. Są firmy, które nie kupują ich swoim pracownikom. Gdyby więc pracownik sam chciał zapłacić za opiekę medyczną, musiałby najpierw na to zapracować, czyli zarobić pieniądze, od których również zapłaciłby podatek. Poza tym pracownicy nie mają obowiązku przyjęcia od pracodawcy oferowanej korzyści w postaci pakietu medycznego.
Sędzia odniósł się również do kwestii wywołującej najwięcej wątpliwości, tzn. jak ustalić wartość nieodpłatnego świadczenia z tego tytułu na jednego pracownika. Wyjaśnił, że można to zrobić dzieląc ceną, po jakiej pracodawca kupuje pakiet medyczny dla całej załogi, przez listę pracowników uprawnionych do skorzystania z wynikających z niego świadczeń medycznych.
Pracownik ma prawo odmówić
Również w poprzedniej uchwale z 24 maja 2010 r., NSA wyraził pogląd, że to od pracownika zależy, czy będzie objęty programem opieki medycznej. Nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy, bez względu na podstawę prawną tego stosunku, wymaga bowiem zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika (zgodnie z art. 11 kp) - przypomniał wtedy NSA. I dodał, że pracownicy, którym pracodawca oferuje możliwość wykupienia świadczeń medycznych, a tym samym zmianę warunków pracy lub płacy, nie muszą tej oferty akceptować
Jest PIT, jest ZUS
Skoro wartość wydatków ponoszonych przez pracodawcę na świadczenia medyczne stanowi przychód pracownika dla celów podatkowych, to wchodzi także do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
PRZYKŁAD
Pan Jan jest zatrudniony w firmie A. Ma wynagrodzenie miesięczne brutto 1.500 zł. Oprócz tego może korzystać ze świadczeń medycznych wynikających z pakietu medycznego kupionego przez pracodawcę w firmie medycznej X dla całej załogi firmy A. Miesięczna cena pakietu to 6.000 złotych. Obejmuje on świadczenia dla 120 pracowników w firmie A. Po podzieleniu ceny pakietu przez liczbę pracowników uprawnionych do korzystania ze świadczeń medycznych otrzymujemy wartość przychodu przypadającego z tego tytułu na każdego pracownika - 50 zł brutto miesięcznie.
Miesięczny przychód pana Jana dla celów podatkowych wynosi zatem 1.550 zł. Obliczamy wynagrodzenie pana Jana do wypłaty:
Miesięczny przychód pana Jana dla celów podatkowych wynosi zatem 1.550 zł. Obliczamy wynagrodzenie pana Jana do wypłaty:
- Składka na ubezpieczenie emerytalne (9,76%) = 151,28 zł
- Składka na ubezpieczenie rentowe (1,50%) = 23,25 zł
- Składka na ubezpieczenie chorobowe (2,45%) = 37,98 zł
- Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne = 1.337,49 zł
- Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) = 120,37 zł
- Składka na ubezpieczenie zdrowotne odliczana od podatku (7,75%) = 103,66 zł
- Przychód do opodatkowania = 1.337,49 zł
- Koszty uzyskania przychodu = 111,25 zł
- Dochód po zaokrągleniu = 1.226 zł
- Miesięczna kwota zmniejszająca podatek = 46,33 zł
- Podatek należny = 174,35 zł
- Zaliczka na podatek po potraceniu składki na ubezpieczenie zdrowotne, po zaokrągleniu = 71 zł
- Wynagrodzenie do wypłaty = 1.146,12 zł
Jest wyjątek
Jedynym sposobem na uniknięcie oskładkowania mogłoby być powołanie się na § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem do podstawy wymiaru składek nie wchodzą korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług.
Aby skorzystać z tego wyłączenia, muszą być spełnione łącznie dwa warunki: korzyść ma wynikać z wewnętrznych przepisów, a pracownik ma ponosić częściową odpłatność.
Kiedy nie ma podatku i składek
Przychodem pracownika ze stosunku pracy nie jest wartość obowiązkowych badań lekarskich wstępnych, okresowych i kontrolnych. Pracodawca nie potrąca więc podatku ani składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od wartości takich świadczeń przypadających na jednego pracownika
Podstawa prawna: - art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.) - updof,
- rozporządzenie z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106).
- rozporządzenie z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106).
