Przedłużenie okresu zasiłkowego, zmiany w zasadach wypłacania zasiłku pielęgnacyjnego, a także becikowego to tylko niektóre zmiany wprowadzone do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przeczytaj ten tekst i sprawdź, jakie zmiany zostały wprowadzone po nowelizacji ustawy.
1. Okres zasiłkowy
Zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych jest ustalane na okres zasiłkowy trwający od 1 września do 31 sierpnia następnego roku.
Po nowelizacji wprowadzonej ustawą zmieniającą z 17 października 2008 r. okres zasiłkowy będzie trwał od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego.
| Ustawa nowelizująca przedłużyła okres zasiłkowy, który rozpoczął się 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r. Przedłużenie nastąpi z urzędu. |
Zmiana jest związana ze sposobem ustalania dochodu i prawa do świadczeń osób utrzymujących się z gospodarstwa rolnego, ponieważ GUS ogłasza ryczałtową wysokość dochodu rolników dopiero 23 września każdego roku.
Wnioski w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych na nowy rok zasiłkowy, który rozpocznie się 1 listopada 2009 r., będzie można składać od 1 września 2009 r.
2. Zasiłek pielęgnacyjny
Nowelizacja wprowadza zmiany dotyczące wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego wynikające z uznania przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 23 października 2007 r. (sygn. akt P 28/07) za niekonstytucyjny art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim dotyczy ustalania uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego.
Przypomnijmy, że obecnie zasiłek pielęgnacyjny wypłacany jest od miesiąca złożenia wniosku o taki zasiłek, wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności.
Nowelizacja wprowadza zasadę, zgodnie z którą zasiłek pielęgnacyjny będzie wypłacany od miesiąca, w którym osoba zainteresowana złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności, pod warunkiem że wniosek o zasiłek pielęgnacyjny zostanie złożony w gminie w terminie 3 miesięcy od uzyskania orzeczenia.
W przypadku gdy orzeczenie o niepełnosprawności utraciło ważność, a niepełnosprawność zostanie ustalona ponownie w orzeczeniu będącym kontynuacją poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności zostanie ustalone od 1. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, pod warunkiem:
- złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności w terminie miesiąca od dnia utraty ważności poprzedniego orzeczenia i
- złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia.
- złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności w terminie miesiąca od dnia utraty ważności poprzedniego orzeczenia i
- złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia.
Nowelizacja przesądziła, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, również w przypadku gdy członkowi rodziny przysługuje za granicą na tę osobę świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
3. Ustalanie dochodu rodziny
Zgodnie z nowelizacją, w przypadku gdy członek rodziny przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (nieodpłatnie), ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się osoby przebywającej w takiej instytucji.
Nowelizacja doprecyzowała, w jaki sposób ustalany jest dochód z gospodarstwa rolnego. Dzięki zapisowi, że w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, iż z jednego ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie przez Prezesa GUS, nie będzie wątpliwości, że dochód z hektara przeliczeniowego ma charakter ryczałtowy i ustalanie jego wysokości nie zależy od faktycznego uprawiania gospodarstwa.
4. Zasiłek rodzinny
Nowelizacja wprowadziła regulacje mające na celu wyeliminowanie sytuacji, w których członek rodziny nabędzie uprawnienie do świadczeń rodzinnych (np. z tytułu urodzenia się dziecka) wyłącznie na podstawie ustawodawstwa innego państwa oraz będzie starał się o przyznanie takich świadczeń również w Polsce. Przepis ten pozwoli na wykluczenie sytuacji, w której członek rodziny nabywa jednocześnie uprawnienie do świadczeń w dwóch państwach (wyłącznie na podstawie przepisów krajowych tych państw), oraz zapobiegnie możliwości kumulacji tych świadczeń – np. z tytułu urodzenia się dziecka, a tym samym podwójnego pobierania świadczeń. Nowelizacja przesądziła więc, że zasiłek rodzinny na dziecko nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje na to dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy o koordynacji lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
5. Dodatek do zasiłku rodzinnego
Znowelizowane przepisy umożliwią pobieranie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego lub świadczenia pielęgnacyjnego, w przypadku gdy dziecko jest umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez okres nie więcej niż 5 dni w tygodniu, albo dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności przebywa w żłobku lub w przedszkolu z powodów terapeutycznych, albo dziecko przebywa w zakładzie opieki zdrowotnej.
Zgodnie z nowelizacją wniosek o wypłatę dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego osoby zainteresowane będą mogły składać do dnia zakończenia okresu zasiłkowego, w którym rozpoczęto rok szkolny albo roczne przygotowanie przedszkolne (tzw. zerówkę).
6. Becikowe
Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka zostanie wypłacona osobie będącej opiekunem prawnym, faktycznym albo osobie przysposabiającej dziecko w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobieniem , nie później niż do ukończenia przez dziecko 18 lat.
7. Świadczenie pielęgnacyjne
Nowelizacja wprowadziła rozwiązania dotyczące wliczania do składu rodziny dziecka, na które rodzic pobiera świadczenie pielęgnacyjne, także w sytuacji, gdy dziecko to posiada własne dziecko. Ze względu na interesy osób wychowujących dzieci niepełnosprawne, przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych wprowadzono wyjątek od zasady, wynikający z zawartej w ustawie o świadczeniach rodzinnych definicji „rodziny”, że do składu rodziny nie wlicza się dziecka, które posiada własne dziecko. W przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, mając na uwadze jego specyfikę, posiadanie dziecka przez niepełnosprawne dziecko nie będzie pozbawiało rodzica do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na nie, czego konsekwencją będzie wliczanie tego dziecka do składu rodziny przy ustalaniu dla rodzica prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Świadczenie pielęgnacyjne będzie mógł otrzymać nie tylko, tak jak dotychczas, rodzic niepełnosprawnego dziecka, albo jego opiekun faktyczny, ale także osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny (krewny w linii prostej inny niż ojciec lub matka albo rodzeństwo).
Podstawa prawna: - ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 222, poz. 1630 ze zm.),
- ustawa z 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (jeszcze nieopublikowana w Dz.U.),
- wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 (Dz.U. nr 200, poz. 1446).
- ustawa z 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (jeszcze nieopublikowana w Dz.U.),
- wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 (Dz.U. nr 200, poz. 1446).
Tekst opublikowany: 17 grudnia 2008 r.
