Od 1 stycznia 2010 r. zmienią się zasady odliczania VAT od nabycia samochodów. Polska wystąpiła do Komisji Europejskiej o derogację na okres 3 lat, umożliwiającą stosowanie ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego od nabycia samochodów oraz braku konieczności rozliczania VAT w przypadku wykorzystywania tych pojazdów do celów prywatnych.
Założenia do projektu ustawy o zmianie ustaw: o podatku od towarów i usług, o podatku dochodowym od osób fizycznych, o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne zakładają zasadniczą zmianę przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT).
Jak wynika z założeń do projektowanych zmian, dotyczą one przede wszystkim zasad wykorzystywania przez podatników samochodów, których konstrukcja umożliwia wykorzystywanie ich do innych celów niż działalność gospodarcza.
Zasadniczo można wskazać na 4 podstawowe zasady odnoszące się do odliczania VAT naliczonego z tytułu nabycia, w tym wewnątrzwspólnotowego, oraz importu pojazdów samochodowych, nabycia usług, zgodnie z umową najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze, jakie wynikają z planowanych zmian:
Jak wynika z założeń do projektowanych zmian, dotyczą one przede wszystkim zasad wykorzystywania przez podatników samochodów, których konstrukcja umożliwia wykorzystywanie ich do innych celów niż działalność gospodarcza.
Zasadniczo można wskazać na 4 podstawowe zasady odnoszące się do odliczania VAT naliczonego z tytułu nabycia, w tym wewnątrzwspólnotowego, oraz importu pojazdów samochodowych, nabycia usług, zgodnie z umową najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze, jakie wynikają z planowanych zmian:
- pełne prawo do odliczenia VAT w przypadku samochodów innych niż osobowe wykorzystywanych w działalności gospodarczej,
- ograniczone prawo do odliczenia VAT naliczonego w przypadku samochodów osobowych (z wyjątkami) wykorzystywanych w działalności gospodarczej,
- brak obowiązku rozliczania VAT w przypadku używania samochodu poza działalnością gospodarczą,
- brak możliwości odliczenia VAT naliczonego od zakupu paliwa do samochodów używanych poza działalnością gospodarczą.
Konieczność nowelizacji przepisów ma związek z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (TSWE) z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C-414/07 Magoora sp. z o.o., dotyczącego interpretacji przepisów VI dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. WE L 145 z 13.06.1977, str. 1, z późn. zm.) w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia paliwa wykorzystywanego do napędu niektórych pojazdów samochodowych.
Ponieważ stosowane obecnie zasady rozliczania VAT od pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony (i paliwa do nich) innych niż samochody osobowe wynikają obecnie jedynie z interpretacji ogólnej Ministra Finansów będącej konsekwencją wyroku TSWE, zachodzi konieczność dokonania określonych zmian w przepisach podatkowych.
Polska wystąpiła do Komisji Europejskiej o derogację na okres 3 lat, umożliwiającą stosowanie ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego od nabycia pojazdów samochodowych oraz braku konieczności rozliczania VAT w przypadku wykorzystywania tych pojazdów do celów prywatnych.
Jednocześnie wystąpiono również do Komisji Europejskiej o konsultację, w celu umożliwienia nieodliczania VAT od paliwa nabywanego do pojazdów innych niż samochodów osobowych o masie całkowitej do 3,5 tony (od paliwa do samochodów osobowych ograniczenie w odliczaniu podatku obowiązuje).
Jak wynika z założeń do planowanej nowelizacji, konieczność dokonania zmian w ustawie o VAT wiąże się z potrzebą uwzględnienia w przepisach wniosków, o które Polska wystąpiła, termin wprowadzenia nowych przepisów podany we wnioskach do Komisji Europejskiej to 1 styczeń 2010 r.
Biorąc pod uwagę postanowienia ww. wyroku TSWE należy wskazać, iż wpływają one odpowiednio na możliwość odliczania podatku naliczonego z tytułu nabycia lub importu pojazdów samochodowych oraz nabycia usług, zgodnie z umową najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze , których przedmiotem są pojazdy samochodowe.
Ponieważ stosowane obecnie zasady rozliczania VAT od pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony (i paliwa do nich) innych niż samochody osobowe wynikają obecnie jedynie z interpretacji ogólnej Ministra Finansów będącej konsekwencją wyroku TSWE, zachodzi konieczność dokonania określonych zmian w przepisach podatkowych.
Polska wystąpiła do Komisji Europejskiej o derogację na okres 3 lat, umożliwiającą stosowanie ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego od nabycia pojazdów samochodowych oraz braku konieczności rozliczania VAT w przypadku wykorzystywania tych pojazdów do celów prywatnych.
Jednocześnie wystąpiono również do Komisji Europejskiej o konsultację, w celu umożliwienia nieodliczania VAT od paliwa nabywanego do pojazdów innych niż samochodów osobowych o masie całkowitej do 3,5 tony (od paliwa do samochodów osobowych ograniczenie w odliczaniu podatku obowiązuje).
Jak wynika z założeń do planowanej nowelizacji, konieczność dokonania zmian w ustawie o VAT wiąże się z potrzebą uwzględnienia w przepisach wniosków, o które Polska wystąpiła, termin wprowadzenia nowych przepisów podany we wnioskach do Komisji Europejskiej to 1 styczeń 2010 r.
Biorąc pod uwagę postanowienia ww. wyroku TSWE należy wskazać, iż wpływają one odpowiednio na możliwość odliczania podatku naliczonego z tytułu nabycia lub importu pojazdów samochodowych oraz nabycia usług, zgodnie z umową najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze , których przedmiotem są pojazdy samochodowe.
Z uwagi na wyrok TSWE Minister Finansów wydał w 13 lutego 2009 r. interpretację ogólną Nr PT3/812/4/15/CZE/09/185 (Dz.Urz. MF nr 3 poz. 27), wyjaśniając w jakim zakresie przysługuje podatnikom prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupów samochodów oraz paliwa do ich napędu.
W świetle tej interpretacji prawo to przysługuje, co do zasady, w przypadku gdy:
W świetle tej interpretacji prawo to przysługuje, co do zasady, w przypadku gdy:
- przepisy ustawy o VAT obowiązujące od dnia 1 maja 2004 r. umożliwiają(-ły) odliczenie podatku,
- przepisy ustawy o VAT obowiązujące od dnia 1 maja 2004 r. uniemożliwiają(-ły) odliczenie podatku, ale przepisy o podatku od towarów i usług obowiązujące na dzień 30 kwietnia 2004 r. umożliwiały odliczenie podatku, tj. w przypadku pojazdów samochodowych, w odniesieniu do których na podstawie homologacji producenta lub importera dla danego typu pojazdu samochodowego bezspornie wynika, że nie jest to samochód osobowy i dopuszczalna ładowność tego pojazdu wynosi powyżej 500 kg.
Zmiany wprowadzą w obowiązujących obecnie art. 86 i 88 ustawy o VAT takie rozwiązania, które objęłyby prawem do pełnego odliczenia pojazdy samochodowe o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg, w odniesieniu do których na podstawie świadectwa homologacji producenta lub importera dla danego typu pojazdu samochodowego bezspornie wynika, że nie jest to samochód osobowy.
Pojazdy te korzystały bowiem z prawa do takiego odliczenia przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, tj. do dnia 30 kwietnia 2004 r. na podstawie przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 i 3a ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50, z późn. zm.) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 27, poz. 268, z późn. zm.).
Obecnie podatnicy VAT mają prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego przy zakupie pojazdów samochodowych z tzw. kratką, tj. pojazdów samochodowych, innych niż osobowe, o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczajacej 3,5 tony, co jest konsekwencją ww. wyroku TSWE. Oznacza to, że w przypadku tych pojazdów, których konstrukcja (podobnie jak i samochodów osobowych bez kratki) pozwala na łatwe wykorzystywanie ich również dla celów niezwiązanych z prowadzoną działalnością (samochody te służą bowiem zwykle również do celów prywatnych) istnieje pełne prawo do odliczenia podatku VAT.
W związku z tym Polska złożyła wniosek o uzyskanie derogacji na stosowanie szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 26 ust.1 lit. a oraz art. 168 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006r. str. 1, z późn. zm.) w zakresie ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego od pojazdów samochodowych nią objętych oraz braku konieczności rozliczania VAT w przypadku wykorzystywania tych pojazdów do celów prywatnych.
Uwzględniając proponowane rozwiązania wynikające z tej derogacji, do ustawy o VAT zostaną wprowadzone rozwiązania ograniczające prawo do odliczenia do 60 % kwoty podatku naliczonego - nie więcej jednak niż 6.000 zł, z tytułu nabycia, w tym wewnątrzwspólnotowego, oraz importu pojazdów samochodowych, nabycia usług, zgodnie z umową najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze, których przedmiotem są pojazdy samochodowe, inne niż osobowe, o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczajacej 3,5 tony, z wyjątkiem pojazdów, które co do zasady przeznaczone są do działalności gospodarczej:
Pojazdy te korzystały bowiem z prawa do takiego odliczenia przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, tj. do dnia 30 kwietnia 2004 r. na podstawie przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 i 3a ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50, z późn. zm.) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 27, poz. 268, z późn. zm.).
Obecnie podatnicy VAT mają prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego przy zakupie pojazdów samochodowych z tzw. kratką, tj. pojazdów samochodowych, innych niż osobowe, o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczajacej 3,5 tony, co jest konsekwencją ww. wyroku TSWE. Oznacza to, że w przypadku tych pojazdów, których konstrukcja (podobnie jak i samochodów osobowych bez kratki) pozwala na łatwe wykorzystywanie ich również dla celów niezwiązanych z prowadzoną działalnością (samochody te służą bowiem zwykle również do celów prywatnych) istnieje pełne prawo do odliczenia podatku VAT.
W związku z tym Polska złożyła wniosek o uzyskanie derogacji na stosowanie szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 26 ust.1 lit. a oraz art. 168 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006r. str. 1, z późn. zm.) w zakresie ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego od pojazdów samochodowych nią objętych oraz braku konieczności rozliczania VAT w przypadku wykorzystywania tych pojazdów do celów prywatnych.
Uwzględniając proponowane rozwiązania wynikające z tej derogacji, do ustawy o VAT zostaną wprowadzone rozwiązania ograniczające prawo do odliczenia do 60 % kwoty podatku naliczonego - nie więcej jednak niż 6.000 zł, z tytułu nabycia, w tym wewnątrzwspólnotowego, oraz importu pojazdów samochodowych, nabycia usług, zgodnie z umową najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze, których przedmiotem są pojazdy samochodowe, inne niż osobowe, o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczajacej 3,5 tony, z wyjątkiem pojazdów, które co do zasady przeznaczone są do działalności gospodarczej:
- samochodów, które są przedmiotem odprzedaży lub oddania w odpłatne używanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze i używane są do tych celów przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy,
- pojazdów, które w oparciu o kryteria określone w art. 86 ust. 4 pkt 1-4 ustawy o VAT, pozwalają uznać je za pojazdy służące zasadniczo do przewozu ładunków,
- pojazdów specjalnego przeznaczenia (np. pomoc drogowa, ładowarka, pojazd pogrzebowy), określonych w art. 86 ust. 4 pkt 5 ustawy o VAT,
- pojazdów, które konstrukcyjnie przeznaczone są do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą.
Ponadto planowane jest wprowadzenie zwolnienia od VAT dla usług polegających na wykorzystywaniu przez podatnika VAT pojazdu samochodowego objętego ograniczeniem odliczenia na cele niezwiązane z prowadzoną działalnością, co stanowiłoby ułatwienie dla podatników (np. w zakresie prowadzenia ewidencji), gdyż uwolniłoby ich od określania jednostkowego wykorzystania pojazdu do celów związanych z działalnością gospodarczą, jak i nie służących tej działalności.
Zaproponowane rozwiązanie wynikające z ww. derogacji obowiązywałoby w okresie 3 lat, tj. od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.
Proponowane rozwiązanie wprowadzi analogiczne ograniczenia w odliczaniu podatku od ww. pojazdów i usług z nimi związanych jak obowiązujące do samochodów osobowych (z wyjątkami określonymi powyżej).
Zaproponowane rozwiązanie wynikające z ww. derogacji obowiązywałoby w okresie 3 lat, tj. od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.
Proponowane rozwiązanie wprowadzi analogiczne ograniczenia w odliczaniu podatku od ww. pojazdów i usług z nimi związanych jak obowiązujące do samochodów osobowych (z wyjątkami określonymi powyżej).
Planowane jest również całkowite wyłączenie prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupu paliwa do napędu niektórych pojazdów samochodowych.
W związku z uruchomioną procedurą konsultacji z Komitetem ds. VAT w zakresie wyłączenia podatnikom podatku VAT prawa do odliczenia podatku VAT od zakupu paliwa do napędu niektórych pojazdów samochodowych, proponuje się aby wyłączeniem tym objęte były paliwa do napędu również pojazdów samochodowych innych niż osobowe (w stosunku do paliwa do samochodów osobowych ograniczenie takie już obowiązuje) o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczajacej 3,5 tony, z wyjątkiem pojazdów, które co do zasady przeznaczone są do działalności gospodarczej:
W związku z uruchomioną procedurą konsultacji z Komitetem ds. VAT w zakresie wyłączenia podatnikom podatku VAT prawa do odliczenia podatku VAT od zakupu paliwa do napędu niektórych pojazdów samochodowych, proponuje się aby wyłączeniem tym objęte były paliwa do napędu również pojazdów samochodowych innych niż osobowe (w stosunku do paliwa do samochodów osobowych ograniczenie takie już obowiązuje) o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczajacej 3,5 tony, z wyjątkiem pojazdów, które co do zasady przeznaczone są do działalności gospodarczej:
- samochodów, które są przedmiotem odprzedaży lub oddania w odpłatne używanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze i używane są do tych celów przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy,
- pojazdów, które w oparciu o kryteria określone w art. 86 ust. 4 pkt 1-4 ustawy o VAT, pozwalają uznać je za pojazdy służące zasadniczo do przewozu ładunków,
- pojazdów specjalnego przeznaczenia (np. pomoc drogowa, ładowarka, pojazd pogrzebowy), określonych w art. 86 ust. 4 pkt 5 ustawy o VAT,
- pojazdów, które konstrukcyjnie przeznaczone są do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą.
Powyższe ograniczenie obowiązywałoby od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.
Wprowadzenie ograniczenia odliczania podatku VAT zwiększy koszty prowadzenia działalności przedsiębiorstw, które posiadają samochody z kratką. Zrówna to ich pozycję na rynku wobec przedsiębiorstw posiadających samochody osobowe.
Tekst opublikowany: 21 sierpnia 2009 r.
Wprowadzenie ograniczenia odliczania podatku VAT zwiększy koszty prowadzenia działalności przedsiębiorstw, które posiadają samochody z kratką. Zrówna to ich pozycję na rynku wobec przedsiębiorstw posiadających samochody osobowe.
Tekst opublikowany: 21 sierpnia 2009 r.
