Ustawa nowelizująca Kodeks pracy, która zmieniła przepisy dotyczące chorób zawodowych została podpisana przez Prezydenta 17 czerwca br. Przeczytaj o najważniejszych zmianach.
Zmiana przepisów jest wynikiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 19 czerwca 2008 r. (sygn. P 23/07), w którym Trybunał uznał, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy, dalej kp nie określa wytycznych, co do treści rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i przez to jest niezgodny z konstytucją. W konsekwencji wraz z utratą mocy przepisu uznanego za niekonstytucyjny przestało obowiązywać wydane na jego podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002 r. nr 132, poz. 1115).
1. Definicja choroby zawodowej
W celu usunięcia niezgodności do ustawy nowelizującej kp wprowadzono przepisy, które regulują m.in. definicję choroby zawodowej.
Chorobą zawodową jest choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych „narażeniem zawodowym”.
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika będzie mogło nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
2. Zgłoszenie choroby zawodowej
Przepisy noweli rozszerzają ponadto katalog podmiotów, które mogą dokonać zgłoszenia choroby zawodowej, o np. lekarza dentystę. W przypadku podejrzenia u pacjenta choroby zawodowej będzie on mógł kierować na badania w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby. Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej będzie mógł również dokonać pracownik lub były pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę, przy czym pracownik aktualnie zatrudniony zgłasza podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną.
2. Obowiązki pracodawcy
Pracodawcami obowiązek prowadzić rejestr obejmujący przypadki stwierdzonych chorób zawodowych i podejrzeń o takie choroby. Przepisy nowelizujące Kodeks pracy nałożyły na pracodawcę obowiązek przesłania do wskazanego instytutu medycyny pracy oraz do właściwego inspektora zawiadomienia o skutkach choroby zawodowej. Do obowiązków pracodawcy będzie ponadto należało przechowywanie przez 10 lat protokołu okoliczności i ustalenia przyczyn wypadku przy pracy wraz z pozostałą dokumentacją.
3. Rozporządzenie wykonawcze
W Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej znajduje się już projekt rozporządzenia, które określi:
1) sposób i tryb postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposób ich dokumentowania, a także zakres informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy,
2) skład zespołu powypadkowego,
3) wykaz chorób zawodowych,
4) okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym,
5) sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych,
6) podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych,
Ponadto Rada Ministrów wskaże w drodze rozporządzenia instytut medycyny pracy, do którego pracodawca będzie miał obowiązek przesłać zawiadomienie o skutkach choroby zawodowej oraz termin, w którym ma ono być przesłane, mając na uwadze specjalizację instytutu oraz rodzaj prowadzonych w nim badań.
Podstawa prawna: - ustawa z 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (podpisana przez Prezydenta RP 17 czerwca 2009 r.),
- projekt rozporządzenia w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (projekt z 25 maja 2009 r.).
- projekt rozporządzenia w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (projekt z 25 maja 2009 r.).
