Od 10 września 2003 r. nowe dokumenty do przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego!

Zasiłki macierzyńskie wypłaca Twój pracodawca (płatnik składek), jeżeli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 pracowników (ubezpieczonych), lub ZUS, jeżeli Twój pracodawca zgłasza mniej niż 20 pracowników (ubezpieczonych). A zatem płatnikiem zasiłku jest albo ZUS, albo Twoja firma, i jest to uzależnione od liczby osób, które Twoja firma zgłasza do ubezpieczenia chorobowego.

Jeżeli rozliczasz pracodawcę, który ma taki obowiązek (bo zgłasza do ubezpieczenia powyżej 20 pracowników, czyli ubezpieczonych) zasiłek macierzyński możesz wypłacić uprawnionej osobie tylko wtedy, kiedy dostarczy Ci odpowiednie dokumenty. Nie możesz tak po prostu przyznać i wypłacić zasiłku pracownicy, która urodziła dziecko. Musisz mieć do tego podstawę, którą są odpowiednie dokumenty.

Przypomnijmy, że do tej pory zasiłek macierzyński mogłeś wypłacić tylko wtedy, kiedy pracownica przedstawiła Ci:
1) zaświadczenie lekarskie stwierdzające przewidywaną datę porodu (jeżeli pracownica korzystała z urlopu macierzyńskiego przed porodem) lub
2) skrócony odpis aktu urodzenia dziecka.

Takie dokumenty musiała Ci dostarczyć pracownica, jeżeli właśnie Twoja firma jest płatnikiem zasiłku macierzyńskiego.
Jeżeli ZUS wypłacał zasiłek macierzyński, miałeś obowiązek wystawić zaświadczenie o okresie udzielonego pracownicy urlopu macierzyńskiego i przesłać je do ZUS. Oprócz zaświadczenia o okresie udzielonego pracownicy urlopu masz nadal obowiązek wypełnić i przesłać do ZUS zaświadczenie wystawione albo na druku ZUS Z-3 (w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem), albo ZUS Z-3a (w przypadku ubezpieczonego niebędącego pracownikiem).

10 września 2003 r. wchodzi w życie rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 5 sierpnia 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłku z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, dalej: rozporządzenie (Dz.U. nr 147, poz. 1432).

Co to oznacza dla Ciebie?

Po 10 września 2003 r. będziesz mógł wypłacić zasiłek macierzyński, jeżeli pracownica przedstawi Ci:
1) zaświadczenie lekarskie stwierdzające przewidywaną datę porodu (jeżeli pracownica korzysta z urlopu macierzyńskiego przed porodem) lub skrócony odpis aktu urodzenia dziecka oraz
2) oświadczenie ubezpieczonej (pracownicy, która urodziła dziecko) o urodzeniu pierwszego lub kolejnego dziecka.

Nadal tak jak dotychczas masz obowiązek wystawić zaświadczenie o okresie udzielonego pracownicy urlopu macierzyńskiego i przesłać je do ZUS, ale tylko wtedy, kiedy zasiłek macierzyński będzie zatrudnionej w Twojej firmie pracownicy wypłacał ZUS (§ 12 rozporządzenia).

Jeżeli ZUS będzie płatnikiem zasiłku, ponieważ Twoja firma przedłużyła z uprawnioną do otrzymywania tego świadczenia pracownicą umowę o pracę do dnia porodu, nadal wymagane będzie oprócz wyżej wymienionych dokumentów czyli:

1) zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego przewidywaną datę porodu lub skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka,
2) oświadczenia ubezpieczonej (pracownicy, która urodziła dziecko) o urodzeniu pierwszego lub kolejnego dziecka,
3) zaświadczenia o okresie udzielonego pracownicy urlopu macierzyńskiego, przedstawienie:
4) świadectwa pracy lub innego dokumentu stwierdzającego rodzaj zawartej umowy o pracę i datę rozwiązania stosunku pracy
(§ 15 rozporządzenia).



Od 10 września 2003 r. zmieniają się również dokumenty wymagane do przyznania i wypłaty zasiłku, w przypadku gdy pracownica zatrudniona w Twojej firmie przyjmie dziecko na wychowanie.

I tak, jeżeli np. pracownica zatrudniona w Twojej firmie przyjęła dziecko na wychowanie i z tego tytułu ubiega się o przyznanie i wypłatę zasiłku macierzyńskiego, po 10 września 2003 r. musi Ci przedstawić:

1) oświadczenie o dacie przyjęcia dziecka na wychowanie oraz
2) zaświadczenie sądu opiekuńczego o wystąpieniu do sądu o:
- przysposobieniu dziecka,
- przyjęciu dziecka na wychowanie w ramach rodziny zastępczej zawierającego informację o dacie urodzenia dziecka (§ 16 ust. 1 rozporządzenia).

Jeżeli płatnikiem zasiłku macierzyńskiego jest ZUS, dodatkowo wymagane jest zaświadczenie Twojej firmy o okresie udzielonego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (§ 16 ust. 2 rozporządzenia).

Przypomnijmy, że dotychczas przyznanie i wypłata zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie następowały na podstawie:

zaświadczenia sądu opiekuńczego o wystąpieniu do sądu o:
- przysposobienie dziecka,
- przyjęcie dziecka na wychowanie w ramach rodziny zastępczej zawierającego informację o dacie urodzenia dziecka.
A jeżeli zasiłek wypłacał ZUS, wymagane było dodatkowo zaświadczenie Twojej firmy o okresie udzielonego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.



Zasiłek macierzyński ma prawo również pobierać ojciec dziecka lub inny ubezpieczony, np. brat matki dziecka w razie jej śmierci lub porzucenia przez nią dziecka. W tym przypadku przyznanie i wypłata zasiłku macierzyńskiego ojcu dziecka lub innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny od 10 września 2003 r. następuje na podstawie dokumentów wymienionych w § 12 rozporzadzenia. Jeżeli matka dziecka porzuci je, zasiłek macierzyński wypłacasz ponadto na podstawie oświadczenia o porzuceniu dziecka.
Warto tutaj przypomnieć, że uprawnionym do złożenia takiego oświadczenia jest ojciec dziecka, który ubiega się o przyznanie zasiłku macierzyńskiego lub inny ubezpieczony, który jest członkiem najbliższej rodziny matki dziecka.



Na pisemny wniosek matki dziecka, po przedłożeniu po 10 września 2003 r. zaświadczenia o okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez matkę dziecka oraz o okresie przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego, wystawionego przez płatnika zasiłku, a także w przypadku:
- ubezpieczonego będącego pracownikiem - zaświadczenia pracodawcy o okresie udzielonego urlopu macierzyńskiego,
- ubezpieczonego prowadzącego działalność pozarolniczą - oświadczenia ojca dziecka o przerwaniu tej działalności,
- pozostałych ubezpieczonych - zaświadczenia o przerwaniu działalności zarobkowej
możesz skrócić okres pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Podstawa prawna:
- rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 5 sierpnia 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłku z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. nr 147, poz. 1432),
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłku z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. nr 65, poz. 742 ze zm.).

Autor: Anna Kostecka, konsultant prawny