Dnia 17 października 2008 r. Sejm RP uchwalił dwie ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które wprowadzają dwie istotne zmiany. Ustawy zaczną obowiązywać od 2009 r. Zmiany te odnoszą się do sposobu ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą oraz formy, w jakiej płatnicy składek będą mogli przekazywać ubezpieczonym informacje o danych zawartych w składanych za nich imiennych raportach miesięcznych. Więcej na temat zmian w ustawie systemowej przeczytasz w tekście.
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla osób prowadzących pozarolniczą działalność
Pierwsza ze zmian wprowadzonych przez jedną z wyżej wymienionych ustaw dotyczy sposobu ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób prowadzących pozarolniczą działalność, a więc przedsiębiorców, twórców artystów, wolnych zawodów oraz wspólników spółek prawa handlowego.
Obecnie – z wyjątkiem przedsiębiorców, którzy na podstawie art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z późn. zm.) uprawnieni są do preferencyjnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne – osoby prowadzące pozarolniczą działalność opłacają składki na ubezpieczenia społeczne od zadeklarowanej kwoty, nie niższej jednak niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Niedogodnością, jaka wiąże się z tym sposobem ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jest to, iż dla przedsiębiorców, którzy opłacają przedmiotowe składki od minimalnej podstawy wymiaru, tj. 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, podstawa ta zmienia się co 3 miesiące wraz ze zmianą przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
W celu usunięcia tej niedogodności, począwszy od 2009 r., podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób prowadzących pozarolniczą działalność będzie obowiązywała w tej samej wysokości od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.
| Podstawę wymiaru składek będzie stanowiła zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, czyli prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej określonego w ustawie budżetowej na dany rok. |
Co istotne, kwota obowiązującej w danym roku minimalnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób prowadzących pozarolniczą działalność (tj. kwota 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia) – podobnie jak kwota rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – będzie ogłaszana przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (aktualnie jest to Minister Pracy i Polityki Społecznej) w formie obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do końca poprzedniego roku kalendarzowego.
ZUS RMUA w formie elektronicznej
Druga ustawa o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza z kolei istotną zmianę w formie, w jakiej płatnik składek może przekazywać ubezpieczonym informację o danych zawartych w przekazanych za nich do ZUS imiennych raportach miesięcznych, takich jak raport ZUS RCA, ZUS RZA lub ZUS RSA (np. informacja o podstawie wymiaru i składka na poszczególne ubezpieczenia).
Przypomnijmy, że aktualnie zdecydowana większość płatników składek taką informację jest zobowiązana przekazywać ubezpieczonym w formie dokumentu pisemnego. W praktyce większość płatników korzysta w tym zakresie z formularza ZUS RMUA, choć nie jest on formularzem obowiązkowym. Jedynie członkom służby zagranicznej – za ich zgodą – płatnik składek może przekazywać taką informację w formie elektronicznej.
Od 1 stycznia 2009 r. ZUS RMUA lub inną informację o danych zwartych w złożonych za ubezpieczonego raportach w formie elektronicznej będę mogli przekazywać wszyscy płatnicy składek, a nie tylko ci, którzy rozliczają i opłacają składki za członków służby zagranicznej.
| Należy jednak pamiętać, że stosowanie formy elektronicznej będzie wymagało zgody ubezpieczonego, a poza tym taka informacja będzie musiała być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu w rozumieniu ustawy z 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. nr 130, poz. 1450, z późn. zm.), osoby odpowiedzialnej za przekazanie tych dokumentów. |
To właśnie wymóg stosowania podpisu elektronicznego może sprawić, że ta forma przekazywania informacji o danych zawartych w raportach może być dostępna tylko dla dużych płatników składek.
Podstawa prawna: - art. 1 i art. 2 ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (druk sejmowy nr 920),
- art. 1 i art. 2 ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (druk sejmowy nr 921),
- art. 18 ust. 8 oraz art. 41 ust. 8 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z późn. zm.).
- art. 1 i art. 2 ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (druk sejmowy nr 921),
- art. 18 ust. 8 oraz art. 41 ust. 8 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z późn. zm.).
Tekst opublikowany: 12 listopada 2008 r.
