Nowości
RSS
Ważny od 2007-05-11 do 2007-12-31
Od 1 lipca 2007 r. wzrosną grzywny za naruszenie przepisów prawa pracy!
Dnia 1 lipca br. wchodzi w życie ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Masz jeszcze trochę czasu, aby zapoznać się z nową ustawą. Z tekstu dowiesz się m.in., jakie kary grożą pracodawcy za niewypłacanie wynagrodzenia pracownikom, za naruszanie przepisów prawa pracy czy za zatrudnianie osób małoletnich poniżej 16 roku życia bez zezwolenia. Więcej na ten temat przeczytasz w tekście.
Ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy wchodzi w życie już od 1 lipca 2007 r. Poniżej omówiliśmy najważniejsze zmiany dla pracodawcy, które wprowadza powyższa ustawa.
Kontrola legalności zatrudnienia
Jak jest teraz?
Obecnie kontrolą legalności zatrudnienia zajmuje się tzw. policja pracy działająca przy urzędach wojewódzkich. Pracownicy właściwego do spraw pracy wydziału urzędu wojewódzkiego (w imieniu wojewody i z jego upoważnienia) oraz organ celny mogą skontrolować Twojego pracodawcę, czy przestrzega przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, np. czy prawidłowo opłaca składkę na Fundusz Pracy, a także czy legalnie zatrudnia cudzoziemców. Policja pracy przeprowadza obecnie kontrolę w zakresie:
- legalności zatrudnienia pracowników (w tym cudzoziemców) lub osób wykonujących pracę zarobkową na innej podstawie, np. na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło, kontraktu menedżerskiego; kontrola ta polega m.in. na skontrolowaniu: czy rzeczywiście pracownik zatrudniony w Twojej firmie jest zatrudniony zgodnie z prawem, czy zgłosiłeś go do ZUS, czy opłacasz za niego składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz czy posiadasz zezwolenie na zatrudnienie cudzoziemca,
- obowiązku informowania powiatowych urzędów pracy o zatrudnianiu bezrobotnego lub powierzeniu mu wykonywania innej pracy zarobkowej,
- 3) obowiązku informowania powiatowych urzędów pracy przez bezrobotnych o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności,
- 4) obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy,
- 5) obowiązku dokonania wpisu do rejestru agencji zatrudnienia w przypadku prowadzenia działalności, której prowadzenie jest uzależnione od uzyskania wpisu do rejestru agencji zatrudnienia (Uwaga! Odpowiedni wpis do rejestru agencji zatrudnienia jest prowadzony w Ministerstwie Gospodarki i Pracy),
- obowiązku prowadzenia agencji zatrudnienia zgodnie z zasadami określonymi w ustawie.
Jak będzie od 1 lipca br.?
Od 1 lipca br. zadania policji pracy przejmie Państwowa Inspekcja Pracy. Oznacza to, że od tego momentu do zadań PIP będzie należała kontrola legalności zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, wykonywania działalności oraz kontrola przestrzegania m.in. obowiązku:
- informowania powiatowych urzędów pracy o zatrudnieniu bezrobotnego lub powierzeniu mu wykonywania innej pracy zarobkowej,
- informowania powiatowych urzędów pracy przez bezrobotnych o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności,
- opłacania składek na Fundusz Pracy,
- dokonania wpisu do rejestru agencji zatrudnienia działalności, której prowadzenie jest uzależnione od uzyskania wpisu do tego rejestru,
- prowadzenia agencji zatrudnienia zgodnie z warunkami określonymi w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
- kontrola legalności zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz wykonywania pracy przez cudzoziemców.
Z dniem wejścia w życie ustawy pracownicy urzędów wojewódzkich wykonujący kontrolę legalności zatrudnienia posiadający wykształcenie wyższe przejdą do PIP.
Samozatrudnienie
Jak jest teraz?
Obecnie inspektorzy PIP nie kontrolują warunków pracy tzw. samozatrudnionych.
Jak będzie od 1 lipca br.?
Do zadań Państwowej Inspekcji Pracy będzie należał nadzór i kontrola zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy oraz osobom wykonującym na własny rachunek działalność gospodarczą w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę lub przedsiębiorcę, niebędącego pracodawcą, na rzecz którego taka praca jest świadczona. W związku z tym inspektorzy PIP będą mogli skontrolować Twojego pracodawcę, jeżeli ma podpisaną chociaż jedną umowę cywilnoprawną z osobą tzw. samozatrudnioną, czy spełnia takie warunki.
Będą obowiązywały nowe typy nakazów
Jak jest teraz?
W obecnym stanie prawnym funkcjonuje 5 nakazów i 1 sprzeciw. Są te decyzje wydawane przez PIP.
Jak będzie od 1 lipca br.?
Od 1 lipca br. będzie obowiązywało więcej nakazów. Oznacza to, że rozszerzono katalog decyzji (nakazów) wydawanych przez organy PIP. I tak PIP poza m.in. nakazaniem usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, w przypadku gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, nakazania: wstrzymania prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących te prace lub prowadzących działalność, będzie mógł nakazać:
- wstrzymanie eksploatacji maszyn i urządzeń, w sytuacji gdy ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;
- ustalenie, w określonym terminie, okoliczności i przyczyn wypadku.
Sprawdzanie tożsamości będzie możliwe w stosunku do wszystkich przebywających na terenie firmy
Jak jest teraz?
W obecnym stanie prawnym Inspektorzy PIP mogą sprawdzać tożsamość osób wykonujących pracę.
Jak będzie od 1 lipca br.?
Od 1 lipca br. inspektorzy PIP w toku postępowania kontrolnego poza m.in. prawem do swobodnego wstępu na teren oraz do obiektów i pomieszczeń podmiotu kontrolowanego czy przeprowadzania oględzin obiektów, pomieszczeń, stanowisk pracy, maszyn i urządzeń oraz przebiegu procesów technologicznych i pracy
będą mieli prawo do sprawdzania tożsamości osób wykonujących pracę lub przebywających na terenie podmiotu kontrolowanego, ich przesłuchiwania i żądania oświadczeń w sprawie legalności zatrudnienia lub prowadzenia innej działalności zarobkowej.
Oznacza to, że inspektorzy PIP będą mogli zażądać dokumentu tożsamości od każdej osoby przebywającej na terenie Twojej firmy, nawet w sytuacji gdy nie wykonuje ona żadnej pracy.
Pracownik zeznający w charakterze świadka będzie pod ochroną?
Jak jest teraz?
Obecnie, w trakcie przeprowadzania kontroli, gdy inspektor PIP przesłuchuje pracownika w charakterze świadka, protokół przesłuchania, a w tym jego dane osobowe jest jawny dla pracodawcy. W związku z tym pracodawca ma prawo do zapoznania się z treścią tego protokołu, a tym samym z treścią zeznań konkretnego pracownika.
Jak będzie od 1 lipca br.?
Od 1 lipca br. inspektor pracy, jeżeli będzie zachodziła uzasadniona obawa, że udzielenie inspektorowi pracy informacji w sprawach objętych kontrolą przez pracownika lub osobę mogłoby narazić tego pracownika lub osobę na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia tej informacji, będzie mógł wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości tego pracownika lub osoby, w tym danych osobowych.
| W razie wydania postanowienia ww. okoliczności pozostaną wyłącznie do wiadomości inspektora pracy. Protokół przesłuchania pracownika lub osoby będzie wolno udostępniać pracodawcy tylko w sposób uniemożliwiający ujawnienie danych osobowych. |
Na postanowienie w sprawie zachowania w tajemnicy danych osobowych pracodawcy będzie przysługiwało zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Kontrole w miejscu przechowywania dokumentacji
Jak jest teraz?
Obecnie nie ma sprecyzowanych przepisów, czy inspektor PIP może przeprowadzić kontrolę w miejscu przechowywania dokumentów kadrowych czy finansowych. W obecnym stanie prawnym istnieją spore wątpliwości, czy inspektorzy PIP mogą prowadzić kontrolę dokumentacji bezpośrednio w biurze rachunkowym rozliczającym pracodawcę (przedsiębiorcę).
Jak będzie od 1 lipca br.?
Od 1 lipca br. będzie możliwe prowadzenie kontroli także w miejscu przechowywania dokumentów kadrowych czy finansowych. Dlatego jeżeli dokumenty Twojej firmy znajdują się np. w biurze rachunkowym, to kontrola tych dokumentów będzie mogła być tam przeprowadzona. Jednak decyzję co do miejsca kontroli tak jak do tej pory podejmie inspektor pracy.
Zgodnie z nową ustawą kontrola będzie mogła być przeprowadzona:
- w siedzibie podmiotu kontrolowanego oraz
- w innych miejscach wykonywania jego zadań lub przechowywania dokumentów finansowych i kadrowych.
| Poszczególne czynności kontrolne będą mogły być wykonywane także w siedzibie jednostki organizacyjnej Państwowej Inspekcji Pracy. |
Przed podjęciem czynności kontrolnych inspektor pracy zgłosi swoją obecność podmiotowi kontrolowanemu, z wyjątkiem przypadków, gdy zgłoszenie to mogłoby mieć wpływ na wynik kontroli. Będzie miał on prawo do swobodnego poruszania się po terenie podmiotu kontrolowanego bez obowiązku uzyskiwania przepustki oraz będzie zwolniony od rewizji osobistej, także w przypadku gdy przewiduje ją wewnętrzny regulamin podmiotu kontrolowanego.
Jakie będą grzywny za niewykonanie nakazu?
Jak jest teraz?
W obecnym stanie prawnym jest tak, że jeśli pracodawca nie wykona nakazu inspektora pracy, odbywa się postępowanie egzekucyjne, co w konsekwencji może oznaczać, że pracodawca zostanie ukarany grzywną w wysokości 5.000 zł.
Jeżeli pracodawca jest osobą prawną lub jednostką organizacyjną, nieposiadającą osobowości prawnej, może zostać ukarany grzywną w wysokości do 25.000 zł. Obecnie maksymalna łączna wysokość grzywien nakładanych wielokrotnie wynosi 10.000 zł i 100.000 zł
Jak będzie od 1 lipca br.?
Od 1 lipca br. grzywny zostaną podwyższone. Każdorazowo nałożona grzywna nie będzie mogła przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł.
| Grzywny nakładane wielokrotnie nie będą mogły łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych, nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200.000 zł. |
Warto zauważyć, że jeżeli egzekucja będzie dotyczyła spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia będzie jednorazowa.
Będą wyższe kary za naruszenie przepisów prawa pracy
Jak jest teraz?
Obecnie pracodawcy naruszającemu przepisy prawa pracy grozi grzywna do 5.000 zł. Kara grzywny jest wymierzana przez sąd grodzki albo pracodawca otrzymuje mandat w wysokości do 1.000 zł, który wymierzany jest przez inspektora pracy.
Jak będzie od 1 lipca br.?
Od 1 lipca br. jeżeli pracodawca będzie naruszał przepisy prawa pracy, czyli nie będzie wypłacał w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nie będzie udzielał przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego lub bezpodstawnie obniży wymiar tego urlopu czy nie wyda pracownikowi świadectwa pracy, będzie podlegał karze grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł.
Pracodawca, który będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierując pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, nie będzie przestrzegał przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie podlegał karze grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł.
Taka sama kara grozi m.in. pracodawcy, który:
- wbrew obowiązkowi nie zawiadamia w terminie 30 dni właściwego okręgowego inspektora pracy i właściwego państwowego inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju, zakresie prowadzonej działalności, jak również o zmianie miejsca, rodzaju i zakresu prowadzonej działalności oraz o zmianie technologii, jeżeli zmiana technologii może powodować zwiększenie zagrożenia dla zdrowia pracowników, czy
- nie wyposaża stanowiska pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności, oraz m.in.
- bez zezwolenia właściwego inspektora pracy dopuszcza do wykonywania pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko do ukończenia przez nie 16. roku życia.;
Wzrosną również kwoty mandatów. Górna granica zamiast 1.000 zł będzie wynosiła 2.000 zł.
Konsekwencje zatrudniania osób małoletnich bez zezwolenia
Jak jest teraz?
Obecnie nie ma przepisów przewidujących kary dla pracodawców zatrudniających osoby małoletnie, które nie ukończyły jeszcze 16. roku życia. W obecnym stanie prawnym inspektor pracy może ukarać pracodawcę za naruszenie przepisów o zatrudnianiu pracowników młodocianych
Jak będzie od 1 lipca br.?
Od 1 lipca br. pracodawcy za dopuszczenie dziecka do wykonywania pracy lub innych zajęć zarobkowych (do ukończenia przez nie 16. roku życia) bez zezwolenia właściwego inspektora pracy będzie groziła grzywna w wysokości do 30.000 zł.
Kara pozbawienia wolności dla pracodawcy?
Jak jest teraz?
W obecnie obowiązujących przepisach nie ma przepisu określającego, że niewykonanie wyroku sądu pracy w zakresie wypłaty zaległych świadczeń pracowniczych jest przestępstwem. Pracodawca może jedynie zostać ukarany grzywną do 5.000 zł.
Jak będzie od 1 lipca br.?
W ustawie z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.) wprowadzono zmiany, zgodnie z którymi pracodawcy zobowiązani orzeczeniem sądu do wypłaty wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia ze stosunku pracy, którzy obowiązku tego nie wykonują, będą podlegać grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.
Zmiany w zakresie nawiązywania umów z agencjami pracy tymczasowej
Jak jest teraz?
Obecnie, jeżeli pracodawca zawiera umowę z agencją pracy tymczasowej, może w umowie określić, że obowiązki z zakresu bhp będą spoczywały na agencji.
Jak będzie od 1 lipca br.?
Od 1 lipca br. pracodawca użytkownik będzie musiał dostarczyć pracownikowi tymczasowemu odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej, zapewnić napoje i posiłki profilaktyczne, przeprowadzić szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, ustalić okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy, przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego oraz informować o tym ryzyku.
Autor: Anna Kostecka, konsultant prawny
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Anna Kostecka
