Obowiązek podatkowy z tytułu usług budowy sieci wodociągowych oraz kanalizacyjnych

Spółka wystąpiła do organów podatkowych z pytaniem, jaką stawką VAT opodatkować wykonane przez nią usługi budowy sieci wodociągowych oraz kanalizacyjnych towarzyszące zarówno budownictwu mieszkaniowemu, jak i nie objęte społecznym programem mieszkaniowym, rozpoczęte w 2007, a zakończone w 2008 r. W odpowiedzi na wniosek spółki Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie 21 kwietnia 2008 r. wydał interpretację indywidualną (sygn. IP-PP2-443-218/08-2/AS).

Spółka, zarejestrowana jako podatnik VAT czynny, świadczyła w kraju usługi budowy sieci wodociągowych oraz kanalizacyjnych na rzecz osób fizycznych oraz na rzecz firm. Dostarczana infrastruktura towarzyszyła również budownictwu społecznemu. Budowę części ww. sieci rozpoczęto w 2007 r. Zakończenie budowy nastąpiło zaś w 2008 r.

Spółka stała na stanowisku, że zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a-b ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT), stawka VAT w wysokości 7% na dostawę infrastruktury towarzyszącej obowiązywała do końca 2007 r. Natomiast, zgodnie z nowelizacją ustawy o podatku od towarów i usług z 19 września 2007 r., od 1 stycznia 2008 r. stawka 7% nie dotyczy budowy obiektów infrastruktury towarzyszącej budownictwu społecznemu. Dlatego też sprzedaż budowanych przez spółkę sieci wodnych i kanalizacyjnych rozpoczętych w ubiegłym, a zakończonych w bieżącym roku, zarówno związanych z budownictwem mieszkaniowym, jak i nie objętych społecznym programem mieszkaniowym, jest opodatkowana 22% stawką VAT.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stawka podstawowa podatku wynosi 22%.

Na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o VAT w okresie od dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej do 31 grudnia 2007 r. stawką w wysokości 7% objęte były roboty budowlano-montażowe oraz remonty i roboty konserwacyjne związane z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą.

Przez roboty związane z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą rozumie się, roboty budowlane dotyczące inwestycji w zakresie obiektów budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej oraz remontów obiektów budownictwa mieszkaniowego. Natomiast przez infrastrukturę towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu rozumie się:

• sieci rozprowadzające, wraz z urządzeniami, obiektami i przyłączami bo budynków mieszkalnych,
• urządzanie i zagospodarowanie terenu w ramach przedsięwzięć i zadań budownictwa mieszkaniowego, w szczególności drogi, dojścia, dojazdy, zieleń i małą architekturę,
• urządzenia i ujęcia wody, stacje uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków, kotłownie oraz sieci wodociągowe, kanalizacyjne, cieplne, elektroenergetyczne, gazowe i telekomunikacyjne,

jeżeli są one związane z obiektami budownictwa mieszkaniowego.

Z powyższego wynika, że w okresie do 31 grudnia 2007 r. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w wysokości 7% znajdowało zastosowanie w przypadku, kiedy roboty budowlano-montażowe dotyczyły infrastruktury towarzyszącej obiektom budownictwa mieszkalnego. Zatem w przypadku, gdy infrastruktura miała charakter towarzyszący zarówno budownictwu mieszkaniowemu, jak i pozostałemu budownictwu, należało dla zastosowania właściwej stawki podatku VAT wydzielić tę część, która związana jest z budownictwem mieszkaniowym. Rozdziału tego można było dokonać na podstawie dokumentacji projektowej oraz kosztorysowej.

Od 1 stycznia 2008 r. świadczenie ww. usług podlega opodatkowaniu według podstawowej stawki w wysokości 22%. Od tego dnia obowiązuje 7% stawka podatku tylko w odniesieniu do:

• dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym na podstawie art. 41 ust. 12 ustawy o VAT,
• robót budowlano-montażowych oraz remontów i robót konserwacyjnych dotyczących obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokali mieszkalnych w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, a także obiektów sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex 1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, w zakresie, w jakim wymienione roboty i remonty nie są objęte tą stawką na podstawie art. 41 ust. 12-12c ustawy o VAT,
• obiektów budownictwa mieszkaniowego, o których mowa w art. 2 pkt 12 ustawy, lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokali mieszkalnych w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, w zakresie, w jakim wymienione obiekty lub ich części oraz lokale nie są objęte tą stawką na podstawie art. 41 ust. 12-12c ustawy o VAT (§ 5 ust. 1a pkt 1-2 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 970 ze zm., dalej: rozporządzenie wykonawcze do VAT) dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 24 grudnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 249, poz.1861).

Pojęcie obiektów budownictwa mieszkaniowego zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 12 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, przez obiekty budownictwa mieszkaniowego rozumie się budynki mieszkalne stałego zamieszkania sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził, że od 1 stycznia 2008 r. z obniżonej do 7% stawki VAT można skorzystać wyłącznie w odniesieniu do towarów i usług wymienionych w art. 41 ust. 12-12c ustawy o VAT oraz § 5 ust. 1a rozporządzenia wykonawczego do VAT. Przedmiotowe usługi budowy sieci wodociągowych oraz kanalizacyjnych towarzyszące zarówno budownictwu mieszkaniowemu, jak i nie objęte społecznym programem mieszkaniowym nie zostały objęte preferencyjną stawką podatku, w związku z tym dla całości inwestycji realizowanej przez podatnika, miała zastosowanie podstawowa stawka podatku VAT w wysokości 22%.


Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, natomiast w sytuacji, gdy dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi (art. 19 ust. 1 i 4 ustawy o VAT).
Jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, to, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części (art. 19 ust. 11 ustawy o VAT).

W odniesieniu do świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30. dnia, licząc od dnia wykonania usług budowlanych lub budowlano-montażowych (art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. d ustawy o VAT).

Obowiązek podatkowy z tytułu usług budowy sieci wodociągowych oraz kanalizacyjnych powstał więc w momencie otrzymania zapłaty. Jeżeli zapłata za rozpoczęte w 2007 r. przedmiotowe usługi nastąpiła w 2007 r., usługi te powinny zostać opodatkowane stawką 7%, zaś za usługi zakończone w 2008 r., powinna być wystawiona faktura ze stawką 22%.


Tekst opublikowany: 16 czerwca 2008 r.