Obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej a najem

W interpelacji nr 7140 skierowanej do Ministra Finansów posłowie wystąpili w sprawie rozważenia możliwości wprowadzenia zmian w przepisach dotyczących kas fiskalnych. W interpelacji czytamy, co następuje: w Dzienniku Ustaw Nr 113, poz. 720 opublikowane zostało rozporządzenie Ministra Finansów z 27 czerwca 2008 r. w sprawie kas rejestrujących. Zgodnie z § 2 pkt 2 w związku z poz. 15 załącznika do rozporządzenia od dnia 1 listopada 2008 r. zwolnieniem z obowiązku ewidencjonowania obejmuje się sprzedaż z tytułu usług w zakresie wynajmowania nieruchomości na własny rachunek, których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturą.

Oznacza to, że gminy wynajmujące w skali kraju miliony lokali mieszkalnych i użytkowych będą zobowiązane wystawiać faktury również dla wszystkich najemców lokali mieszkalnych. Powyższa zmiana powoduje ogromny wzrost kosztów związanych z drukowaniem, dostarczaniem faktur (w tym faktur korygujących) poszczególnym najemcom bądź ewentualnym zakupem kas fiskalnych i ich eksploatacją. Każdy najemca będzie bowiem musiał otrzymać, oprócz dotychczas stosowanych zawiadomień w ciągu roku, 12 faktur oraz co najmniej 2 faktury korygujące z uwagi na półroczne rozliczenia.

Ponadto faktury korygujące muszą być bezwzględnie doręczone i podpisane przez najemców, których bardzo często trudno zmobilizować do odesłania bądź dostarczenia kopii faktury.

W przypadku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych bardzo trudno będzie prawidłowo zaewidencjonować całą sprzedaż zgodnie z obowiązującymi przepisami (wpłaty w kasie, przelewem wpłacane przed terminem płatności, natomiast w dniu płatności pozostałe należności bez wpłaconych jako zaliczki).

Wprowadzona zmiana przepisów wydaje się być w odniesieniu do gmin, a także innych podmiotów gospodarujących publicznym zasobem mieszkaniowym, bardzo niekorzystna i nieuzasadniona z uwagi na fakt, że każda należność z tytułu wynajmowania nieruchomości jest ewidencjonowana w księgach rachunkowych urzędu i brak jest podstaw do wprowadzania dodatkowych czynności służących tylko i wyłącznie generowaniu zbędnych kosztów.

Zatem:

1. Czy w świetle przytoczonych powyżej argumentów i przy sygnalizowaniu wymienionych powyżej problemów przez gminy i inne podmioty gospodarujące publicznym zasobem mieszkaniowym istnieje możliwość zmiany tych niekorzystnych zapisów?

2. Czy istnieje inna możliwość rozwiązania wyżej opisanych problemów w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy prawa?

W odpowiedzi udzielonej 15 stycznia 2009 r. na interpelację nr 7140 w sprawie rozważenia możliwości wprowadzenia zmian w przepisach dotyczących kas fiskalnych, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów stwierdził, że:

1. Obowiązek ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących przy sprzedaży i świadczeniu usług na rzecz osób fizycznych został wprowadzony mocą ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT).

2. Minister Finansów na mocy upoważnienia zawartego w art. 111 ust. 7 pkt 3 ustawy o VAT może na czas określony zwolnić od ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących niektóre grupy podatników lub niektóre czynności. Obecnie obowiązuje w tym zakresie rozporządzenie Ministra Finansów z 19 grudnia 2008 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. nr 228, poz. 1510). W rozporządzeniu tym wprowadzono określone zwolnienia podmiotowe od prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas oraz zwolnienia przedmiotowe. Zwolnienia podmiotowe związane są z osiąganiem przez podatnika określonej wielkości obrotów. Zakres zwolnień przedmiotowych określa załącznik do tego aktu prawnego. Zakresem tych zwolnień objęte są m.in.:

• usługi w zakresie wynajmowania nieruchomości na własny rachunek, których świadczenie przez podatnika w całym zakresie udokumentowane jest fakturą (poz. 15 zał. do rozporządzenia),
• usługi, za które zapłata w całości następuje za pośrednictwem poczty lub banku na rachunek bankowy podatnika pod warunkiem, że z ewidencji i dowodów dokumentujących transakcje jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła (poz. 38 zał. do rozporządzenia).

Oznacza to, że co do zasady w zakresie świadczenia usług wynajmowania nieruchomości obowiązek ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących występuje w przypadku, gdy podatnik albo nie fakturuje swoich usług, albo gdy nie przyjmuje należności wyłącznie na rachunek bankowy.

Rozwiązanie takie nie może być zatem uznane za nadmiernie restrykcyjne i uciążliwe. Tym samym wprowadzenie wymogu ewidencjonowania przy zastosowaniu kas na ww. zasadach m.in. w tej kategorii usług jest rozwiązaniem racjonalnym. Należy pamiętać, że gminy wykonujące czynności podlegające opodatkowaniu muszą podlegać takim samym prawom i obowiązkom, jak inni podatnicy podatku od towarów i usług. Brak jest podstaw i uzasadnienia do odmiennego ich traktowania. Powyższe zasady w zakresie wynajmu nieruchomości obowiązują od 1 listopada 2008 r. na mocy rozporządzenia z 27 czerwca 2008 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. nr 113, poz. 720).

3. Zasady wystawiania faktur regulują art. 106 ustawy o VAT oraz rozdział 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 212, poz. 1337).

Dla grupy podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku od VAT istotne znaczenie może mieć również regulacja § 17 ww. rozporządzenia z 28 listopada 2008 r., zgodnie z którą za fakturę uznaje również rachunki, o których mowa w art. 87 i art. 88 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.).

Tekst opublikowany: 5 marca 2009 r.