Nowelizacja ustaw o podatkach dochodowych czeka na podpis Prezydenta

W dniu 1 lipca 2011 r. Sejm uchwalił nowelizację ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.) oraz ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.) - dalej: ustawa nowelizująca. Ustawa wprowadza zmianę do art. 24c ust. 4 updof oraz zmiany w art. 9b, 15a, 16, 17 i 17b updop. O projekcie pisaliśmy już na łamach Portalu FK (zob. Nowe zasady ustalania różnic kursowych będą korzystne dla podatników). Celem zmiany przepisów jest przede wszystkim usunięcie wątpliwości interpretacyjnych.

W przepisach podatkowych brakuje regulacji dotyczącej zasad stosowania metody ustalania różnic kursowych w razie połączenia lub podziału podmiotów przez ich następców prawnych. Podatnicy mają więc problemy z ustaleniem czy podmioty powstałe z połączenia lub podmioty, które przejęły całość lub część innego podmiotu na skutek jego połączenia lub podziału, mają obowiązek dalszego stosowania tej metody, którą stosował podmiot przed połączeniem lub podziałem.

Na podstawie dotychczasowych przepisów podatnicy CIT mogą dokonać wyboru metody rozliczenia różnic kursowych - mogą to uczynić na bazie przepisów ustawy o rachunkowości bądź updop. Generalnie przy zmianie metod ustalania różnic kursowych przyjęto zasadę rozliczenia naliczonych różnic kursowych według metody rachunkowej i ustalenia skutku podatkowego na koniec roku podatkowego. Określone zostały więc reguły dotyczące przychodów i kosztów podatkowych w sytuacji przejścia z metody podatkowej na rachunkową oraz z metody rachunkowej na podatkową. Ustawodawca nie uregulował jednak kwestii dość kluczowej, a mianowicie zasad ustalania różnic kursowych, w tym zmiany metody w przypadku podziału lub połączenia podmiotów.

Z chwilą wejścia w życie nowych przepisów, w przypadku połączenia lub podziału podmiotów, podmioty powstałe w wyniku połączenia lub podziału oraz podmioty, które przejęły całość lub część innego podmiotu na skutek ww. zdarzeń, mają prawo do rezygnacji ze stosowania dotychczasowej metody ustalania różnic kursowych, niezależnie od upływu czasu jej stosowania. Jedynym warunkiem jest pisemne zawiadomienia urzędu skarbowego o tej rezygnacji w terminie 30 dni od dnia połączenia lub podziału.

Zmiany w updof mają na celu zachowanie symetrii w przepisach o podatkach dochodowych. Wraz z wejściem w życie nowych przepisów przy obliczaniu różnic kursowych uwzględnia się kursy faktycznie zastosowane w przypadku sprzedaży lub kupna walut obcych oraz otrzymania należności lub spłaty zobowiązań. W pozostałych przypadkach, a także gdy do otrzymanych należności lub spłaty zobowiązań nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, stosuje się kurs średni ogłaszany przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień.

Przepis ten w brzmieniu dotychczas obowiązującym mówi jedynie, że w przypadku gdy nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, stosuje się kurs średni ogłaszany przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień.