Nowe urzędy dla dużych podatników

Nowo uchwalona ustawa jest ostatnim etapem reformy aparatu skarbowego, który ma ulec dzięki niej ujednoliceniu i uproszczeniu. Wprowadzone zmiany, szczególnie te dotyczące organów celnych przyspieszą pobieranie podatków z tytułu importu i akcyzy.
Wojewódzkie kolegia skarbowe mają za zadanie koordynować działania służb skarbowych w województwach w zakresie polityki celnej, podatkowej i kontrolnej.

Dzięki nowej ustawie duże podmioty gospodarcze będą miały ułatwiony kontakt z organami podatkowymi. Jeżeli rozliczana przez Cienie firma osiąga przychód netto powyżej 5.000.000 euro w roku podatkowym ze sprzedaży towarów lub wyrobów albo jest podatkową grupą kapitałową, bankiem, zakładem ubezpieczeń, oddziałem lub przedstawicielem przedsiębiorstwa zagranicznego, to jest dużym podatnikiem według nowo uchwalonej ustawy.

W związku z tym będzie musiała zawiadomić 1 stycznia następnego roku podatkowego właściwego naczelnika urzędu skarbowego o tym fakcie. Tym samym w nowym roku podatkowym zmieni właściwość urzędu skarbowego.
Wyspecjalizowane urzędy skarbowe dla obsługi szczególnych podmiotów zostaną określone przez ministra do spraw finansów publicznych w drodze rozporządzenia, gdzie zostanie określony ich terytorialny zasięg działania.

Ponadto ustawa przewiduje możliwość utworzenia urzędów skarbowych niewypełniających wszystkich zadań, a jedynie niektóre z nich w zależności od potrzeb podatników.

Inne najważniejsze zmiany, które przewiduje ustawa, dotyczą:

1. Zmian w ustawie z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z późn. zm.), które mają przyspieszyć proces windykacji należności celnych, VAT w imporcie oraz akcyzy w imporcie i obrocie krajowym. Organy celne zostaną ustanowione organami podatkowymi w zakresie podatku od towarów i usług w imporcie oraz podatku akcyzowego w imporcie towarów oraz w obrocie krajowym, Organy celne będą zatem wymierzać te podatki i tam będziesz musiał je zapłacić, jeżeli rozliczana przez Ciebie firma dokona importu towarów.

Ponadto dyrektor izby celnej uzyska pełne uprawnienia organu egzekucyjnego, co oznacza, że będzie mógł korzystać ze wszystkich środków egzekucyjnych wobec podatnika, takich jak egzekucja należności celnych i podatków od towarów i usług w imporcie oraz akcyzy w imporcie i w obrocie krajowym. Nie będzie mógł jedynie prowadzić egzekucji zobowiązań podatkowych dotyczących tych podatków z nieruchomości.

Obecnie dyrektor izby celnej może prowadzić wobec Twojej firmy egzekucję jedynie z wynagrodzenia za pracę, z rachunku bankowego, zajętych w celu zabezpieczenia pieniędzy w związku z należnościami wynikającymi z długu z tytułu cła i VAT oraz akcyzy od importu towarów, pobieranych na granicy (tzw. podatki graniczne).

2. Zmian w ustawie z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 1999 r. nr 54, poz. 572 z późn. zm.), przekazujących w ręce inspektorów kontroli skarbowej dodatkowych uprawnień w zakresie kontroli skarbowej.
Nowa ustawa uprawnia pracowników wywiadu skarbowego do obserwowania, zakładania podsłuchu w miejscach publicznych, kontroli korespondencji i zawartości przesyłek pocztowych, kontroli billingów telefonicznych oraz dostępu do danych abonentów. Zatem pracownicy wywiadu skarbowego otrzymają uprawnienia typowe dla Policji w zakresie wykonywanych przez siebie czynności kobntrolnych. Zmiany te są uzupełnieniem niedawno uchwalonej ustawy z 1 lipca 2002 r. o kontroli skarbowej, która potrzebowała nowelizacji w tym zakresie.

Organy celne przejmą również obowiązki związane ze szczególnym nadzorem podatkowym, który obecnie sprawują urzędy skarbowe.
Szczególny nadzór zwany akcyzowym będzie obejmował produkcję, eksport oraz import m. in. wyrobów spirytusowych, olejów opałowych i napędowych. Organy celne będą miały pieczę nad czynnościami związanymi z produkcją i obrotem tymi wyrobami oraz będą kontrolowały prawidłowość wpłat podatków od tych wyrobów.

3. Zmian w ustawie z 8 stycznia o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.), związanych z ustanowieniem organów celnych organami podatkowymi w zakresie podatków granicznych oraz podatku akcyzowego w obrocie krajowym.

Od 1 stycznia 2004 r., po wejściu w życie nowych przepisów organ celny będzie dokonywał wymiaru i poboru podatku VAT oraz podatku akcyzowego z tytułu dokonanego przez Twoją firmę importu oraz podatku akcyzowego w obrocie wewnętrznym.

Obecnie urząd celny sprawdza kwoty podatków wykazanych przez Ciebie w zgłoszeniu celnym. Jeżeli te kwoty są wykazane w nieprawidłowych wysokościach, celnik oblicza je w prawidłowej wysokości i wykazuje w zgłoszeniu celnym.

Organy celne pobierają od Ciebie również podatki należne z tytułu importu towarów oraz kwoty podatków należne na rzecz urzędów skarbowych. Zatem obecnie organy celne wydają wobec podatników jedynie rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym cła. Dopiero na takiej podstawie urząd skarbowy wydaje decyzję dotyczącą należnych podatków w związku z dokonanym przez Ciebie importem towarów.
Organy celne będą również prowadziły kontrolę oznaczeń akcyzowych dotychczas sprawowaną przez organy skarbowe.

4. Zmian w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 z późn. zm.) związanych z przekazaniem uprawnień w zakresie kontroli legalności zatrudnienia organom celnym. Funkcjonariusze służby celnej będą mogli kontrolować, czy cudzoziemiec zatrudniony w Twojej firmie ma wymagane zezwolenia na zatrudnienie lub wykonywanie pracy zarobkowej, które są podstawą wydania określonego rodzaju wizy pobytowej. Obecnie działania kontrolne dotyczące cudzoziemców sprawują wojewodowie.

5. Zmian w ustawie z 29 września 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.), dotyczących struktury organów podatkowych. Organami podatkowymi będą wójt, burmistrz (prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa), naczelnicy urzędów celnych, naczelnicy urzędów skarbowych, samorządowe kolegia odwoławcze, dyrektorzy izb celnych, dyrektorzy izb skarbowych oraz minister właściwy do spraw finansów publicznych w ściśle określonych przypadkach.

6. Zmian w ustawie z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz.U. nr 83, poz. 930 z późn. zm.), wyłączających od prowadzenia spraw drobnych dotyczących uszczuplenia podatku akcyzowego inspektorów kontroli skarbowej. Drobna sprawa to sprawa, w której uszczuplenie podatku nie przekracza dwukrotności najniższego miesięcznego wynagrodzenia. W takich sprawach będzie prowadzone postępowanie mandatowe.

Dzięki uchwalonym rozwiązaniom kontrola skarbowa ma być mniej uciążliwa dla podatników. Nowe rozwiązania zapewnią lepszą koordynację działań i efektywność administracji skarbowej oraz wyeliminują powtórne kontrole prowadzone przez różne służby skarbowe.
Tyle zawiera projekt, teraz ustawą zajmie się Senat. Zmiany mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2004 r.

Autor: Dorota Ryterska, doradca prawny w jednej z poznańskich firm