Nowe przepisy w sprawie pomocy publicznej

W dniu 29 kwietnia 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z 31 marca 2009 r. w sprawie udzielania niektórych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U. nr 59, poz. 488).

Rozporządzenie określa szczegółowe warunki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw w zakresie inwestycji, usług doradczych i udziału w targach lub wystawach w formie:

• odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na raty,
• odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.),
• umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej.

Zasadniczo udzielanie ww. ulg, zgodnie z warunkami określonymi w tym rozporządzeniu, nie podlega notyfikacji Komisji Europejskiej. Jednakże w pewnych warunkach udzielona pomoc stanowi pomoc indywidualną, podlegającą notyfikacji, która może być udzielona dopiero po zatwierdzeniu jej przez Komisję Europejską. Dotyczy to takich przypadków, w których:

• łączna wartość ekwiwalentu dotacji brutto na inwestycję przekracza 7,5 mln euro dla jednego przedsiębiorcy na jeden projekt inwestycyjny,
• łączna wartość ekwiwalentu dotacji brutto na usługi doradcze przekracza 2 mln euro dla jednego przedsiębiorcy na jeden projekt,
• łączna wartość ekwiwalentu dotacji brutto na udział w targach przekracza 2 mln euro dla jednego przedsiębiorcy na jeden projekt.

Przepisy niniejszego rozporządzenia nie dotyczą sektorów takich, jak:

• rybołówstwo i akwakultura,
• sektor węglowy,
• na produkcję podstawową produktów rolnych, na przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktów rolnych udzielanej, w przypadkach gdy: wielkość pomocy byłaby ustalana na podstawie ceny lub ilości takich produktów nabytych od producentów surowców lub wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorstwa objęte pomocą lub udzielenie pomocy byłoby uzależnione od faktu jej przekazania w części lub w całości producentom surowców;
• na działalność związaną z wywozem do państw trzecich lub państw członkowskich Unii Europejskiej, to znaczy, jeżeli pomoc jest bezpośrednio związana z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i prowadzeniem sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z prowadzeniem działalności wywozowej,
• uwarunkowanej pierwszeństwem użycia towarów produkcji krajowej względem towarów przywożonych z zagranicy.

Aby otrzymać pomoc w postaci ulg podatkowych przedsiębiorca musi spełniać określone warunki. Pomoc udzielana może być, pod warunkiem że mały i średni przedsiębiorca nie jest zagrożony lub nie ciąży na nim obowiązek zwrotu pomocy, wynikający z wcześniejszej decyzji Komisji Europejskiej, uznającej pomoc za niezgodną z prawem oraz ze wspólnym rynkiem.

Małego i średniego przedsiębiorcę uważa się za zagrożonego przedsiębiorcę, jeżeli spełnia następujące warunki:

• w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad 1/4 w okresie poprzedzających 12 miesięcy lub
• w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za zobowiązania spółki - ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad 1/4 w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub
• bez względu na rodzaj spółki - spełnia kryteria kwalifikujące ją do objęcia postępowaniem upadłościowym.

Małego i średniego przedsiębiorcę działającego krócej niż 3 lata nie można uznać za zagrożonego przedsiębiorcę. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy mały i średni przedsiębiorca spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym.

Inwestycje to:

• inwestycje w rzeczowe aktywa trwałe lub wartości niematerialne i prawne związane z tworzeniem nowego przedsiębiorstwa, rozbudową istniejącego przedsiębiorstwa, dywersyfikacją produkcji przedsiębiorstwa przez wprowadzenie nowych dodatkowych produktów lub z zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego przedsiębiorstwa,
• nabycie przedsiębiorstwa, które jest w likwidacji lub zostałoby zlikwidowane, gdyby nie zostało nabyte, przy czym przedsiębiorstwo jest nabywane przez inwestora niezależnego od zbywcy; w przypadku przekazania przedsiębiorstwa małego przedsiębiorcy rodzinie pierwotnego właściciela (pierwotnych właścicieli) lub byłym pracownikom warunku nabycia środków przez niezależnego inwestora nie stosuje się

- przy czym nie uważa się za inwestycję nabycia wyłącznie udziałów lub akcji przedsiębiorstwa.

Pomoc może być udzielona jako pomoc na:

  1) inwestycje, w odniesieniu do:

    a)  kosztów inwestycji, związanych z realizacją tej inwestycji (pomoc obliczana na podstawie kosztów inwestycji) lub

    b) kosztów płacy miejsc pracy utworzonych bezpośrednio w wyniku realizacji tej inwestycji (pomocą obliczaną na podstawie kosztów płacy),

  2) usługi doradcze świadczone przez doradców zewnętrznych,

  3) udział w targach lub wystawie.

Aby otrzymać pomoc mały i średni przedsiębiorca musi złożyć wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych przed rozpoczęciem prac nad inwestycją lub ww. działań.

Intensywność pomocy na inwestycje nie może przekraczać:

• 20% wydatków kwalifikujących się do objęcia pomocą, w przypadku małego przedsiębiorcy;
• 10% wydatków kwalifikujących się do objęcia pomocą, w przypadku średniego przedsiębiorcy.

W przypadku inwestycji dotyczących przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych intensywność pomocy nie może przekroczyć 50% wydatków kwalifikujących się do objęcia pomocą.

Jeżeli przedsiębiorca korzysta z pomocy na inwestycję obliczanej na podstawie kosztów inwestycji oraz na podstawie kosztów płacy, to maksymalną wielkość pomocy na inwestycję oblicza się jako iloczyn intensywności pomocy, i wyższej kwoty, kwalifikujących się do objęcia pomocą, kosztów inwestycji albo kosztów płacy.

Do wydatków kwalifikujących się do objęcia pomocą obliczaną na podstawie kosztów inwestycji zalicza się, poniesione po dniu złożenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych i związane z inwestycją, pomniejszone o naliczony VAT oraz podatek akcyzowy, jeżeli możliwość ich odliczeń wynika z odrębnych przepisów, wydatki na:

  1) rzeczowe aktywa trwałe, do których zalicza się:

    a) grunty lub prawo ich użytkowania wieczystego,

    b) budynki i budowle oraz ich wyposażenie związane z realizacją inwestycji, w szczególności:

      – maszyny i urządzenia, w tym systemy i sieci teleinformatyczne,

      – narzędzia, przyrządy i aparaturę,

      – wyposażenie techniczne dla prac biurowych,

      – urządzenia infrastruktury technicznej wymienione w art. 143 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.),

  2) wartości niematerialne i prawne, do których zalicza się wydatki na transfer technologii przez nabycie praw patentowych, licencji, know-how lub nieopatentowanej wiedzy technicznej.

Ww. wartości niematerialne i prawne powinny spełniać łącznie następujące warunki:

  1) być wykorzystywane wyłącznie w przedsiębiorstwie otrzymującym pomoc, obliczaną na podstawie kosztów inwestycji;

  2) być nabyte od osoby trzeciej na warunkach rynkowych, przy czym kupujący i sprzedający nie sprawują wzajemnej kontroli, w rozumieniu przepisów unijnych;

  3) wchodzić w skład aktywów przedsiębiorcy otrzymującego pomoc przez okres co najmniej 3 lat;

  4) podlegać amortyzacji zgodnie z przepisami ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.).

Cenę nabycia i koszt wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ustala się zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości.

W przypadku realizacji inwestycji w sektorze transportu do wydatków kwalifikujących się do objęcia pomocą nie zalicza się wydatków na środki transportu i urządzenia transportowe.

Do wydatków kwalifikujących się do objęcia pomocą obliczaną na podstawie kosztów płacy należą, poniesione po dniu złożenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych i związane z nowo utworzonymi miejscami pracy, dwuletnie koszty wynagrodzenia brutto powiększone o obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, jeżeli:

  1) miejsca pracy będą związane z realizacją inwestycji i zostaną utworzone w okresie 3 lat od dnia zakończenia realizacji inwestycji;

  2) nastąpi wzrost netto liczby pracowników, w rozumieniu art. 2 pkt 13 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, u danego przedsiębiorcy w porównaniu ze średnią za okres ostatnich 12 miesięcy;

  3) nowo utworzone miejsca pracy będą utrzymane przez okres co najmniej 3 lat od dnia ich utworzenia.

Intensywność pomocy na usługi doradcze świadczone przez doradców zewnętrznych nie może przekroczyć 50% wartości kosztów tych usług.

Intensywność pomocy na udział w targach lub wystawie nie może przekroczyć 50% wartości wydatków poniesionych na wynajem, budowę i obsługę stoiska wystawowego podczas pierwszego uczestnictwa przedsiębiorcy w jakichkolwiek targach lub wystawie.

Pomoc może być udzielana łącznie z inną pomocą publiczną, pomocą de minimis lub wsparciem ze środków Wspólnoty Europejskiej w odniesieniu do tych samych wydatków kwalifikujących się do objęcia pomocą, jeżeli łączna wartość pomocy nie przekroczy intensywności pomocy określonej wyżej.

W związku z wejściem w życie nowych przepisów, utraciło moc rozporządzenie Rady Ministrów z 20 czerwca 2007 r. w sprawie udzielania niektórych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U. nr 110, poz. 758).

Nowe rozporządzenie w sprawie udzielania niektórych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw stosuje się do 30 czerwca 2014 r.

Tekst opublikowany: 5 maja 2009 r.