Nowe ogólne zezwolenia dewizowe

Konieczność wydania nowego rozporządzenia wynika z ostatniej nowelizacji Prawa dewizowego, która zniosła niektóre ograniczenia w obrocie dewizowego. W dniu 24 stycznia 2009 r. weszła w życie ustawa z 23 października 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz ustawy – Prawo dewizowe (Dz.U. nr 228, poz. 1506), na podstawie której uchylony został przepis art. 9 pkt 15 ustawy z 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (Dz.U. nr 141, poz. 1178 z późn. zm., dalej: Prawo dewizowe).

Po wejściu ww. ustawy w życie uchylone powinny zostać przepisy § 3-11 i § 14 dotychczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z 4 września 2007 r. w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych, zawierające zezwolenia na odstępowanie od przewidzianego dotychczas w art. 9 pkt 15 ograniczenia. Nowe rozporządzenie Ministra Finansów z 20 kwietnia 2009 r. w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych (Dz.U. nr 69, poz. 597) uwzględnia ostatnie zmiany i nie wprowadza nowych rozwiązań.

Kilkanaście zezwoleń odnosi się do ograniczeń w dokonywaniu obrotu dewizowego z zagranicą. W poniższych regulacjach, tak samo jak w dotąd obowiązującym rozporządzeniu, zamieszczono przepisy zezwalające rezydentom na dokonywanie w krajach BIT (kraje trzecie, z którymi Polskę wiążą umowy o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji) inwestycji bezpośrednich oraz na nabywanie przez nich w kraju instrumentów, które zgodnie z przepisami dewizowymi mogą być w kraju zbywane przez nierezydentów.

Na takich samych warunkach jak w dotychczas obowiązującym rozporządzeniu zezwolono rezydentom na otwieranie rachunków bankowych w krajach trzecich, nabywanie od nierezydentów z krajów trzecich wartości, dewizowych oraz zbywanie określonych aktywów finansowych w związku ze zmianą statusu dewizowego. Przewidziano też zezwolenia na zbywanie przez rezydentów w krajach trzecich oraz zbywanie w kraju przez nierezydentów z krajów trzecich wierzytelności i innych praw, których wykonywanie następuje poprzez dokonywanie rozliczeń pieniężnych, powstałych na podstawie zezwolenia dewizowego.

Bez zezwolenia dewizowego zezwala się zatem na:

1) przekazywanie przez rezydentów do krajów BIT, za pośrednictwem uprawnionych banków, krajowych lub zagranicznych środków płatniczych, z przeznaczeniem na podjęcie lub rozszerzenie w tych krajach działalności gospodarczej, w tym na nabycie nieruchomości na potrzeby tej działalności;

2) nabywanie przez rezydentów w krajach BIT:

   a) udziałów i akcji w spółkach mających siedzibę w krajach BIT, a także obejmowanie udziałów i akcji w takich spółkach,

   b) jednostek uczestnictwa w funduszach zbiorowego inwestowania, mających siedzibę w krajach BIT,

   c) dłużnych papierów wartościowych o rocznym lub dłuższym terminie wykupu, wyemitowanych bądź wystawionych przez nierezydentów z krajów BIT;

3) nabywanie przez rezydentów w kraju:

   a) udziałów i akcji w spółkach mających siedzibę w krajach trzecich, a także ich obejmowanie w kraju,

   b) jednostek uczestnictwa w funduszach zbiorowego inwestowania, mających siedzibę w krajach trzecich,

   c) dłużnych papierów wartościowych o rocznym lub dłuższym terminie wykupu, wyemitowanych bądź wystawionych przez nierezydentów z krajów trzecich;

4) nabywanie przez rezydentów w kraju dłużnych papierów wartościowych o terminie wykupu krótszym niż rok oraz wierzytelności i innych praw, których wykonywanie następuje poprzez dokonywanie rozliczeń pieniężnych, zbywanych w kraju przez nierezydentów z krajów trzecich, w zakresie, w jakim jest dozwolone zbywanie ich w kraju przez tych nierezydentów na podstawie ustawy lub zezwolenia dewizowego;

5) nabywanie przez rezydentów w czasie pobytu w krajach trzecich walut obcych będących prawnym środkiem płatniczym w tych krajach, zbywanych przez nierezydentów z krajów trzecich w zamian za inne wartości dewizowe lub krajowe środki płatnicze, w celu ich wydatkowania w tych krajach na pokrycie zobowiązań powstałych zgodnie z ustawą lub zezwoleniem dewizowym;

6) zbywanie przez rezydentów w krajach trzecich wierzytelności i innych praw, których wykonywanie następuje poprzez dokonywanie rozliczeń pieniężnych, powstałych w obrocie z nierezydentami z tych krajów na podstawie zezwolenia dewizowego;

7) zbywanie w kraju przez nierezydentów z krajów trzecich wierzytelności i innych praw, których wykonywanie następuje poprzez dokonywanie rozliczeń pieniężnych, powstałych w obrocie z rezydentami na podstawie zezwolenia dewizowego;

8) zbywanie w kraju przez nierezydentów z krajów trzecich, w ramach likwidacji mienia dokonywanej w związku ze zmianą statusu dewizowego, papierów wartościowych dłużnych o terminie wykupu krótszym niż rok oraz wierzytelności i innych praw, których wykonywanie następuje poprzez dokonywanie rozliczeń pieniężnych, nabytych przez nich przed uzyskaniem statusu nierezydenta z kraju trzeciego;

9) otwieranie przez rezydentów rachunków w bankach i oddziałach banków mających siedzibę w krajach trzecich, w celu gromadzenia na tych rachunkach krajowych lub zagranicznych środków płatniczych uzyskanych w tych krajach zgodnie z ustawą lub zezwoleniem dewizowym lub przekazanych z kraju na cele zgodne z ustawą lub zezwoleniem dewizowym, pod warunkiem że rachunki te będą wykorzystywane wyłącznie do dokonywania rozliczeń z nierezydentami z tytułów zgodnych z ustawą lub zezwoleniem dewizowym;

10) otwieranie przez polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i inne polskie przedstawicielstwa oraz misje specjalne, korzystające z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych lub konsularnych, znajdujące się w krajach trzecich, rachunków w bankach i oddziałach banków mających siedzibę w tych krajach;

11) dokonywanie przez rezydentów i nierezydentów z krajów trzecich rozliczeń pieniężnych w wykonaniu czynności określonych w pkt 2-10.

Na równi z krajami BIT traktuje się kraje trzecie, z którymi Wspólnoty Europejskie i ich Państwa Członkowskie zawarły wiążące Polską umowy o partnerstwie i współpracy, umowy o stowarzyszeniu lub inne podobne umowy, zawierające postanowienia zobowiązujące do zapewnienia swobody przepływu kapitału w zakresie związanym z dokonywaniem inwestycji bezpośrednich, likwidacją tych inwestycji oraz transferem uzyskanych z nich przychodów.

Jedno zezwolenie dotyczy obowiązków związanych z wywozem za granicę oraz przywozem do kraju wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych. Bez zezwolenia dewizowego rezydenci i nierezydenci przekraczający granicę państwową z innymi państwami obszaru Schengen mogą odstąpić od obowiązku zgłaszania organom celnym lub organom Straży Granicznej przywozu do kraju oraz wywozu za granicę złota dewizowego lub platyny dewizowej bez względu na ilość oraz krajowych lub zagranicznych środków płatniczych o wartości przekraczającej łącznie równowartość 10.000 euro.

Obowiązują dwa zezwolenia na odstępowanie od obowiązku związanego z rozliczeniami w kraju w obrocie dewizowym, zezwalające na odstępowanie, na określonych w nich warunkach, od wynikającego z art. 25 Prawa dewizowego obowiązku dokonywania rozliczeń w kraju w obrocie dewizowym za pośrednictwem uprawnionych banków. Bez zezwolenia dewizowego rezydenci i nierezydenci mogą dokonywać w kraju rozliczeń związanych z obrotem dewizowym bez pośrednictwa uprawnionego banku, o ile jedną ze stron rozliczenia jest konsument w rozumieniu art. 221 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.), a rozliczenie następuje w sposób bezgotówkowy.

Bez zezwolenia dewizowego rezydenci i nierezydenci mogą dokonywać w kraju rozliczeń związanych z obrotem dewizowym bez pośrednictwa uprawnionego banku, o ile rozliczenia takie dokonywane są między osobami fizycznymi w zakresie niezwiązanym z działalnością gospodarczą.

Dotychczas ww. kwestie regulowało rozporządzenie Ministra Finansów z 4 września 2007 r. w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych (Dz.U. nr 168, poz. 1178). W związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia utraciło ono moc.

Test opublikowany: 12 maja 2009 r.