Pracodawca poza obowiązkiem ochrony zdrowia i życia pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki będzie musiał zapobiegać wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym. Więcej na temat nowych obowiązków pracodawcy w dziedzinie bhp dowiesz się z tekstu.
Uchwalona przez Sejm 17 października 2008 r. ustawa o zmianie ustawy Kodeks pracy wprowadziła kilka zmian w Dziale X Kodeksu pracy. Ustawa czeka na podpis Prezydenta, a my już teraz zapoznajemy z nowymi przepisami, które wejdą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.
Podstawowe obowiązki pracodawcy
Przypomnijmy, że obecnie pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Poza ochroną zdrowia i życia pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki ma obowiązek organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy, zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bhp czy też wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń.
Ustawa nowelizująca Kodeks pracy (dalej: kp) rozszerza obowiązki pracodawcy w tym zakresie. I tak, pracodawca będzie miał obowiązek ponosić odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy, w szczególności:
1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy,
2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń,
3) reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy,
4) zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym, uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy,
5) uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych,
6) zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy,
7) zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.
Zgodnie z nowym brzmieniem art. 207 kp na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie będą wpływać obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, a koszty działań podejmowanych przez pracodawcę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w żaden sposób nie będą mogły obciążać pracowników.
Ponadto pracodawca będzie miał obowiązek przekazywać pracownikom informacje o:
1) zagrożeniach dla zdrowia i życia występujących w zakładzie pracy, na poszczególnych stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach, w tym o zasadach postępowania w przypadku awarii i innych sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu pracowników,
2) działaniach ochronnych i zapobiegawczych podjętych w celu wyeliminowania lub ograniczenia zagrożeń, o których mowa w pkt 1,
3) pracownikach wyznaczonych do:
a) udzielania pierwszej pomocy,
b) wykonywania czynności w zakresie ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji pracowników.
| Informacja o wyżej wymienionych pracownikach ma obejmować: imię i nazwisko, miejsce wykonywania pracy, numer telefonu służbowego lub innego środka komunikacji elektronicznej. |
Ustawa nowelizująca kp dodała pkt 4 do art. 208 § 1, zgodnie z którym w razie gdy jednocześnie w tym samym miejscu wykonują pracę pracownicy zatrudnieni przez różnych pracodawców, pracodawcy ci będą zobowiązani informować siebie nawzajem oraz pracowników lub ich przedstawicieli o działaniach w zakresie zapobiegania zagrożeniom zawodowym występującym podczas wykonywanych przez nich prac.
Poza wymienionymi obowiązkami pracodawca będzie musiał:
1) zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, gaszenia pożaru i ewakuacji pracowników,
2) wyznaczyć pracowników do:
a) udzielania pierwszej pomocy,
b) wykonywania czynności w zakresie ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji pracowników, zgodnie z przepisami o ochronie przeciwpożarowej,
3) zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi wyspecjalizowanymi w szczególności w zakresie udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, ratownictwa medycznego oraz ochrony przeciwpożarowej.
Wszystkie te działania pracodawcy powinny być dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników i innych osób przebywających na terenie zakładu pracy oraz rodzaju i poziomu występujących zagrożeń.
Jeżeli u pracodawcy wystąpi zagrożenie dla zdrowia lub życia, pracodawca będzie miał obowiązek nie tylko niezwłocznie poinformować pracowników o tych zagrożeniach oraz podjąć działania w celu zapewnienia im odpowiedniej ochrony, ale także dostarczyć pracownikom instrukcje umożliwiające, w przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia, przerwanie pracy i oddalenie się z miejsca zagrożenia w miejsce bezpieczne.
Natomiast w przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia pracodawca będzie musiał wstrzymać pracę i wydać pracownikom polecenie oddalenia się w miejsce bezpieczne, a do czasu usunięcia zagrożenia nie wydawać polecenia wznowienia pracy.
Pracownicy, którzy znajdą się w bezpośrednim niebezpieczeństwie, będą mogli podjąć wszelkie działania w celu uniknięcia niebezpieczeństwa – nawet bez porozumienia z przełożonym, a pracodawca nie będzie mógł wyciągnąć wobec nich żadnych niekorzystnych konsekwencji.
Prawa i obowiązki pracownika
Pracownicy zgodnie z dodanym do kp art. 210 § 21 , którzy powstrzymali się od pracy lub oddalili się z miejsca zagrożenia, w przypadku gdy warunki pracy nie odpowiadały przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stwarzały bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca groziła takim niebezpieczeństwem innym osobom, nie będą mogli ponosić jakichkolwiek niekorzystnych konsekwencji z tego tytułu.
Podstawa prawna: art. 207–209 i art. 210 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94),
ustawa z 17 października 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy.
ustawa z 17 października 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy.
Tekst opublikowany: 6 listopada 2008 r.
