Nowe formularze w podatku dochodowym od osób fizycznych na 2004 r.!

Zmiana przepisów ustawowych (ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej zwanej updof) pociągnęła za sobą konieczność nowelizacji przepisów wykonawczych. Po 1 stycznia 2004 r. będziesz składał nowe formularze dotyczące podatku dochodowego. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany dotyczące oświadczeń, deklaracji oraz informacji podatkowych.

OŚWIADCZENIA:

Takie oświadczenie pracownik musi złożyć przed pierwszą wypłatą wynagrodzenia w roku podatkowym, natomiast jeżeli stan faktyczny wynikający z poprzednio złożonego oświadczenia nie uległ zmianie, nie musi go składać. Zmiany nastąpiły zarówno w podstawie prawnej, w oparciu o którą wzór został wydany, jak również w samej treści formularza i oświadczenia.

Aby podatnik mógł złożyć takie oświadczenie w rozliczanej przez Ciebie firmie, nie może równocześnie osiągać dochodów z następujących źródeł:
- emerytury lub renty, za pośrednictwem płatnika,
- członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcja rolną,
- świadczeń pieniężnych od organu zatrudnienia lub od biura terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
- pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z najmu i dzierżawy, od których podatnik ma obowiązek samodzielnego odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy.
Wzór stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia.



W składanym oświadczeniu podatnik określa płatnika (np. zakład pracy) jako właściwego do zmniejszenia miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, która będzie obowiązywać w przyszłym roku podatkowym.
Abyś mógł odebrać od pracownika takie oświadczenie, nie może on osiągać równocześnie innych dochodów.
Pracownik składa oświadczenie przed pierwszą wypłatą należności w roku podatkowym lub przed upływem miesiąca, w którym zaczął osiągać inne dochody. Formularz ten zastąpi dwa dotychczas stosowane przez Ciebie: PIT-2A i PIT-2B. Nowy wzór stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia.



Oświadczenie takie złożą uczniowie oraz studenci, otrzymujący stypendia, których wysokość i zasady udzielania zostały określone w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego lub zostały przyznane przez fundacje lub stowarzyszenia na podstawie regulaminów zatwierdzonych przez organy statutowe lub zostały podane do publicznej wiadomości.
Zwolnienie od podatku stosujesz wtedy, gdy wysokość wypłacanego stypendium nie przekracza miesięcznie 380 zł, a podatnik nie uzyskuje równocześnie innych dochodów podlegających opodatkowaniu. Zmianie uległa treść składanego przez ucznia i studenta oświadczenia. Wzór stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia.



W składanym oświadczeniu podatnik upoważnia płatnika (organ rentowy) do zmniejszenia miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, która będzie obowiązywać w przyszłym roku podatkowym.
Jeżeli wypłata zasiłków dotyczyłaby pełnego miesiąca kalendarzowego i byłaby związana z pozostawaniem w stosunku służbowym, w stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy, rozliczany przez Ciebie podatnik składa to oświadczenie, jeżeli ponadto w okresie zasiłkowym:
- nie będzie pobierał emerytury lub renty za pośrednictwem płatnika,
- nie osiągnie innych dochodów, poza dochodami uzyskiwanymi w zakładzie pracy, w którym ubezpieczenie z tytułu zatrudnienia stanowi podstawę powstania prawa do zasiłku,
- powyższy zakład pracy oblicza zaliczki na podatek dochodowy, pomniejszając je o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek,
- nie otrzymuje świadczeń pieniężnych od organu zatrudnienia lub biura terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Najistotniejsza zmiana w formularzu oświadczenia polega na uzupełnieniu treści oświadczenia podatnika, który podaje, że w okresie otrzymywania zasiłku nie otrzymywał renty lub emerytury za pośrednictwem płatnika (załącznik nr 4 do rozporządzenia).



Oświadczenie takie złoży podatnik, który w trakcie roku podatkowego uzyskiwał dochody za pośrednictwem płatników, którym jest np. zakład pracy, rolnicza spółdzielnia produkcyjna, a którzy są zobowiązani do poboru zaliczek na podatek dochodowy. Podatnik musi złożyć oświadczenie płatnikowi w terminie do 10 stycznia roku podatkowego następującego po roku podatkowym, jednak jedynie wtedy, gdy podatnik spełnia warunki do dokonania rocznego obliczenia podatku przez płatnika.

Zmiany w porównaniu do obecnie obowiązującego formularza polegają na zmianie treści składanego przez podatnika oświadczenia, między innymi o niekorzystaniu z odliczeń od dochodu i podatku związane ze zmianą updof i planowanej likwidacji większości ulg i zwolnień. Wzór stanowi załącznik nr 5 do rozporządzenia.

DEKLARACJE PODATKOWE:



Deklarację taką wypełnią płatnicy będący:
- zakładami pracy,
- rolniczymi spółdzielniami zajmującymi się produkcją rolną,
- organy rentowe,
- banki,
- areszty śledcze i zakłady karne,
- oddziały Wojskowej Agencji Mieszkaniowej,
- centrum integracji społecznej,
którzy dokonują między innymi wypłat z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, stypendiów, emerytur i rent, świadczeń integracyjnych.

Dotyczy to również osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, osób prawnych i ich jednostek organizacyjnych oraz jednostek niemających osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności osobom podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce z tytułu działalności wykonywanej osobiście, również na podstawie kontraktu menedżerskiego lub umów o podobnym charakterze.

Deklaracje złożysz w urzędzie skarbowym właściwym według miejsca zamieszkania podatnika, a jeżeli nie jest on osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby.

Zmiany w tym formularzu dotyczą wypłat zaliczek na powszechne ubezpieczenie zdrowotne. W kolumnie dotyczącej zaliczek na ubezpieczenie zdrowotne (blok C) będziesz musiał wykazać zaliczki w wysokości pomniejszonej zgodnie z przepisami ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. nr 45, poz. 391 z późn. zm.) (art. 27 b ust. 1 pkt 2).
Za źródło przychodów, od którego odprowadza się zaliczki na podatek, wykazując je w PIT-4 , została również uznana renta socjalna. Wzór stanowi załącznik nr 6 do rozporządzenia.



Deklarację tę złożą podatnicy uzyskujący przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, z najmu, podnajmu lub dzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze, którzy rozliczają się na zasadach ogólnych. Załącznikami do tej deklaracji są PIT-5/A oraz PIT-5/X.
Zmiany w deklaracji związane są z możliwością ograniczenia poboru zaliczek w podatku dochodowym. Taka możliwość od 1 stycznia 2004 r. będzie przysługiwać podatnikom, którzy uprawdopodobnią we wniosku skierowanym do organów podatkowych, że zaliczki obliczone według zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od przewidywanego na dany rok podatkowy (art. 22 § 2a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn. zm., dalej zwanej op).

Zmianie uległa również możliwość dokonywania obniżki wysokości zaliczek związanych z ulgami inwestycyjnymi. W 2004 r. będzie obowiązywać jedynie ulga z tytułu premii inwestycyjnej i to na zasadzie praw nabytych, czyli dla podatników, którzy nabyli do niej prawo pod rządami updof w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2001 r.
Wzór stanowi załącznik nr 7 do rozporządzenia.



Deklarację te będą musieli złożyć podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych prowadzący działy specjalne produkcji rolnej w terminie do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy, a w przypadku rozpoczęcia tej działalności w ciągu roku podatkowego - w terminie 7 dni od dnia rozpoczęcia działalności. Właściwym jest urząd według miejsca zamieszkania podatnika.

Zmiany w formularzu deklaracji polegają jedynie na informacji dotyczącej miejsca składania deklaracji jako urzędu skarbowego, którym kieruje właściwy dla podatnika naczelnik urzędu skarbowego.
Zmiana ta dotyczy wszystkich omawianych formularzy podatkowych i jest konsekwencją zmian wprowadzonych w przepisach podatkowych ustawą z 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. nr.137, poz. 1307).
Wzór stanowi załącznik nr 8 do rozporządzenia.



Deklarację tę złożysz, jeżeli rozliczasz:
- osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą,
- osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz
- jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które są zobowiązane do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego.

Termin do złożenia deklaracji PIT-8A upływa 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrany został podatek. Deklarację będziesz musiał złożyć w urzędzie skarbowym właściwym według miejsca zamieszkania podatnika, a jeżeli nie jest on osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby.

Zmiany w formularzu nastąpiły w części C. Od 1 stycznia 2004 r. zmianie ulegną niektóre stawki zryczałtowanego podatku dochodowego, które deklaracja musi uwzględniać.
Deklaracja nie obejmuje rozliczeń dotyczących opodatkowania osób zagranicznych w związku ze zmianą zasad sporządzania i przekazywania podatnikom podlegającym ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (obecnie deklaracje IFT-1).
Wzór stanowi załącznik nr 9 do rozporządzenia.



Tę deklarację złożą podatnicy, którzy uzyskali wygrane (nagrody) od podmiotów, które nie są zobowiązane do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego. Podatnik musi złożyć deklarację do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskał dochód. Miejscem złożenia deklaracji jest urząd skarbowy właściwy według miejsca zamieszkania lub pobytu podatnika w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, którego deklaracja dotyczy (wzór stanowi załącznik nr 10 do rozporządzenia).



Deklarację składają podatnicy, którzy uzyskują przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych, tj.:
- nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
- spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
- prawa wieczystego użytkowania gruntów.

Zmiany w formularzu dotyczą bloku, w którym określone zostało miejsce składania formularza. Wzór ten stanowi załącznik nr 11 do rozporządzenia.



Deklarację składają podatnicy uzyskujący dochody bez pośrednictwa płatników:
- ze stosunku pracy z zagranicy,
- z emerytur i rent z zagranicy,
- przychody z tytułu osobiście wykonywanej działalności, również świadczonej na podstawie kontraktów menedżerskich oraz umów o podobnym charakterze,
- z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, objętych w zamian za przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część,
- z tytułów objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część,
- z umorzenia udziałów (akcji) objętych w zamian za przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część.

Za miesiące od stycznia do listopada deklarację złożysz w terminie do dnia 20 następującego po miesiącu, w którym podatnik uzyskał dochód. Miejscem złożenia deklaracji jest urząd skarbowy właściwy według miejsca zamieszkania lub pobytu podatnika w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, którego deklaracja dotyczy.

Wzór ten (stanowi załącznik nr 12 do rozporządzenia) jest połączeniem trzech obecnie obowiązujących deklaracji:
- PIT-13 - deklaracji o wysokości uzyskanego dochodu z odpłatnego zbycia (umorzenia) udziałów w spółkach, akcji oraz obligacji lub innych papierów wartościowych,
- PIT-51 - deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy, przeznaczonej dla podatników osiągających przychody z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy, otrzymywanego z zagranicy oraz emerytury lub renty zagranicznej, otrzymywanych bez pośrednictwa banku,
- PIT-52 - deklaracji o wysokości dochodu przeznaczonej dla podatników osiągających dochody bez pośrednictwa płatników, z tytułu działalności wykonywanej osobiście, z tytułu osobistego świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło.
Połączenie kilku formularzy w jeden uprości obowiązki podatników.

ZAŁĄCZNIKI DO DEKLARACJI PIT-5:



Część B tego formularza wypełnią podatnicy, którzy prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą, również w formie spółek niemających osobowości prawnej. Część C będzie obowiązkowa dla podatników osiągających przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze, a także ze współwłasności i wspólnego posiadania (wzór stanowi załącznik nr 13 do rozporządzenia).



Załącznik ten będzie obowiązywał podatników, którzy likwidując działalność gospodarczą, muszą zapłacić zryczałtowany podatek dochodowy od dochodu z remanentu likwidacyjnego (wzór stanowi załącznik nr 14 do rozporządzenia).

INFORMACJE PODATKOWE:



Formularz ten zawiera informację o przychodach uzyskanych z innych źródeł oraz dochodach z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.
Informację tę będą składać:
- osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą,
- osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz
- jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, jeżeli:
dokonują wpłaty należności lub świadczeń i nie są zobowiązane do poboru zaliczek na podatek dochodowy lub poboru zryczałtowanego podatku dochodowego.

Informację tę będziesz musiał sporządzić do 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym. Jeden egzemplarz należy dostarczyć podatnikowi, drugi urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, a w wypadku osób objętych ograniczonym obowiązkiem podatkowym - właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Zmiany formularza dotyczą objęcia tym formularzem dochodów osób zagranicznych objętych ograniczonym obowiązkiem podatkowym. Obecnie jest to informacja o wysokości przychodów osiąganych z innych źródeł, np. kwot wypłaconych po śmierci członka OFE wskazanej przez niego osobie, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia. Nowy wzór stanowi załącznik nr 15 do rozporządzenia.



Podmioty wypłacające stypendia uczniom i studentom będą składać tę informację, gdy wypłaty są zwolnione z opodatkowania. Wolne od podatku są stypendia dla uczniów i studentów, jeżeli ich wysokość i zasady udzielenia zostały określone w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego lub zostały przyznane przez fundacje bądź stowarzyszenia na podstawie regulaminów zatwierdzonych przez organy statutowe i udostępnione do publicznej informacji (art. 21 ust 1 pkt 40 updof). Kwota wolna od podatku wynosi 380 zł.

Jeżeli rozliczasz płatnika wypłacającego stypendia, taką informację będziesz musiał złożyć do 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym i przekazać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu właściwemu według jego miejsca zamieszkania.

Zmiany uwzględnione w nowym formularzu dotyczą zmiany podstawy prawnej, z której wynika zwolnienie (wzór stanowi załącznik nr 16 do rozporządzenia).



Nowy wzór tego formularza to połączenie dwóch obecnie obowiązujących PIT-11 oraz PIT- 8B.
Informację tę będziesz musiał sporządzić, jeżeli rozliczasz:
- płatnika (np. zakład pracy, rolniczą spółdzielnię produkcyjną lub inne spółdzielnie zajmujące się produkcja rolną, bank, areszt śledczy, zakład karny oddziały Wojskowej Agencji Mieszkaniowej,
- osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności osobom podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu z tytułu działalności prowadzonej osobiście oraz na podstawie kontraktów menedżerskich, a także innych umów o podobnym charakterze.

Informację tę będziesz musiał sporządzić do 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym i przekazać podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu.

Jeżeli obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy ustałby w ciągu roku, sporządzisz informację PIT-11, którą przekażesz podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu do dnia 15 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrałeś ostatnią zaliczkę.
Jeżeli płatnik będący zagraniczną osobą zlikwiduje prowadzoną działalność gospodarczą przed 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym, będzie miał obowiązek sporządzić informację PIT-8B i przekazać ją przed dniem zaprzestania działalności.

Informację te przekażesz podatnikom podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz urzędowi skarbowemu właściwemu ze względu na ich miejsce zamieszkania. W wypadku osób zagranicznych urzędowi właściwemu dla tych osób formularz dla przychodów wypłacanych przez rozliczanego przez ciebie płatnika będzie zależał statusu podatnika.

Zmiany dotyczą terminu składania tych informacji. W zeznaniach tych będziesz wykazywać jedynie kwotę składek na powszechne ubezpieczenie zdrowotne pobranych przez płatnika i możliwych do odliczenia, co znacznie uprości jego sporządzenie.

Jednak w formularzu tym będziesz musiał uwzględnić informację o przychodach zwolnionych z podatku w wypadku należności wypłacanych podatnikowi.
Nowy wzór stanowi załącznik nr 17 do rozporządzenia.



W przyszłym roku podatkowym obowiązek sporządzenia tej informacji obejmie więcej osób. Obowiązkowo będą musieli ją sporządzić płatnicy także dla osób zagranicznych, które w wyniku zastosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania nie będą zobowiązane do zapłaty podatku.
Dotychczas informację tę sporządzasz, dopiero gdy pobierasz podatek od zagranicznej osoby fizycznej. Informację IFT-1 sporządzisz na wniosek podatnika, natomiast IFT-R należy złożyć za cały rok podatkowy (wzór stanowi załącznik nr 18 do rozporządzenia).

Nowe wzory zastosujesz do przychodów, dochodów (strat) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2004 r.
Oświadczenia, deklaracje i informacje podatkowe o przychodach, dochodach (stratach) uzyskanych w 2003 r., które będziesz składał po 31 grudnia 2003 r., należy sporządzić na starych formularzach.



Zmianie ulegnie wzór informacji o wysokości wycofanego wkładu budowlanego lub mieszkaniowego oraz wzór informacji o wysokości wycofanych lub przeniesionych na rzecz osób trzecich oszczędności z kasy mieszkaniowej, które stanowią załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 31 grudnia 2001 r. w sprawie określenia wzoru informacji sporządzanej przez spółdzielnie mieszkaniowe, banki prowadzące kasy mieszkaniowe oraz kasy oszczędnościowo-budowlane (Dz.U. z 2002 r. nr 4, poz. 41).

Zostaną one zastąpione jednym formularzem PIT-14, który będziesz musiał sporządzić w terminie do 31 stycznia roku następnego po roku podatkowym. W nowym formularzu nie podasz już wysokości premii mieszkaniowej dopisanej do stanu oszczędności na imiennym rachunku docelowego oszczędzania. Nie podasz również daty sporządzenia tej informacji, gdyż urząd skarbowy nie ma możliwości jej zweryfikować.

Jeżeli rozliczasz spółdzielnię mieszkaniową, pracujesz w banku prowadzącym kasę mieszkaniową, jeden egzemplarz będziesz zobowiązany wysłać osobie, której informacja dotyczy, drugi do urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby.
Nowy wzór informacji będzie miał zastosowanie do kwot wycofanych lub przeniesionych po 31 grudnia 2002 r.

Autor: Dorota Ryterska, prawnik