Podatnicy świadczący usługi, których miejscem świadczenia nie jest terytorium kraju, są obowiązani te usługi ewidencjonować. Jeżeli świadczysz takie usługi, sprawdź jaką ewidencję należy prowadzić.
Przepisy dokonujące z dniem 1 stycznia 2010 r. zmian w ustawie z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej ustawa o VAT), związanych z miejscem świadczenia dla usług, wprowadziły także nowy obowiązek ewidencyjny dla podatników VAT. Został on wyrażony w art. 109 ust. 3a ustawy o VAT.
Zgodnie z powołanym przepisem podatnicy świadczący usługi, których miejscem świadczenia nie jest terytorium kraju, są obowiązani te usługi ewidencjonować.
W zasadzie nie jest to nowy obowiązek. Dotychczas bowiem można było dopatrzeć się jego źródła w art. 109 ust. 3 ustawy VAT, w tej części, w której przepis ten nakazywał zamieszczać w ewidencji inne dane niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. Biorąc zaś pod uwagę, że w deklaracji podatnicy powinni podać m.in. obrót z tytułu usług świadczonych poza krajem (pole 21 deklaracji VAT) - można twierdzić, że usługi mające miejsce świadczenia poza krajem podatnicy powinni ewidencjonować także w stanie prawnym obowiązującym dotychczas.
Nowe przepisy wprowadzają ten obowiązek wyraźnie i jednocześnie precyzują elementy prowadzonej ewidencji. Nie określają jej wzoru, jednakże wskazują, co w ewidencji powinno się znajdować. Powinny się tam znaleźć następujące elementy:
Zgodnie z powołanym przepisem podatnicy świadczący usługi, których miejscem świadczenia nie jest terytorium kraju, są obowiązani te usługi ewidencjonować.
W zasadzie nie jest to nowy obowiązek. Dotychczas bowiem można było dopatrzeć się jego źródła w art. 109 ust. 3 ustawy VAT, w tej części, w której przepis ten nakazywał zamieszczać w ewidencji inne dane niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. Biorąc zaś pod uwagę, że w deklaracji podatnicy powinni podać m.in. obrót z tytułu usług świadczonych poza krajem (pole 21 deklaracji VAT) - można twierdzić, że usługi mające miejsce świadczenia poza krajem podatnicy powinni ewidencjonować także w stanie prawnym obowiązującym dotychczas.
Nowe przepisy wprowadzają ten obowiązek wyraźnie i jednocześnie precyzują elementy prowadzonej ewidencji. Nie określają jej wzoru, jednakże wskazują, co w ewidencji powinno się znajdować. Powinny się tam znaleźć następujące elementy:
- nazwa usługi,
- wartość usługi netto.
Przepisy nie nakazują ewidencjonowania danych dotyczących kontrahenta, lecz wydaje się, że dla celów porządkowych choćby, dobrze byłoby zapisać w prowadzonej ewidencji na czyją rzecz usługi zostały wykonane.
Podkreślić trzeba, że w prowadzonej ewidencji należy umieścić wszystkie usługi, dla których miejsce świadczenia znajduje się zagranicą, i to niezależnie od tego, czy jest to inne państwo unijne, czy też kraj trzeci. W ewidencji umieszczasz także informacje o usługach mających miejsce świadczenia zagranicą, niezależnie od tego, czy stało się tak wskutek zastosowania nowej reguły ogólnej (reguła B2B), czy nastąpiło wskutek zastosowania reguły szczególnej (np. usługi na zagranicznej nieruchomości). Oznacza to jednak również i to, że danych z ewidencji nie będzie można wprost i bezpośrednio do informacji podsumowującej VAT UE. Nie będą one bowiem pasować.
Przepisy określają także moment, w którym musisz ująć usługę w ewidencji. Tutaj istotne jest to, czy usługa ma miejsce świadczenia zagranicą z powodu zastosowania nowej reguły ogólnej dotyczącej usług dla przedsiębiorców (wynikająca z art. 28b ustawy o VAT reguła B2B), czy też z powodu zastosowania jakiejś reguły szczególnej.
I tak - w przypadku świadczenia następujących usług:
Podkreślić trzeba, że w prowadzonej ewidencji należy umieścić wszystkie usługi, dla których miejsce świadczenia znajduje się zagranicą, i to niezależnie od tego, czy jest to inne państwo unijne, czy też kraj trzeci. W ewidencji umieszczasz także informacje o usługach mających miejsce świadczenia zagranicą, niezależnie od tego, czy stało się tak wskutek zastosowania nowej reguły ogólnej (reguła B2B), czy nastąpiło wskutek zastosowania reguły szczególnej (np. usługi na zagranicznej nieruchomości). Oznacza to jednak również i to, że danych z ewidencji nie będzie można wprost i bezpośrednio do informacji podsumowującej VAT UE. Nie będą one bowiem pasować.
Przepisy określają także moment, w którym musisz ująć usługę w ewidencji. Tutaj istotne jest to, czy usługa ma miejsce świadczenia zagranicą z powodu zastosowania nowej reguły ogólnej dotyczącej usług dla przedsiębiorców (wynikająca z art. 28b ustawy o VAT reguła B2B), czy też z powodu zastosowania jakiejś reguły szczególnej.
I tak - w przypadku świadczenia następujących usług:
- związanych z nieruchomościami, w tym pośrednictwa w obrocie nieruchomościami,
- transportu osób,
- wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych,
- restauracyjnych i cateringowych,
- krótkoterminowego wynajmu środków transportu,
- usług turystyki,
PRZYKŁAD
Polski podatnik świadczył usługę budowlaną na nieruchomości w Niemczech. Usługa ma miejsce świadczenia za granicą na mocy reguły szczególnej (art. 28e ustawy VAT). Ująć w ewidencji należy ją z chwilą zapłaty, lecz nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wykonania usług (art. 19 ust. 19 w związku z ust. 13 pkt 2 ustawy VAT).
Polski podatnik wykonywał usługę transportu osób z Polski do Czech. Usługa ma miejsce świadczenia za granicą na mocy reguły szczególnej (art. 28f ust. 1 ustawy VAT). Ująć usługę w ewidencji należy z chwilą zapłaty, jednak nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wykonania tych usług (art. 19 ust. 19 w związku z ust. 13 pkt 2 ustawy VAT).
Polski podatnik oddał w wynajem specjalistyczny samochód podmiotowi czeskiemu. Samochód oddano do dyspozycji w Czechach na okres 3.tygodni (krótkoterminowy wynajem środków transportu). Usługa ma miejsce świadczenia zagranicą na mocy regulacji szczególnej. Usługę należy ująć w ewidencji z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub fakturze (art. 19 ust. 19 w związku z ust. 13 pkt 4 ustawy VAT).
Polski podatnik wykonywał usługę transportu osób z Polski do Czech. Usługa ma miejsce świadczenia za granicą na mocy reguły szczególnej (art. 28f ust. 1 ustawy VAT). Ująć usługę w ewidencji należy z chwilą zapłaty, jednak nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wykonania tych usług (art. 19 ust. 19 w związku z ust. 13 pkt 2 ustawy VAT).
Polski podatnik oddał w wynajem specjalistyczny samochód podmiotowi czeskiemu. Samochód oddano do dyspozycji w Czechach na okres 3.tygodni (krótkoterminowy wynajem środków transportu). Usługa ma miejsce świadczenia zagranicą na mocy regulacji szczególnej. Usługę należy ująć w ewidencji z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub fakturze (art. 19 ust. 19 w związku z ust. 13 pkt 4 ustawy VAT).
Natomiast w przypadku wszystkich pozostałych usług świadczonych na rzecz podatników (czy to z UE, czy to z kraju trzeciego), usługę ujmujesz w ewidencji z chwilą jej wykonania, z tymże:
- przy usługach wykonywanych i rozliczanych w okresach rozliczeniowych - usługę ująć należy w ewidencji z upływem każdego okresu rozliczeniowego, chyba, że okres rozliczeniowy jest dłuższy niż jeden rok - wtedy ująć usługę w ewidencji należy na koniec roku.
- otrzymanie zaliczki także powoduje obowiązek ujęcia usługi w ewidencji w części odpowiadającej otrzymanej zaliczce.
PRZYKŁAD
Polski podatnik wykonał na rzecz podmiotu czeskiego usługę transportową. Wykonanie usługi nastąpiło 5.stycznia. Płatność nastąpiła 1. lutego.
Do tej usługi stosuje się regułę z art. 28b ustawy VAT (jeśli idzie o miejsce świadczenia), a więc usługę w ewidencji ująć należy w styczniu.
Polski podatnik wykonuje dla podatnika niemieckiego usługę elektroniczną (w zakresie utrzymywania oprogramowania). Usługa jest rozliczana w okresach kwartalnych (abonament kwartalny). Przed rozpoczęciem świadczenia usługi polski podatnik otrzymał zaliczkę.
Najpierw ująć w ewidencji trzeba otrzymaną zaliczkę; następnie na koniec każdego okresu ujmujemy usługę świadczoną w danym okresie.
Do tej usługi stosuje się regułę z art. 28b ustawy VAT (jeśli idzie o miejsce świadczenia), a więc usługę w ewidencji ująć należy w styczniu.
Polski podatnik wykonuje dla podatnika niemieckiego usługę elektroniczną (w zakresie utrzymywania oprogramowania). Usługa jest rozliczana w okresach kwartalnych (abonament kwartalny). Przed rozpoczęciem świadczenia usługi polski podatnik otrzymał zaliczkę.
Najpierw ująć w ewidencji trzeba otrzymaną zaliczkę; następnie na koniec każdego okresu ujmujemy usługę świadczoną w danym okresie.
Tekst opublikowany: 21 grudnia 2009 r.
