Nieprawidłowa kratka w samochodzie przyczyną kłopotów podatkowych?

W wyroku NSA z 10 września 2003 r. (II SA 418/03) zawarte zostało niekorzystne dla podatników rozstrzygnięcie. Okazało się bowiem, że pod rządami starego prawa o ruchu drogowym - obowiązującego do końca 1997 roku - przepisy nie zezwalały na zarejestrowanie jako samochodu ciężarowego przerobionego samochodu osobowego na podstawie badania technicznego. Dla takiej rejestracji niezbędna była homologacja.

Pod rządami nowego prawa o ruchu drogowym (od 1 stycznia 1998 r.) do zarejestrowania przerabianego samochodu osobowego jako auta ciężarowego również niezbędna była homologacja.
W grudniu 2000 r. Minister Finansów uniemożliwił odliczenie podatku VAT przy leasingu i zakupie samochodów innych niż osobowe niemających homologacji na dany typ samochodu. Wyjątek stanowiły umowy leasingu zawarte przed 1 stycznia 2001 r. i zarejestrowane w urzędzie skarbowym do 31 stycznia 2001 r.

Większość spraw podatkowych już się przedawniła, jednak najnowsze orzeczenie NSA dotknie osób, w stosunku do których wszczęto wcześniej postępowania podatkowe.
Jeżeli jednak nabyłeś w latach 1999-2000 przerobiony przed 1 stycznia 1998 r. na ciężarówkę samochód osobowy i odliczyłeś VAT związany z jego zakupem, również możesz mieć kłopoty.

Jeżeli postępowanie kontrolne wykaże u Ciebie odliczenie VAT przy zakupie samochodu ciężarowego w 2000 r., wówczas organy skarbowe sprawdzą, czy Twój samochód ma homologację na samochód ciężarowy i czy na jej podstawie wydano dowód rejestracyjny. Jeżeli nie, wówczas prokuratura wystąpi o unieważnienie decyzji administracyjnej w postaci dowodu rejestracyjnego.
Prawo do żądania unieważnienia takiej decyzji nie ulega przedawnieniu. W razie jej unieważnienia staniesz się nabywcą samochodu osobowego, w stosunku do którego nie przysługiwało Ci prawo do odliczenia podatku VAT przy zakupie.

Zgodnie z wcześniejszymi obietnicami resort finansów poluje głównie na właścicieli aut, które oprócz braku homologacji nie spełniały wymogów zaliczenia ich do samochodów ciężarowych. Często bowiem przed rejestracją zawyżano ładowność, przymykano oczy na brak kratki czy jej nieprawidłowe umiejscowienie.
Jeżeli więc z Twoją kratką jest coś nie w porządku - zamontuj ją prawidłowo zanim zaskoczy Cię kontrola podatkowa. Możesz wówczas liczyć na bardziej pobłażliwe traktowanie. W końcu 80% ministerialnych decyzji odwoławczych w sprawach rejestracji potwierdzało prawo do wydania dowodów rejestracyjnego na ciężarówkę bez homologacji, na podstawie badania diagnostycznego. Skoro mógł mylić się minister, możesz mylić się i Ty.

Ministerstwo Finansów nie jest w stanie unieważnić wszystkich przypadków wydania dowodów rejestracyjnych z naruszeniem prawa. Zatem dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja administracyjna w postaci dowodu rejestracyjnego, kwalifikująca Twój samochód w momencie jego nabycia jako ciężarowo-osobowy o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg, dopóty organy podatkowe nie mogą zakwestionować Twojego prawa do odliczenia VAT przy jego zakupie (I SA/Wr 2110/00 - ONSA 2002/2/93).

Z omówionego orzeczenia NSA płynie dla Ciebie ważny wniosek: kupując starszy samochód "z kratką", sprawdź, czy samochód ma homologację oraz czy dowód rejestracyjny został wydany na podstawie homologacji. Sprawdź to koniecznie przed zakupem!

Autor: Artur M. Brzeziński, doradca podatkowy, kancelaria prawnicza w Kaliszu