Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt nowelizacji Kodeksu pracy. Projekt ten m.in. ujednolica standardy ochronne stosowane do pracowników korzystających z urlopu macierzyńskiego (podstawowego i dodatkowego), pracowników korzystających z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (podstawowego i dodatkowego) oraz pracowników korzystających z urlopu ojcowskiego – w celu uniknięcia zarzutu dyskryminacji w stosunkach pracy w zakresie uprawnień związanych z rodzicielstwem. Więcej na temat projektu przeczytasz w tekście.
Większa ochrona przed zwolnieniem
Przypomnijmy, że ustawa z 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy (Dz.U. nr 223, poz. 1460), wprowadziła od 18 stycznia br. gwarancję w zakresie trwałości stosunku pracy dla pracowników korzystających z urlopu macierzyńskiego i z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.
Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany pracownikom, którzy przyjęli dziecko na wychowanie i wystąpili do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub przyjęli dziecko na wychowanie, jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem.
Zgodnie z art. 1832 Kodeksu pracy, dalej kp pracodawca dopuszcza pracownika po zakończeniu urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe, na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem za pracę, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu.
Jak wynika z uzasadnienia do projektu nowelizacji kp, taka sama ochrona powinna dotyczyć pracowników korzystających z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, a także z urlopu ojcowskiego. Przypomnijmy, że te trzy rodzaje urlopów wprowadzono do kp przepisami ustawy z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.u. nr 237, poz. 1654). Ustawa ta weszła w życie 1 stycznia br., dlatego też nie mogła uwzględniać rozwiązań prawnych, które weszły w życie 18 stycznia br.W związku z tym nowela kp proponuje rozciągnięcie obecnie obowiązującej ochrony w zakresie warunków powrotu do pracy po urlopie macierzyńskim i urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego na pracowników powracających do pracy po dodatkowym urlopie macierzyńskim i dodatkowym urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego.
| Z ochrony tej pracownicy powracający do pracy po dodatkowym urlopie macierzyńskim i dodatkowym urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego będą mogli skorzystać dopiero od 2010 r. |
Pracownik – ojciec wychowujący dziecko będzie objęty taką samą ochroną w zakresie warunków powrotu do pracy po zakończeniu urlopu, z jakiej korzystają już pracownicy powracający do pracy z urlopu macierzyńskiego i z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Również taka ochrona będzie możliwa dopiero od 2010 r.
Zatem ochrona w zakresie warunków powrotu do pracy będzie dotyczyła pracowników:
- po urlopie macierzyńskim,
- po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego,
- po dodatkowym urlopie macierzyńskim,
- po dodatkowym urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego,
- po urlopie ojcowskim.
Pracodawca będzie musiał dopuścić tych pracowników po powrocie z ww. urlopów do pracy na dotychczasowych stanowiskach, a jeżeli nie jest to możliwe, na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem za pracę, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu.
Przywrócenie do pracy dla rodziców adopcyjnych
Projekt noweli kp, przewiduje również zakaz wypowiadania i rozwiązania z pracownikiem korzystającym z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego umowy o pracę. Przypomnijmy, że obecnie obowiązujące przepisy Kodeksu pracy nie przewidują dla pracowników korzystających z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego szczególnej ochrony stosunku pracy, w zakresie, w jakim z ochrony takiej korzystają pracownicy na urlopie macierzyńskim.
Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 177 kp pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba, że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.
Zatem, jeżeli przepisy noweli wejdą w życie, a pracodawca wypowie umowę o pracę pracownikowi korzystającemu z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, będzie musiał go przywrócić do pracy (pod warunkiem, że wypowiedzenie nie było spowodowane upadłością lub likwidacją pracodawcy). Ponadto pracownikowi będzie przysługiwało odszkodowanie za cały okres pozostawania bez pracy.
Ponadto warto jeszcze wspomnieć, że nowela kp przewiduje na wniosek pracownika prawo do skorzystania z urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego i dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.
Projekt nowelizacji Kodeksu pracy wraz z uzasadnieniem (z 16 marca 2009 r.), został skierowanym do uzgodnień międzyresortowych.
Podstawa prawna: projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy (projekt z 16 marca 2009 r.).
