Nic bez Twojej zgody w Twojej skrzynce mailowej!

Obowiązujące od 10 marca 2003 r. regulacje dotyczą usług świadczonych drogą elektroniczną regulują obowiązki usługodawcy oraz prawa usługobiorcy. Określają również zasady ochrony danych osobowych osób fizycznych korzystających z usług świadczonych drogą elektroniczną.

Ustawa dotyczy świadczenia usług drogą elektroniczną, czyli usług wykonanych przez usługodawcę, który wysyła i odbiera dane za pomocą systemów teleinformatycznych, na Twoje (usługobiorcy) indywidualne żądanie, bez jednoczesnej obecności stron, przy czym dane te są transmitowane za pośrednictwem sieci publicznych (Internet).

Nowe prawo dotyczy przede wszystkim firm i osób wysyłających Internetem wszelkiego rodzaju materiały promocyjne, ale również firm wysyłających reklamę za pomocą SMS-ów. Nie obejmują natomiast prywatnej korespondencji e-mailowej, przeprowadzania rozliczeń i rozrachunków międzybankowych za pomocą e-maila, usług świadczonych przez radio i telewizję (telegazeta), chyba że ta ostatnia świadczy usługi prze Internet.

Zwróć uwagę, że informacja handlowa to każda informacja przeznaczona bezpośrednio lub pośrednio do promowania towarów, usług lub wizerunku przedsiębiorcy. Informacją handlową jest również informacja służąca promowaniu osoby wykonującej zawód, której prawo do wykonywania zawodu jest uzależnione od spełnienia wymagań określonych w odrębnych ustawach (np. doradca podatkowy, adwokat, radca prawny).

Informacja handlowa musi zawierać:
- oznaczenie podmiotu, na którego zlecenie jest ona rozpowszechniana, oraz jego adresy elektroniczne,
- wyraźny opis form działalności promocyjnej, takich jak: obniżka cen, nieodpłatne świadczenia pieniężne lub rzeczowe i innych korzyści związanych z promowanym towarem, usługą lub wizerunkiem, a także jednoznaczne określenie warunków niezbędnych do skorzystania z tych korzyści, o ile są one składnikiem oferty,
- wszelkie informacje, które mogą mieć wpływ na określenie zakresu odpowiedzialności stron, w szczególności ostrzeżenia i zastrzeżenia.

Nie są informacją handlową informacje umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej z określoną osobą (e-mail) oraz informacje o towarach i usługach, które nie mają doprowadzić do sprzedaży, udostępniane bez wynagrodzenia lub innych korzyści od producentów, sprzedawców i świadczących usługi (np. informacje o darmowym oprogramowaniu).

Wysyłanie informacji handlowej niezamówionej stanowi czyn nieuczciwej konkurencji (w rozumieniu ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. nr 47, poz. 211 z późn. zm.).

Udostępnienie swojego adresu mailowego powoduje, że przesłaną informację handlową uważa się za zamówioną.

Usługodawcą świadczącym usługi np. przez Internet może być:
- osoba fizyczna,
- osoba prawna albo
- jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która prowadząc, chociażby ubocznie, działalność zarobkową lub zawodową świadczy usługi drogą elektroniczną.

Natomiast usługobiorcą jest każda osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która korzysta z usługi świadczonej drogą elektroniczną. Na podmioty świadczące usługi drogą elektroniczną zostały nałożone określone obowiązki.

Usługodawca świadcząc usługi drogą elektroniczną, musi podać:
- adresy elektroniczne,
- imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę lub firmę oraz siedzibę i adres.

Pamiętaj, jeżeli Twoja firma jest usługodawcą i jest przedsiębiorcą, musi również podać informacje dotyczące właściwego zezwolenia i organu zezwalającego, w razie gdy świadczenie przez nią usług wymaga takiego zezwolenia.

Natomiast jeśli usługodawcą jest osoba fizyczna (której prawo do wykonywania zawodu jest uzależnione od spełnienia określonych w odrębnych ustawach wymagań), musi ona również podać:

- w przypadku ustanowienia pełnomocnika, jego imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo jego nazwę lub firmę oraz siedzibę i adres,
- samorząd zawodowy, do którego należy,
- tytuł zawodowy, którego używa, oraz państwo, w którym został on przyznany,
- numer w rejestrze publicznym, do którego jest wpisany wraz ze wskazaniem nazwy rejestru i organu prowadzącego rejestr,
- informację o istnieniu właściwych dla danego zawodu zasad etyki zawodowej oraz o sposobie dostępu do tych zasad.

Ponadto usługodawca musi zapewnić Ci dostęp do aktualnej informacji o:
- szczególnych zagrożeniach związanych z korzystaniem z usługi świadczonej drogą elektroniczną (np. powiadomienie o kodowaniu informacji przesyłanej drogą elektroniczną),
- funkcji i celu oprogramowania lub danych niebędących składnikiem treści usługi, wprowadzanych przez usługodawcę do systemu teleinformatycznego, którym posługuje się usługobiorca (np. informacja o tym, w jaki sposób podane przez Ciebie dane zostaną wykorzystane).

Do obowiązków usługodawcy należy również opracowanie i nieodpłatne udostępnienie usługobiorcy regulaminu świadczenia usług przed zawarciem umowy o świadczenie takich usług. Regulamin musi zawierać między innymi warunki zawierania i rozwiązywania umów o świadczenie usług drogą elektroniczną. Mimo że usługodawca dopełni tych obowiązków nie jesteś związany postanowieniami takiego regulaminu.

Ustawa reguluje również zasady ochrony danych osobowych w związku ze świadczeniem usług drogą elektroniczną. Usługodawca może przetwarzać Twoje dane (takie jak: nazwisko i imiona, numer ewidencyjny PESEL, adres zameldowania na pobyt stały, adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż adres na pobyt stały, dane służące do weryfikacji podpisu elektronicznego, adresy elektroniczne) niezbędne ze względu na właściwość świadczonej usługi lub sposób jej rozliczenia, w związku ze świadczeniem usług drogą elektroniczną.
Muszą być one jednak oznaczone jako dane niezbędne do świadczenia usługi drogą elektroniczną. Działania te jednak podlegają ustawie z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926).

Po zakończeniu korzystania z usługi świadczonej drogą elektroniczną usługodawca nie może przetwarzać Twoich danych osobowych. Nie dotyczy to jednak danych niezbędnych do rozliczenia usługi oraz dochodzenia roszczeń z tytułu płatności za korzystanie z usługi, niezbędne do celów reklamy, badania rynku oraz zachowań i preferencji usługobiorców z przeznaczeniem wyników tych badań na potrzeby poprawy jakości usług świadczonych przez usługodawcę, za Twoją zgodą.

Przesyłanie niezamówionych informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej podlega karze grzywny (stanowi wykroczenie ścigane na wniosek pokrzywdzonego).

Podstawa prawna: ustawa z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. nr 144, poz. 1204).

Autor: Alicja Ryterska, doradca prawny w jednej z poznańskich firm