Pracodawca może, ale nie ma obowiązku tworzenia planu urlopów. Jeżeli jednak zdecyduje się na jego ustalenie, warto, aby wiedział, jakie urlopy bierze się w nim pod uwagę. Więcej szczegółów na ten temat przeczytasz w tekście.
Zgodnie z art. 163 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm., dalej kp) urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy w firmie.
Są jednak przypadki, kiedy pracodawca nie ma obowiązku ustalania planu urlopów i jego zachowanie będzie zgodne z obowiązującymi przepisami Kodeksu pracy dotyczącymi udzielania urlopu wypoczynkowego.
Przypomnijmy, że obowiązująca od 1 stycznia 2003 r. nowelizacja kp uchyliła obowiązek uzgadniania przez pracodawcę planu urlopów z zakładową organizacją związkową, a także zwolniła pracodawcę z obowiązku jego tworzenia, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę lub u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa. W takich przypadkach pracodawca ustala termin urlopu po porozumieniu z pracownikiem, biorąc pod uwagę wniosek pracownika oraz konieczność zapewnienia normalnego toku pracy w firmie. Porozumienie ustalające termin urlopu wypoczynkowego nie może obejmować części urlopu udzielanego pracownikowi na podstawie art. 1672 kp. Zawierając takie porozumienie, pracodawca ma obowiązek pozostawić 4 dni urlopu poza tym porozumieniem do dyspozycji pracownika.
Jeżeli jednak pracodawca uzna, że plan urlopów zapewni w firmie lepszą organizację korzystania przez pracowników z wypoczynku, może ustalić plan urlopów.
Plan urlopów tylko dla tych, którzy mają do niego prawo
W planie urlopów pracodawca określa czas korzystania z urlopów przez wszystkich pracowników, którzy w danym roku kalendarzowym mają prawo do urlopu wypoczynkowego. W taki sposób następuje oznaczenie terminu urlopu, tj. początkowego dnia przerwy urlopowej każdego pracownika.
Generalnie plan urlopów powinien obejmować cały rok kalendarzowy. Jednak skoro pracodawca nie ma obowiązku sporządzania planu urlopów, można sporządzić plan urlopów kwartalny czy też półroczny. Taki pogląd prezentują również w literaturze E. Wichrowska-Janikowska czy E. Gienieczko.
Aby pracodawca mógł ustalić plan urlopów, pracownik musi najpierw złożyć wniosek
Pracodawca, ustalając plan urlopów, powinien przede wszystkim najpierw zwrócić się do pracowników o złożenie wniosków w sprawie terminu urlopów. Pracodawca powinien uwzględnić wnioski pracowników, jeżeli oczywiście nie stoi temu na przeszkodzie konieczność zapewnienia normalnego toku pracy.
| W niżej wymienionych przypadkach pracodawca ma obowiązek: 1. udzielić na wniosek pracownicy urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, 2. udzielić urlopu wypoczynkowego na wniosek pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko, który wykorzystuje urlop macierzyński, 3. udzielić młodocianemu uczęszczającemu do szkoły urlopu w okresie ferii szkolnych bez wniosku (ten przypadek dotyczy pracownika młodocianego, który nabył już prawo do urlopu). Jeżeli młodociany pracownik nie nabył jeszcze prawa do urlopu, pracodawca może na jego wniosek udzielić mu zaliczkowo urlopu w okresie ferii szkolnych. |
Jakie urlopy uwzględnia się, a jakie nie w planie urlopów?
W planie urlopów pracodawca powinien uwzględnić wszystkie przewidywane urlopy na 2009 r., czyli zarówno urlopy kolejne (do których pracownicy nabywają prawo z początkiem roku kalendarzowego), jak i urlopy pierwsze (do których pracownicy nabywają prawo w trakcie tego roku) oraz urlopy uzupełniające w podwyższonym wymiarze, a także urlop zaległy. Planem urlopów pracodawca nie obejmuje zaś części urlopu udzielanego pracownikowi zgodnie z art.1672 kp, tzw. urlopu na żądanie. Urlop ten pracownik wykorzystuje w dowolnym przez siebie terminie i pracodawca nie może odmówić pracownikowi jego udzielenia.
Przykładowo, pracownik, który ma prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego w 2009 r., uwzględnia w planie urlopowym tylko 22 dni urlopu. 4 dni urlopu na żądanie pracownik nie uwzględnia.
Podanie planu urlopów do wiadomości pracowników
Na koniec należy pamiętać o tym, że sporządzony plan urlopów pracodawca, ma obowiązek podać do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u niego, np. poprzez wywieszenie go na tablicy ogłoszeń lub zamieszczenie w wewnętrznej sieci.
Podstawa prawna: art. 163 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Tekst opublikowany: 21 stycznia 2009 r.
