Nowości
RSS
Ważny od 2008-05-15 do 2008-12-31
Na jak długo i jakie przepisy prawa pracy może zawiesić pracodawca?
Przepisy Kodeksu pracy przewidują możliwość zawieszenia stosowania w całości lub w części przepisów prawa pracy określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Sprawdź, jakie przepisy mogą ulec zawieszeniu i kiedy pracodawca może sobie na to pozwolić.
Zgodnie z art. 91 § 1 Kodeksu pracy (dalej: kp), jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy, może być zawarte porozumienie o zawieszeniu stosowania w całości lub w części przepisów prawa pracy, określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.
Przepis stanowi, że zawieszenie przepisów nie dotyczy Kodeksu pracy oraz przepisów innych ustaw i aktów wykonawczych.
Jakie przepisy pracodawca może zawiesić?
Jak wspomnieliśmy powyżej, zawieszeniu nie ulegają przepisy prawa pracy powszechnie obowiązującego, czyli przepisy Kodeksu pracy oraz akty prawne wydane na podstawie Kodeksu pracy.
Pracodawca może zawiesić tylko przepisy wewnątrzzakładowego prawa pracy, czyli:
- regulaminy (np. regulamin pracy, regulamin wynagradzania),
- zakładowe porozumienia i układy zbiorowe pracy oraz
- statuty określające prawa i obowiązki stron stosunku pracy obowiązujące u danego pracodawcy.
W jakiej sytuacji można zawiesić przepisy prawa pracy?
Warto zauważyć, że zawieszenie stosowania przepisów prawa pracy jest instytucją wprowadzoną do Kodeksu pracy w 2002 r. ustawą z 26 lipca 2002 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 135, poz. 1146).
Kodeks pracy po wprowadzeniu tego przepisu nie określa jednak jednoznacznie kryteriów, które uzasadniają zawieszenie stosowania przepisów prawa pracy w całości lub w części.
Kryterium, jakie zostało określone w art. 91 § 1 kp, czyli „trudności finansowe pracodawcy”, jest kryterium ogólnym, a znaczenie tego kryterium zależy od okoliczności, w jakich znajduje się pracodawca. Zatem zależy od indywidualnego przypadku.
To sąd w razie powstania sporu pomiędzy stronami stosunku pracy ustala, czy pracodawca, zawieszając w całości lub w części przepisy prawa pracy, znalazł się wówczas w „trudnej sytuacji finansowej”.
Pracodawca w przypadku wystąpienia trudności finansowych zawiera porozumienie z reprezentującą pracowników organizacją związkową, a jeżeli pracodawca nie jest objęty działaniem takiej organizacji – z przedstawicielstwem pracowników wyłonionym w trybie przyjętym u tego pracodawcy.
Porozumienie w sprawie zawieszenia stosowania przepisów prawa pracy jest jednym z wewnątrzzakładowych porozumień w rozumieniu art. 91 § 1 kp.
Zasadność porozumienia zawartego z organizacją związkową podlega ocenie właściwego inspektora pracy w ramach sprawowanego przez tę inspekcję nadzoru nad przestrzeganiem prawa pracy.
| Jeżeli pracodawca nie uzyska akceptacji porozumienia z niezwiązkowym przedstawicielem załogi, wówczas porozumienie będzie bezskuteczne. |
Warto tutaj zaznaczyć, że wyżej wskazane formy kontroli nie wyłączają drogi sądowej dla dochodzenia przez pracowników roszczeń z tytułu szkód poniesionych wskutek nieuzasadnionego lub niezgodnego z 91 § 3 i 4 kp zawieszenia obowiązywania przepisów prawa pracy.
Jak długo może trwać zawieszenie przepisów?
Zgodnie z art. 91 § 3 zawieszenie stosowania przepisów prawa pracy nie może trwać dłużej niż przez 3 lata.
Oznacza to, że powyższy przepis nie przewiduje możliwości powtarzania zawieszenie stosowania przepisów prawa pracy po upływie 3 lat.
| Niedopuszczalne jest przedłużenie tego okresu o dalsze 3 lata. |
Podstawa prawna: art. 91 § 1, § 2, § 3, § 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94)
Autor: Anna Kostecka, konsultant prawny
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Anna Kostecka
Słowa kluczowe:
Porady o zbliżonej tematyce
-
Wypowiedzenie warunków płacy działaczowi związkowemu
Pytanie: W Spółce porozumiano się ze związkami zawodowymi, że przy znaczącym spadku sprzedaży, aby chronić trochę miejsca pracy dla pracowników zredukować czas pracy o 16 godzin miesięcznie i tym...
