Miejsce świadczenia usług według projektu Ustawy o VAT - jak prawidłowo ustalić?

Dla świadczenia usług projekt nowej ustawy o VAT przyjmuje zasadę dotychczas obowiązującą, że miejscem świadczenia jest miejscem, gdzie świadczący usługę ma siedzibę. W przypadku posiadania stałego zakładu (oddziału), z którego są świadczone usługi, miejscem świadczenia usług jest to, gdzie świadczący usługę ma zakład (oddział) lub w przypadku braku takiej siedziby lub zakładu (oddziału) - miejsce stałego zamieszkania, a w przypadku gdy świadczący usługę nie posiada miejsca stałego zamieszkania - miejsce, gdzie stale wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu (art. 22 projektu).

Jednak jeżeli Twoja firma świadczy usługi związane z nieruchomościami, w tym usługi świadczone przez rzeczoznawców majątkowych i pośredników w obrocie nieruchomościami oraz usługi przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, będzie Cię obowiązywać zasada, w myśl której miejscem świadczenia usług jest miejsce położenia nieruchomości.

Jeżeli Twoja firma świadczy usługi transportowe - miejscem świadczenia usług jest to, gdzie odbywa się transport, biorąc pod uwagę pokonane odległości.

W wypadku usług:
- w dziedzinie kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji, rozrywki lub podobnych,
- pomocniczych do usług transportowych takich jak: załadunek, rozładunek, przeładunek i podobne czynności,
- wyceny majątku rzeczowego ruchomego,
- na ruchomym majątku rzeczowym,
- miejscem świadczenia usług jest miejsce, gdzie usługi są faktycznie świadczone.

Jeżeli Twoja firma świadczy usługi na rzecz:
- osób fizycznych,
- osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, mających siedzibę lub miejsce zamieszkania poza terytorium Wspólnoty lub
- podatników podatku od wartości dodanej mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, lub jest podatnikiem podatku od wartości dodanej mającym siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, a usługi świadczy na rzecz innych podatników VAT
za miejsce świadczenia tych usług uznasz to, gdzie nabywca usługi ma siedzibę lub miejsce zamieszkania.

Podobnie miejsce świadczenia usług ustalisz w wypadku:
- sprzedaży praw lub udzielania licencji i sublicencji (w rozumieniu przepisów prawa własności przemysłowej),
- oddania do używania wspólnego znaku towarowego albo wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego (w rozumieniu przepisów prawa własności przemysłowej),
- udzielania licencji lub upoważniania do korzystania z licencji oraz przeniesienia autorskiego prawa majątkowego (w rozumieniu przepisów prawa autorskiego),
- reklamy,
- rzeczoznawstwa, prawnych, księgowych oraz innych podobnych, jak również przetwarzanie danych i dostarczanie informacji,
- bankowych, finansowych i ubezpieczeniowych łącznie z reasekuracją, z wyjątkiem wynajmu sejfów przez banki,
- dostarczania (oddelegowania) personelu,
- wynajmu, dzierżawy lub innych o podobnym charakterze, których przedmiotem są rzeczy ruchome, z wyjątkiem środków transportu,
- telekomunikacyjnych,
- nadawczych radiowych i telewizyjnych,
- elektronicznych,
- zobowiązania do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji, lub praw, o których mowa wyżej,
- agentów, pośredników działających w imieniu i na rachunek innej osoby, jeśli uczestniczą w zapewnieniu świadczenia usług, o których mowa wyżej.

Usługi elektroniczne, gdy są świadczone przez osobę prawną, jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej lub osobę fizyczną, która ma siedzibę albo miejsce zamieszkania lub stałe miejsce prowadzenia działalności poza terytorium Wspólnoty, z którego świadczy te usługi na rzecz osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej niebędących podatnikami podatku od wartości dodanej lub podatnikami VAT, mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, miejscem świadczenia tych usług jest to, gdzie nabywca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania.

Takie określenie miejsca świadczenia usług ma zastosowanie również do usług telekomunikacyjnych, nadawczych radiowych i telewizyjnych, jeżeli rzeczywiste użytkowanie i korzystanie z tych usług ma miejsce na terytorium państwa członkowskiego, gdzie nabywca posiada siedzibę lub miejsce zamieszkania.

Jeżeli Twoja firma świadczy usługi transportu towarów, którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium kraju i innego państwa członkowskiego lub odwrotnie (wewnątrzwspólnotowa usługa transportu towarów) - miejscem świadczenia tej usługi jest miejsce, gdzie transport towarów się rozpoczyna.

Jednak w przypadku gdy nabywca usługi, transportu towarów podał Twojej firmie dla tej czynności numer, pod którym zidentyfikowany jest dla potrzeb podatku od wartości dodanej na terytorium innego państwa członkowskiego, miejscem świadczenia usługi jest terytorium tego innego państwa członkowskiego.

Wewnatrzwspólnotową usługą transportu towarów jest również usługa transportu, którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce na terytorium jednego państwa członkowskiego, jeżeli usługa ta bezpośrednio jest związana z wewnątrzwspólnotową usługą transportu towarów.

Ten sposób ustalenia miejsca świadczenia usług zastosujesz również pomocniczych do usług transportowych takich jak: załadunek, rozładunek, przeładunek i podobne czynności, jeżeli usługi te są bezpośrednio związane z wewnątrzwspólnotową usługą transportu towarów.

W przypadku usług, takich jak czynności maklerskie, czynności wynikających z zarządzania funduszami powierniczymi, czynności wynikających z umowy agencyjnej lub zlecenia, pośrednictwa lub innych usług o podobnym charakterze, związanych bezpośrednio z:
- wewnątrzwspólnotowymi usługami transportu towarów lub
- usługami sprzedaży praw lub udzielania licencji i sublicencji
- oddania do używania wspólnego znaku towarowego albo wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego (w rozumieniu przepisów prawa własności przemysłowej),
- udzielania licencji lub upoważniania do korzystania z licencji oraz przeniesienia autorskiego prawa majątkowego (w rozumieniu przepisów prawa autorskiego),
- reklamy,
- rzeczoznawstwa, prawnych, księgowych oraz innych podobnych, jak również przetwarzanie danych i dostarczanie informacji,
- bankowych, finansowych i ubezpieczeniowych łącznie z reasekuracją, z wyjątkiem wynajmu sejfów przez banki,
- dostarczania (oddelegowania) personelu,
- wynajmu, dzierżawy lub innych o podobnym charakterze, których przedmiotem są rzeczy ruchome, z wyjątkiem środków transportu,
- telekomunikacyjnych,
- nadawczych radiowych i telewizyjnych,
- elektronicznych,
- zobowiązania do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji, lub praw, o których mowa wyżej
- agentów, pośredników działających w imieniu i na rachunek innej osoby, jeśli uczestniczą w - zapewnieniu świadczenia usług, o których mowa wyżej. Miejscem świadczenia tych usług jest miejsce ich wykonania.

W przypadku usług wyceny majątku rzeczowego ruchomego na ruchomym majątku rzeczowym, świadczonych dla nabywcy, który podał wykonującemu te usługi numer, pod którym zidentyfikowany jest dla potrzeb podatku od wartości dodanej na terytorium innego państwa członkowskiego niż terytorium, na którym usługi są wykonywane, miejscem świadczenia tych usług jest terytorium państwa członkowskiego, które wydało nabywcy usługi ten numer.

Autor: Dorota Ryterska, prawnik