Miejsce opodatkowania usług turystyki w 2010 r.

Z dniem 1 stycznia 2010 r. zmieniły się przepisy dotyczące miejsca świadczenia usług. Obok dwóch podstawowych reguł ogólnych - dotyczących miejsca świadczenia usług dla przedsiębiorców (podatników) oraz usług dla konsumentów (podmiotów niebędących podatnikami) - dla wielu usług przepisy określą w sposób szczególny miejsce świadczenia, a w konsekwencji miejsce ich opodatkowania.

Jedną z takich szczególnych regulacji są przepisy określające miejsce świadczenia dla usług turystyki.

Dotychczas - przed 1 stycznia 2010 r. - przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT), nie określały w sposób szczególny miejsca świadczenia dla usług turystyki. W związku z tym uznawano raczej powszechnie, że miejsce świadczenia usług turystyki powinno być ustalane na zasadach ogólnych (zgodnie z regułą określoną w art. 27 ust. 1 ustawy o VAT).

Od 1 stycznia 2010 r. miejsce świadczenia usług turystyki określone jest przepisami art. 28n ustawy o VAT. Zgodnie z powołanymi przepisami w przypadku świadczenia usług turystyki, o których mowa w art. 119 ustawy o VAT (czyli tych opodatkowanych marżą), miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę ma siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania.

W przypadku jednak, gdy usługi turystyki, o których mowa, są świadczone ze stałego miejsca prowadzenia działalności usługodawcy znajdującego się w innym miejscu niż jego siedziba lub stałe miejsce zamieszkania, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności.

Jeśli jednak zważyć na fakt, że zgodnie z obowiązującym brzmieniem przepisów art. 119 ustawy o VAT procedura opodatkowania marży ma obligatoryjne zastosowanie względem wszystkich usług turystyki świadczonych dla bezpośredniej korzyści turysty, to zauważyć trzeba, że omawiana reguła miejsca świadczenia ma zastosowanie praktycznie do wszystkich usług turystyki.

Wskazany przepis ma zastosowanie do usług turystyki niezależnie od tego, kto kupuje usługę turystyki.
Zatem obojętnie czy jest to podatnik (przedsiębiorca), czy konsument (podmiot niebędący przedsiębiorcą) - usługa turystyki ma miejsce świadczenia w państwie, w którym znajduje się siedziba (miejsce zamieszkania) usługodawcy, ewentualnie w państwie, w którym znajduje się oddział usługodawcy (jeśli usługi te świadczy on poprzez oddział).

Nie ma też znaczenia to, gdzie usługa turystyki się faktycznie odbywa (to, gdzie wypoczynek ma miejsce). Miejscem świadczenia usługi turystyki pozostaje państwo siedziby (miejsca zamieszkania), względnie stałego miejsca prowadzenia działalności, usługodawcy.

Zauważyć należy, że podmioty świadczące usługi turystyki - w jej ramach - świadczą także tzw. usługi własne. One nie są elementem kalkulowania marży jako podstawy opodatkowania, lecz podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach. Uznać trzeba, że dotyczy to również miejsca świadczenia dla takich usług. One nie są bowiem częścią usług turystyki opodatkowanych marżą, lecz są fakturowane odrębnie i odrębnie opodatkowane. W sposób odrębny - a nie na takich zasadach, jak dla usługi turystyki - należałoby zatem także ustalać dla nich miejsce świadczenia.

Zgodnie z przepisami art. 119 ust. 7 i 8 ustawy o VAT, usługi turystyki podlegają opodatkowaniu stawką podatku w wysokości 0%, jeżeli usługi nabywane od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty są świadczone poza terytorium Wspólnoty. Jeżeli usługi nabywane od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty są świadczone zarówno na terytorium Wspólnoty, jak i poza nim, to usługi turystyki podlegają opodatkowaniu stawką podatku w wysokości 0% tylko w części, która dotyczy usług świadczonych poza terytorium Wspólnoty.

Powstaje pytanie, jak rozumieć to sformułowanie w kontekście określenia miejsca świadczenia dla usług turystyki. Przecież usługi turystyki są opodatkowane w państwie siedziby (miejsca zamieszkania) usługodawcy, ewentualnie w państwie, w którym znajduje się oddział usługodawcy (jeśli usługi te świadczy on poprzez oddział).

Stawka 0% ma zastosowanie w tej części, w której usługi nabywane przez usługodawcę od innych podmiotów w celu wykonania usługi turystyki, są świadczone poza Wspólnotą.

Tekst opublikowany: 4 stycznia 2010 r.