MF rozwiewa wątpliwości w sprawie świadczeń pracowniczych

Wolne od podatku dochodowego są również zapomogi losowe, czyli zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280 zł (art. 21 ust. 1 pkt 26 updof).

Istotne zwolnienie określone jest w art. 21 ust. 1 pkt 78 updof. W myśl tego przepisu wolne od podatku są - niezależnie od ich wysokości - dopłaty z ZFŚS do wypoczynku zorganizowanego przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie, w formie wczasów, kolonii, obozów i zimowisk, w tym również połączonego z nauką, pobytu na leczeniu sanatoryjnym, w placówkach leczniczo-sanatoryjnych, rehabilitacyjno-szkoleniowych i leczniczo-opiekuńczych, oraz przejazdów związanych z tym wypoczynkiem i pobytem na leczeniu - dzieci i młodzieży do lat 18.

Jak wskazano w interpelacji poselskiej (nr 49) skierowanej do ministra finansów na tle powyższych przepisów pojawia się szereg wątpliwości.

Po pierwsze szereg wątpliwości wywołuje to, czy udział pracownika w imprezie kulturalno-oświatowej organizowanej przez pracodawcę, należy traktować jako uzyskanie przez pracownika przychodu w wysokości proporcjonalnej do kosztów poniesionych przez pracodawcę na organizację imprezy i liczby pracowników uczestniczących w imprezie (a w konsekwencji przychód ten należy opodatkować), czy też impreza taka jest usługą pracodawcy w ramach wykonywania przez niego funkcji socjalnej i środki wypłacone przez niego z tego tytułu z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie podlegają opodatkowaniu.

Wątpliwości wywołuje też to, czy użyte w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 67 updof sformułowanie „sfinansowanie w całości” oznacza, że ulga do 380 zł nie przysługuje przy świadczeniach polegających na dofinansowaniu np. kosztów wycieczki zakładowej (fundusz dofinansowuje 80% kosztów wycieczki, a pracownik sam finansuje 20%), a przysługuje wyłącznie przy świadczeniach polegających na sfinansowaniu tej wycieczki w całości z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Ponadto wielu podatników nie wie, czy jeśli otrzyma od pracodawcy w danym roku świadczenie np. w kwocie 1.000 zł., przez co wykorzysta ulgę do 380 zł., to czy w sytuacji gdy ten sam pracownik otrzymuje zapomogę losową, jest ona zwolniona z podatku dochodowego do kwoty 2.280 zł czy też odejmuje się od tej kwoty wykorzystaną ulgę do 380 zł. Chodzi o to, czy ulgi te są niezależne od siebie.

Wreszcie, problemy w praktyce wywołuje też kwestia dokumentowania przez pracownika ulgi z tytułu wypoczynku dzieci i młodzieży do lat 18 przewidzianej w art. 21 ust. 1 pkt 78 updof. Chodzi o to, w jaki sposób należy udokumentować, że wypoczynek był zorganizowany przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie, czy wystarczy tu podać REGON tego podmiotu, czy też musi to być wpis na listę organizatorów turystyki i wypoczynku.

W odpowiedzi na interpelację Ministerstwo Finansów wskazało, że udział pracownika w imprezie kulturalno-oświatowej sfinansowanej przez pracodawcę z innych środków niż zakładowy fundusz świadczeń socjalnych nie pozostaje obojętny podatkowo dla tego pracownika. Pracownicy bowiem uzyskują świadczenie nieodpłatne z tytułu uczestnictwa w takiej imprezie. Nie można jednak mówić o powstaniu przychodu w sytuacji, gdy pracownik nie wziął w niej udziału. Warto dodać, że jest to istotne stanowisko, ponieważ często organy podatkowe w wydawanych interpretacjach podatkowych przyjmują, że w przypadku organizowania imprez dla pracownika przychód do opodatkowania powstaje niezależnie od udziału pracownika w takiej imprezie.

Wartość świadczenia, jaką pracodawca powinien doliczyć do przychodu danego pracownika, należy obliczyć, dzieląc łączną kwotę wydatków poniesionych przez pracodawcę na zorganizowanie imprezy przez liczbę pracowników zaproszonych (np. wszystkich, jeśli impreza była przewidziana dla wszystkich pracowników), a następnie tak ustaloną cenę jednostkową przypisać tylko pracownikom uczestniczącym w danej imprezie. Takie same zasady należy zastosować, jeżeli impreza została sfinansowana z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a pracodawca nie może zastosować zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 67 updof, ponieważ wartość innych świadczeń otrzymanych przez pracownika przekroczyła już limit 380 zł warunkujący zastosowanie tego przepisu.

Resort finansów podkreślił, że art. 21 ust. 1 pkt 67 updof nie wyklucza zastosowania zwolnienia w przypadku, gdy z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych pokrywana jest część należności za daną imprezę, a pozostałą kwotę finansuje pracownik z własnych środków. Zastrzeżenie mówiące o „sfinansowaniu w całości” dotyczy środków pracodawcy, zatem świadczenie sfinansowane przez niego w części z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz ze środków obrotowych nie wypełnia dyspozycji omawianego zwolnienia.

Jeśli chodzi o pytanie dotyczące wzajemnego stosunku rzeczowych świadczeń uzyskiwanych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 67 updof oraz zapomóg losowych przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 26 updof Ministerstwo Finansów podkreśliło, że są to świadczenia niezależne od siebie.

Odnośnie natomiast kwestii związanych z dokumentowaniem korzystania z dopłat do wypoczynku dzieci to kryteria, które muszą spełnić organizatorzy wypoczynku dzieci i młodzieży określa rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 21 stycznia 1997 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania (Dz.U. nr 12, poz. 67, z późn. zm.). Możliwość skorzystania z ww. zwolnienia jest zatem uzależniona m.in. od tego, czy organizator wypoczynku ma do tego uprawnienia wynikające z powyższych uregulowań. W konsekwencji, aby zastosować omawiane zwolnienie, pracodawca dokonujący na wniosek pracownika dopłaty do wypoczynku dziecka może oczekiwać przedłożenia dowodu zapłaty za ten wypoczynek, zgodnie z postanowieniami regulaminu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych obowiązującymi w danym zakładzie pracy (np. dowodu wpłaty, faktury, rachunku) - podkreśliło Ministerstwo Finansów.