W dniu 1 stycznia 2011 r. weszły w życie dość istotne zmiany w przepisach ustaw o podatkach dochodowych. Chociaż głównym celem tych zmian jest wyeliminowanie wątpliwości interpretacyjnych, zmiany te ucieszyły przede wszystkim podatników. Przeczytaj artykuł i dowiedz się, co zmieniło się „na lepsze”.
Nie zapłacisz podatku likwidacyjnego
Pierwszą zmianą, która z pewnością ucieszy podatników, jest zniesienie podatku likwidacyjnego. Do końca 2010 r. likwidacja działalności gospodarczej skutkowała bowiem - co do zasady - powstawaniem dochodu, który był opodatkowany 10% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Obecnie w związku z likwidacją samodzielnie prowadzonej działalności gospodarczej (jak również w związku z likwidacją spółki osobowej) nie powstaje dochód do opodatkowania, a w konsekwencji podatnik nie jest zobowiązany do zapłaty podatku likwidacyjnego.
Musisz sporządzić remanent likwidacyjny
Osoby fizyczne likwidujące prowadzoną samodzielnie działalność gospodarczą (oraz spółki osobowe) mają natomiast obowiązek sporządzać tzw. remanent likwidacyjny. Zgodnie z nowym art. 24 ust. 3a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.), dalej: updof, w razie likwidacji działalności gospodarczej (w tym także w formie spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną), sporządza się wykaz składników majątku na dzień likwidacji działalności gospodarczej lub na dzień wystąpienia wspólnika z takiej spółki. Taki wykaz umożliwia bowiem późniejszą weryfikację obowiązków podatkowych.
Wykaz składników majątku powinien zawierać co najmniej następujące dane:
- liczbę porządkową,
- określenie (nazwę) składnika majątku,
- datę nabycia składnika majątku,
- kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku,
- kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów,
- wartość początkową,
- metodę amortyzacji,
- sumę odpisów amortyzacyjnych,
- wysokość wypłaconych środków pieniężnych należnych wspólnikom z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną na dzień wystąpienia lub likwidacji.
Likwidacja spółki
Dotychczas istniały wątpliwości interpretacyjne odnoszące się do skutków podatkowych związanych z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną oraz wystąpieniem wspólnika z takiej spółki. Problem dotyczył sytuacji, czy w powyższych przypadkach zwrot przypadającego danemu wspólnikowi majątku spółki powoduje u niego powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu. Brak było jednoznacznych przepisów normujących te zagadnienia, a sądy administracyjne stały na stanowisku, że uzyskane środki finansowe stanowiły dla wspólnika dochód, od którego powinien on odprowadzić podatek dochodowy tylko w takiej sytuacji, gdy wypłacona nadwyżka majątkowa obejmowała dochód, który w okresie prowadzenia działalności w formie spółki osobowej nie był opodatkowany podatkiem dochodowym. W przeciwnym wypadku natomiast kwota wypłacona wspólnikowi nie podlegała opodatkowaniu, gdyż - zdaniem sądu - prowadziłaby do podwójnego opodatkowania.
W przypadku, gdy kwota wypłacana wspólnikowi z tytułu udziału kapitałowego w trybie art. 65 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn: Dz.U. nr 94, poz. 1037), dalej: ksh, odpowiada przyrostowi wartości majątku spółki powstałego już z raz opodatkowanego dochodu pozostawionego przez wspólników w spółce, to występujący wspólnik nie uzyskuje przysporzenia majątkowego, a w konsekwencji nie uzyskuje przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zobowiązanie występującego ze spółki wspólnika do uiszczenia podatku dochodowego od spłaty udziału w majątku spółki oznaczałoby bowiem opodatkowanie już wcześniej opodatkowanego majątku.
W konsekwencji, w razie wystąpienia wspólnika spółki jawnej ze spółki i wypłacenia mu równowartości udziału kapitałowego, przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych będzie jedynie różnica pomiędzy wartością wypłaconego wspólnikowi udziału kapitałowego a wartością wniesionego przez niego do spółki wkładu powiększonego o przypadający na danego wspólnika udział w zwiększeniu wartości majątku spółki:
1. będący następstwem pozostawienia w spółce zysków opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych,
2. będący następstwem wzrostu wartości składników majątkowych spółki.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 sierpnia 2010 r., sygn. III SA/Wa 1469/10.
W konsekwencji, w razie wystąpienia wspólnika spółki jawnej ze spółki i wypłacenia mu równowartości udziału kapitałowego, przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych będzie jedynie różnica pomiędzy wartością wypłaconego wspólnikowi udziału kapitałowego a wartością wniesionego przez niego do spółki wkładu powiększonego o przypadający na danego wspólnika udział w zwiększeniu wartości majątku spółki:
1. będący następstwem pozostawienia w spółce zysków opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych,
2. będący następstwem wzrostu wartości składników majątkowych spółki.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 sierpnia 2010 r., sygn. III SA/Wa 1469/10.
Od stycznia 2011 r. art. 12 ust. 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654), dalej: updop, został wzbogacony o pkt 3a-3c, które zlikwidowały dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne.
I tak, w przypadku likwidacji spółki niemającej osobowości prawnej opodatkowanie otrzymanego przez wspólnika majątku likwidowanej spółki jest zróżnicowane w zależności od tego, czy uzyskał on ten majątek w formie pieniężnej, czy niepieniężnej. W przypadku otrzymania przez wspólnika środków pieniężnych ich wartość nie będzie stanowiła przychodu, natomiast jeśli wspólnik otrzyma inne składniki majątku, wówczas ich wartość będzie stanowiła przychód u wspólnika dopiero w momencie zbycia składnika majątku otrzymanego w wyniku likwidacji spółki.
Podstawa prawna: - art. 24 ust. 3a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.),
- art. 12 ust. 4 pkt 3a-3c ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654),
- art. 65 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn.: Dz.U. nr 94, poz. 1037).
- art. 12 ust. 4 pkt 3a-3c ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654),
- art. 65 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn.: Dz.U. nr 94, poz. 1037).
