Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, który dotyczył zasad opłacania badań lekarskich i psychologicznych pracowników ochrony. Trybunał uznał, że kwestionowane przepisy są zgodne z Konstytucją RP i nie są niezgodne z Kodeksem pracy. Kto zatem powinien ponosić ciężar kosztów przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych pracowników ochrony, dowiesz się z tekstu.
Pracownicy ochrony skierowali zbiorową skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie zmiany przepisu dotyczącego ponoszenia kosztów badań lekarskich i psychologicznych pracowników ochrony.
Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 23 marca 1999 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się o wydanie licencji oraz posiadających licencję pracownika ochrony fizycznej (Dz.U. nr 30, poz. 299 ze zm.) opłatę za badania lekarskie i psychologiczne ponosi osoba badana, a w przypadkach uzasadnionego podejrzenia utraty zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań przez pracodawcę opłatę za badania ponosi pracodawca.
Opłata za badania podlega uiszczeniu przed przystąpieniem do badań w kasie jednostki przeprowadzającej badanie lub na konto bankowe wskazane przez tę jednostkę.
Rzecznik Praw Obywatelskich w skardze skierowanej do Trybunału uznał m.in., że kwestionowany przepis rozporządzenia jest niezgodny z Kodeksem pracy, gdyż obciąża pracowników kosztami badań lekarskich.
Zgodnie z art. 229 § 6 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94, dalej: kp) zarówno wstępne, jak i okresowe badania lekarskie są przeprowadzane na koszt pracodawcy. Pracodawca ponosi ponadto inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na warunki pracy. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich koszt badań pracowników ochrony powinien ponosić pracodawca.
Trybunał po rozpatrzeniu skargi Rzecznika RPO na posiedzeniu, które odbyło się 16 września br., orzekł, że § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 23 marca 1999 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się o wydanie licencji oraz posiadających licencję pracownika ochrony fizycznej (Dz.U. nr 30, poz. 299 ze zm.) jest zgodny z art. 34 ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia w związku z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 229 § 6 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy i art. 66 ust. 1 Konstytucji.
Trybunał uznał m.in., że nieuzasadnione było powołanie się Rzecznika Praw Obywatelskich na przepis art. 229 § 6 kp.
Jak stwierdził Trybunał, badania lekarskie i psychologiczne osób ubiegających się o wydanie licencji pracownika ochrony lub posiadających taką licencję nie są tożsame z badaniami profilaktycznymi. Badania te różni zakres, przesłanki i skutki ich przeprowadzenia (bądź braku).
Poza tym – jak słusznie zauważył Trybunał – pracownik ochrony w rozumieniu ustawy nie musi być pracownikiem w rozumieniu prawa pracy. Często osoby zatrudnione przy ochronie mienia pracują na podstawie umów cywilnoprawnych.
Zatem, jak orzekł Trybunał, przepis § 13 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia nie jest niezgodny z przepisem art. 229 § 6 kp.
Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Tekst opublikowany: 2 października 2008 r.
