Nowości
RSS
Ważny od 2006-09-21 do 2007-12-31
Kto i w jakiej wysokości będzie musiał opłacać składki na FGŚP od 1 października 2006 r.?
Dnia 1 października 2006 r. wchodzi w życie ustawa z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121). Najważniejszą zmianą, jaką wprowadza nowa ustawa, jest obowiązek opłacania od 1 października 2006 r. przez zakłady aktywności zawodowej i zakłady pracy chronionej składki na FGŚP. Ustawa rozszerza również katalog roszczeń, jakie będą zaspokajane z FGŚP. Przeczytaj ten tekst i dowiedz się m.in.: kto i w jakiej wysokości będzie musiał opłacać składki na FGŚP od 1 października 2006 r., a kto nie będzie miał takiego obowiązku?
Jak już wspomnieliśmy, 1 października 2006 r. wchodzi w życie ustawa z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121). Ustawa ta uchyla dotychczas obowiązującą ustawę z 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 2002 r. nr 9, poz. 85 z późn. zm.).
Nowa ustawa reguluje zasady, zakres i tryb ochrony roszczeń pracowniczych w razie niemożności ich zaspokojenia z powodu niewypłacalności pracodawcy.
Kto i za jakie osoby będzie musiał opłacać składki na FGŚP?
Obowiązkowo od 1 października 2006 r. składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych opłacają:
- przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
- przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą również na terytorium innych państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym w odniesieniu do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
- oddziały banku zagranicznego,
- oddziały instytucji kredytowej lub oddziały zagranicznego zakładu ubezpieczeń,
- oddziały lub przedstawicielstwo przedsiębiorcy zagranicznego,
| Przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. |
o ile zatrudniają, zgodnie z przepisami polskiego prawa, co najmniej jedną osobę fizyczną w związku z prowadzoną na terytorium RP działalnością gospodarczą lub działalnością przedstawicielstwa.
Ustawa wszystkie wyżej wymienione podmioty nazywa pracodawcą.
| Poza wyżej wymienionymi podmiotami zobowiązanym do opłacania składek na FGŚP, od 1 października 2006 r. składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych odprowadzają pracodawcy prowadzący zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej. |
Przypomnijmy, że dotychczas obowiązująca ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy nie nakładała na zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej takiego obowiązku.
Warto przypomnieć, że nowa ustawa, tak jak i poprzednio obowiązująca wymienia dochody Funduszu. I tak, dochodami Funduszu są przede wszystkim składki płacone przez pracodawców, ale m.in. również i odsetki od lokat nadwyżek finansowych Funduszu, zapisy i darowizny, dobrowolne wpłaty pracodawców czy dotacje budżetowe.
Składki na FGŚP pracodawcy zgodnie z art. 9 nowej ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (opłacają za pracowników, a zatem osoby fizyczne, które zgodnie z przepisami polskiego prawa pozostają z pracodawcą:
- w stosunku pracy,
- są zatrudnione na podstawie umowy o pracę nakładczą,
- wykonują pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.) stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
- wykonują pracę zarobkową na innej podstawie niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną, spółdzielnią kółek rolniczych lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, gdy są objęte z tych tytułów obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalno-rentowymi.
A zatem obowiązek opłacania składki na FGŚP przez pracodawców dotyczy osób, które z tytułu wykonywanej pracy są objęte obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalno-rentowymi.
Składki na FGŚP obciążają koszty działalności pracodawców.
| Pracodawca po dacie niewypłacalności nie ma już obowiązku opłacania składek na Fundusz. |
Składki na FGŚP ustala się od wypłat pracowników stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, bez stosowania ograniczenia w postaci rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Oznacza to, że podstawę wymiaru składki na FGŚP stanowi suma wypłat dokonanych przez pracodawcę na rzecz osób, za które istnieje obowiązek opłacania tych składek, które wchodzą do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Stopę procentową składki na FGŚP określa ustawa budżetowa. W bieżącym roku stopa procentowa tej składki wynosi 0,10% (art. 41 ustawy budżetowej na rok 2006).
Nowa ustawa również stanowi, że do czasu określenia wysokości składki w ustawie budżetowej stosuje się składkę ustaloną na rok poprzedni. Po ustaleniu wysokości składki w ustawie budżetowej płatnicy składek dokonują korekty wysokości wpłat od początku roku budżetowego w pierwszym miesiącu następującym po miesiącu, w którym została ogłoszona ustawa budżetowa.
Przypomnijmy, że taka sytuacja miała miejsce w tym roku. Kiedy, z uwagi na to, że ustawa budżetowa została opublikowana w Dzienniku Ustaw dopiero 2 marca 2006 r., wszyscy płatnicy składki na FGŚP za styczeń br. opłacili według stopy procentowej z 2005 r. w wysokości 0,15%. Wielu płatników według stopy procentowej właściwej dla 2005 r. opłaciło składki na FGŚP także za luty 2006 r.
Nadpłatę składek powstałą w wyniku obniżenia stopy procentowej składki na FGŚP płatnicy musieli skorygować w ten sposób, że musieli dokonać korekty deklaracji rozliczeniowych złożonych od początku br., w których wykazali składkę na Fundusz obliczoną według stopy procentowej w wysokości 0,15%, poprzez wykazanie w nich składki na Fundusz, obliczonej według stopy procentowej w wysokości 0,10%.
Nadpłatę składek powstałą w wyniku obniżenia stopy procentowej składki na FGŚP płatnicy musieli skorygować w ten sposób, że musieli dokonać korekty deklaracji rozliczeniowych złożonych od początku br., w których wykazali składkę na Fundusz obliczoną według stopy procentowej w wysokości 0,15%, poprzez wykazanie w nich składki na Fundusz, obliczonej według stopy procentowej w wysokości 0,10%.
Kto nie będzie musiał opłacać składki na FGŚP od 1 października 2006 r.?
Od 1 października 2006 r. nie mają obowiązku opłacania składek na FGŚP:
- osoby prawne podlegające wpisowi do rejestru stowarzyszeń,
- inne organizacje społeczne i zawodowe,
- fundacje,
- publiczne zakłady opieki zdrowotnej, wpisane do rejestru przedsiębiorców z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej,
- jednostki zaliczone do sektora finansów publicznych,
- osoby fizyczne prowadzące gospodarstwa domowe zatrudniające osoby wykonujące pracę zarobkową, np. gosposie.
Za jakie osoby nie opłaca się składek na FGŚP?
W tym miejscu warto wspomnieć, że nie opłaca się składek na FGŚP za:
- małżonka pracodawcy, także
- jego dzieci własnych,
- dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobionych,
- rodziców,
- macochę i ojczyma oraz
- osoby przysposabiające, a także
- rodzeństwo,
- wnuków,
- dziadków,
- zięciów i synowych,
- bratowe, szwagierki i szwagrów,
- osób wykonujących pracę zarobkową w gospodarstwie domowym,
- osoby niepodlegające ubezpieczeniom społecznym w ogóle oraz podlegające ubezpieczeniom społecznym dobrowolnie.
Jakie roszczenia są zaspokajane z FGŚP od 1 października 2006 r.?
Od 1 października 2006 r. rozszerza się katalog roszczeń zaspokajanych z Funduszu o ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy i odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia na podst. 361 § 1 Kodeksu pracy (dalej: kp), oraz dodatki wyrównawcze.
A zatem od 1 października 2006 r. zaspokojeniu ze środków Funduszu podlegają należności głównie z tytułu:
- wynagrodzenia za pracę,
- przysługujących pracownikowi na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy:
- składek na ubezpieczenia społeczne należne od pracodawców na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.
- wynagrodzenia za czas niezawinionego przez pracownika przestoju, za czas niewykonywania pracy (zwolnienia od pracy) i za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
- wynagrodzenia za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby (art. 92 kp),
- wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego,
- odprawy pieniężnej przysługującej na podstawie przepisów szczególnych o zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
- ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy (art. 177 kp) należnego za rok kalendarzowy, w którym ustał stosunek pracy,
- odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia na podst. 361 § 1 kp,
- dodatku wyrównawczego (art. 230 i art. 231 kp),
Autor: Anna Kostecka, konsultant prawny
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Anna Kostecka
