Nowości
RSS
Ważny od 2007-08-16 do 2007-12-31
Księgowi będą denuncjować klientów GIIF?
Obowiązek informowania Generalnego Inspektora Informacji Finansowej o podejrzanych transakcjach będą mieć podmioty usługowo prowadzące księgi rachunkowe. Sprawdź, jakie zmiany mogą zacząć obowiązywać jeszcze w tym roku.
Podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz przedsiębiorcy przyjmujący płatności za towary w gotówce o równowartości co najmniej 15.000 euro, również gdy należność za określony towar jest dokonywana w drodze więcej niż jednej operacji, staną się instytucjami obowiązanymi do informowania Generalnego Inspektora Informacji Finansowej o podejrzanych transakcjach. Takie zmiany przewiduje projekt ustawy o zmianie ustawy z 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu, przygotowany przez Ministerstw Finansów.
Jak jest obecnie?
Obecnie obowiązujące przepisy nakładają na określone podmioty obowiązek identyfikacji klientów dokonujących transakcji oraz rejestracji każdej transakcji we wszystkich przypadkach, gdy okoliczności wskazują na to, że wartości majątkowe użyte do jej przeprowadzenia mogą pochodzić z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł.
Ustawa z 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. nr 153, poz. 1505 z późn. zm.) nakłada szczególnego rodzaju obowiązki, potocznie rozumiane jako obowiązek denuncjacji klienta, na instytucje obowiązane, przez które rozumie się:
1. banki,
2. Narodowy Bank Polski - w zakresie, w jakim prowadzi rachunki bankowe dla osób prawnych, sprzedaż numizmatów, skup złota i wymianę zniszczonych środków płatniczych na podstawie przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz.U. z 2005 r. nr 1, poz. 2 z póź. zm.),
3. oddziały banków zagranicznych,
4. instytucje pieniądza elektronicznego,
5. oddziały zagranicznych instytucji pieniądza elektronicznego oraz
6. agentów rozliczeniowych, prowadzących działalność na podstawie ustawy z 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz.U. nr 169, poz. 1385 z późn. zm.),
7. firmy inwestycyjne i banki powiernicze w rozumieniu ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. nr 183, poz. 1538) oraz
8. podmioty, o których mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, zagraniczne osoby prawne prowadzące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską w zakresie obrotu towarami giełdowymi i towarowe domy maklerskie w rozumieniu ustawy z 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz.U. z 2005 r. nr 121 z późn. zm.) oraz
9. spółki handlowe, o których mowa w art. 50a ustawy z 26 października 2000 r. o giełdach towarowych,
10. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. w zakresie - w jakim prowadzi rachunki papierów wartościowych,
11. podmioty prowadzące działalność w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach oraz gier na automatach o niskich wygranych,
12. zakłady ubezpieczeń,
13. główne oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń,
14. fundusze inwestycyjne,
15. towarzystwa funduszy inwestycyjnych,
16. spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe,
17. państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej Poczta Polska,
18. notariuszy w zakresie czynności notarialnych dotyczących obrotu wartościami majątkowymi,
19. adwokatów wykonujących zawód,
20. radców prawnych wykonujących zawód poza stosunkiem pracy,
21. prawników zagranicznych świadczących pomoc prawną poza stosunkiem pracy,
22. biegłych rewidentów wykonujących zawód,
23. doradców podatkowych wykonujących zawód,
24. podmioty prowadzące działalność kantorową,
25. przedsiębiorców prowadzących:
- domy aukcyjne,
- antykwariaty,
- działalność leasingową lub factoringową,
- działalność w zakresie:
- obrotu metalami lub kamieniami szlachetnymi i półszlachetnymi,
- sprzedaży komisowej,
- udzielania pożyczek pod zastaw (lombardy) lub
- pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz
26. fundacje.
Obecnie osoby usługowo prowadzące księgi rachunkowe nie mają takiego obowiązku.
Informacje o zarejestrowanych transakcjach należy przekazywać do GIIF:
- w terminie 14 dni po upływie każdego miesiąca kalendarzowego - w przypadku transakcji, której okoliczności wskazują, że wartości majątkowe mogą pochodzić z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł, ma obowiązek zarejestrować taką transakcję, bez względu na jej wartość i charakter,
- niezwłocznie - w przypadku transakcji, której okoliczności wskazują, że wartości majątkowe mogą pochodzić z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł, ma obowiązek zarejestrować taką transakcję, bez względu na jej wartość i charakter.
Przepisy zezwalają GIIF na przekazywanie uzyskanych informacji innym organom państwowym oraz ich wykorzystywanie przez te organy w celach niezwiązanych z przedmiotem regulacji ustawy o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu.
Niedopełnienie obowiązków informacyjnych pociąga za sobą odpowiedzialność karną (do 5 lub nawet 8 lat pozbawienia wolności albo grzywna).
Co się zmieni?
Projekt nowelizacji uznaje za podmioty zobowiązane także przedsiębiorców przyjmujących płatności za towary w gotówce o równowartości co najmniej 15.000 euro, również gdy należność za określony towar jest dokonywana w drodze więcej niż jednej operacji oraz podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję, której równowartość przekracza 15.000 euro, będzie miała obowiązek informowania GIIF również gdy będzie ona przeprowadzana w drodze więcej niż jednej operacji, których okoliczności wskazują, że są one ze sobą powiązane.
Instytucja obowiązana, przeprowadzająca transakcję, której okoliczności wskazują, że wartości majątkowe mogą pochodzić z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł lub mogą mieć związek z finansowaniem terroryzmu, będzie miała obowiązek zarejestrować taką transakcję, bez względu na jej wartość i charakter.
Jeżeli to nie instytucja obowiązana będzie przeprowadzać transakcję, obowiązek ten powstanie gdy instytucja ta będzie wiedzieć lub - przy zachowaniu należytej staranności - powinna wiedzieć o takich okolicznościach w związku z realizacją umowy z klientem.
W przypadku adwokatów, radców prawnych lub prawników zagranicznych obowiązek ten powstanie gdy instytucje te będą wiedzieć lub przy zachowaniu należytej staranności powinny wiedzieć o takich okolicznościach w związku ze świadczeniem klientowi pomocy w planowaniu lub realizowaniu transakcji dotyczących:
1) kupna i sprzedaży nieruchomości lub przedsiębiorstw,
2) zarządzania pieniędzmi, papierami wartościowymi lub innymi wartościami majątkowymi,
3) otwierania lub zarządzania rachunkami bankowymi, rachunkami oszczędnościowymi lub rachunkami papierów wartościowych,
4) organizacji wkładu niezbędnego do tworzenia lub prowadzenia działalności spółek lub zarządzania nimi,
5) tworzenia lub działalności przedsiębiorstw w formie spółek lub innej formie organizacyjnej lub zarządzania nimi.
W przypadku braku możliwości spełnienia określonych w ustawie wymogów instytucja zobowiązana nie będzie mogła nawiązać z takim klientem współpracy, a informacje o nim będzie musiała przekazać do GIIF.
Rejestr transakcji będzie trzeba przechowywać przez okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym transakcje zostały zarejestrowane. W przypadku likwidacji, połączenia, podziału lub przekształcenia instytucji obowiązanej, do przechowywania rejestrów i dokumentacji zastosowanie będą miały przepisy art. 76 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn.zm.).
Nowelizacja ma zacząć obowiązywać od 15 grudnia 2007 r., z wyjątkiem przepisu dotyczącego zakresu danych o zarejestrowanych transakcjach, które należy przekazywać GIIF, który wejdzie w życie w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej.
Autor: Hubert Składnik, prawnik
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Hubert Składnik
