RSS Mapa strony Ustaw jako startową Mój portal środa, 20 sierpnia 2014 r.
Jesteś tutaj: Strona główna » Nowości » Nowości księgowe II kwartał 2010 » Archiwum nowości księgowych » Nowości księgowe 2010
Rozmiar tekstu:  f1 f2 f3
RSS
4.05.2010

Księgowanie opłat związanych z leasingiem operacyjnym

Sposób ujęcia w księgach opłat dotyczących umów leasingu powinien być opisany w przyjętej przez kierownika jednostki polityce rachunkowości. To w tym dokumencie powinny być uregulowane szczegółowo zasady ujmowania na kontach wszelkich operacji gospodarczych dotyczących umów leasingu. Sprawdź, jakie kryteria decydują o zaliczeniu umowy do umów leasingu operacyjnego bądź finansowego, oraz w jakich sytuacjach możliwe jest stosowanie uproszczeń.
Podpowiedzią przy tworzeniu polityki rachunkowości w tym zakresie mogą być dla kierownika jednostki uregulowania wynikające z uchwały nr 2/08 Komitetu Standardów Rachunkowości z 11 marca 2008 r. w sprawie przyjęcia krajowego standardu rachunkowości nr 5 Leasing, najem i dzierżawa (Dz.Urz. Min. Fin. z 2008 r. nr 4, poz. 35, dalej: KSR).

Oczywiście konieczne jest wzięcie pod uwagę przede wszystkim postanowień art. 3 ust 4-6 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 ze zm., dalej: uor). To te przepisy wskazują, jakie kryteria decydują o zaliczeniu umowy do umów leasingu operacyjnego bądź finansowego oraz w jakich sytuacjach możliwe jest stosowanie uproszczeń.


Ujęcie umowy leasingu operacyjnego

Przepisy ustawy o rachunkowości nie wskazują zasad ujmowania leasingu operacyjnego. Ograniczają się do wyliczenia warunków, których spełnienie przesądza, iż mamy do czynienia z umową leasingu finansowego. Z kolei KSR wskazuje, w pkt II.3, iż leasing operacyjny to umowa leasingu inna niż umowa leasingu finansowego.

Cechą charakterystyczną leasingu operacyjnego jest fakt, iż korzystający zalicza opłaty leasingowe z tytułu umowy leasingu do kosztów działalności. Do kosztów zaliczane są zatem operacyjne opłaty za zawarcie umowy, opłaty wstępne, opłaty podstawowe. Mogą być te opłaty zaliczane do kosztów działalności operacyjnej, pozostałej działalności operacyjnej ogólnego zarządu lub kosztów sprzedaży, zależnie od celu użytkowania przedmiotu leasingu.

Zgodnie z zaleceniem KSR
5 opłaty te powinny być ustalane w jednakowej wysokości i zaliczane równomiernie do kosztów poszczególnych miesięcy lub kwartałów objętych okresem leasingu. Najwłaściwsze jest tu wykorzystanie metody liniowej.
PRZYKŁAD
Spółka Gama zawarła umowę leasingu operacyjnego na 3 lata. Umowa przewiduje w kolejnych latach opłaty netto:

1. rok 10.000 zł,
2. rok 15.000 zł,
3. rok 8.000 zł,
Razem 33.000 zł.

Umowa dotyczy urządzenia biurowego użytkowanego przez administrację. Spółka stosuje postanowienie KSR 5, zgodnie z którym rozlicza im opłaty metodą liniową. Kwota przypadająca na 1. rok wynosić będzie zatem 11.000 zł, co wynika z wyliczenia 33.000 zł/3 lata. Roczne ujęcie opłat będzie przebiegało następująco, (VAT pominięto):

1. rok
Ujęcie kwoty 10.000 zł
  • Wn Usługi obce 10.000 zł
  • Ma Rozrachunki z dostawcami 10.000 zł
Rozliczenie w koszty układu funkcjonalnego
  • Wn Koszty zarządu 10.000 zł
  • Ma Rozliczenie kosztów 10.000 zł
Ujęcie Rozliczeń międzyokresowych biernych w celu oszacowania kosztów
  • Wn Koszty zarządu 1.000 zł
  • Ma Rozliczenia międzyokresowe bierne 1.000 zł
2. rok
Rozliczenie kosztów rozliczanych w czasie z poprzedniego roku
  • Wn Rozliczenia międzyokresowe bierne 1.000 zł
  • Ma Koszty zarządu 1.000 zł
Ujęcie kwoty 15.000 zł
  • Wn Usługi obce 15.000 zł
  • Ma Rozrachunki z dostawcami 15.000 zł
Ujęcie kwoty w celu rozliczenia w czasie 15.000 zł
  • Wn Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów 15.000 zł
  • Ma Rozliczenie kosztów 15.000 zł
Ujęcie rozliczeń międzyokresowych czynnych przypadających na 2. rok umowy 
  • Wn Koszty zarządu 12.000 zł
  • Ma Rozliczenia międzyokresowe czynne 12.000 zł
3. rok
Ujęcie rozliczeń międzyokresowych czynnych przypadających na 2. rok umowy 
  • Wn Koszty zarządu 3.000 zł (15.000 - 12.000)
  • Ma Rozliczenia międzyokresowe czynne 3.000 zł
Ujęcie kwoty 8.000 zł
  • Wn Usługi obce 8.000 zł
  • Ma Rozrachunki z dostawcami 8.000 zł
Rozliczenie w koszty układu funkcjonalnego
  • Wn Koszty zarządu 8.000 zł
  • Ma Rozliczenie kosztów 8.000 zł
Dzięki takiemu podejściu koszty zarządu w każdym roku są obciążane kwotą 11.000 zł.

KSR 5 dopuszcza jednak stosowanie innej metody, jeżeli inny sposób rozłożenia opłat leasingowych będzie lepiej odzwierciedlać rozkład w czasie korzyści czerpanych przez korzystającego z przedmiotu umowy. Korzystający nie wykazuje przedmiotu leasingu jako składnika aktywów.
Przy ujmowaniu leasingu operacyjnego w  księgach korzystającego można wskazać zatem następujące zasady:
  • Obciążanie kosztów działalności opłatami związanymi z leasingiem.
  • Brak ujęcia przedmiot leasingu w księgach rachunkowych, a zatem brak amortyzacji.
  • Rozliczanie w czasie opłaty za zawarcie umowy.
  • Rozliczanie w czasie opłaty wstępnej.
  • Ujmowanie w bieżących kosztach dodatkowych nakładów i opłat ponoszonych w związku z użytkowaniem przedmiotu leasingu.
PRZYKŁAD
Spółka Gratka zawarła umowę leasingu operacyjnego, której przedmiotem jest samochód ciężarowy. Jest on używany na potrzeby działalności handlowej. Harmonogram płatności przedstawia się następująco:
  • Opłata za zawarcie umowy 2.000 zł + 440 zł VAT.
  • Opłata wstępna 7.000 zł + 1.540 zł VAT.
  • 50 rat po 1.200 zł + 264 zł VAT każda.
  • Płatność za wykup samochodu po zakończeniu umowy 6.000 zł + 1.320 zł.
  • Opłaty za ubezpieczenie samochodu 300 zł miesięcznie.
  • Zryczałtowana miesięczna opłata za konserwację, naprawy - 100 zł + 22 zł VAT.

Spółka nie poddaje swojego sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta, zatem stosuje uproszczenie wynikające z art. 3 ust 6 uor i klasyfikuje umowę zgodnie przepisami art. 17b ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.) - czyli jako leasing operacyjny. Spółka prowadzi ewidencję kosztów wg 4 i 5. Spółka sporządza co miesiąc sprawozdania finansowe i w związku z tym dokonuje rozliczenia kosztów w ujęciu miesięcznym.

Księgowania będą przedstawiały się następująco:

Ujęcie faktury za zawarcie umowy łącznie z VAT  - 2.440 zł:
  • Wn Rozliczenie zakupu 2.440 zł,
  • Ma Rozrachunki z dostawcami 2.440 zł,
Rozliczenie faktury:
  • Wn Usługi obce 2.000 zł,
  • Wn Rozrachunki z tytułu VAT - VAT naliczony - 440 zł,
  • Ma Rozliczenie zakupu - 2.440 zł,
Rozliczenie opłaty w czasie:
  • Wn Rozliczenia międzyokresowe kosztów - opłata za zawarcie umowy 2000 zł,
  • Ma Rozliczenie kosztów 2.000 zł,
Ujęcie faktury za opłatę wstępną łącznie z VAT - 8.540 zł:
  • Wn Rozliczenie zakupu 8.540 zł,
  • Ma Rozrachunki z dostawcami 8.540 zł,
Rozliczenie faktury:
  • Wn Usługi obce 7.000 zł,
  • Wn Rozrachunki z tytułu VAT - VAT naliczony - 1.540 zł,
  • Ma Rozliczenie zakupu - 8.540 zł,
Rozliczenie opłaty w czasie:
  • Wn Rozliczenia międzyokresowe kosztów - opłata wstępna 7.000 zł,
  • Ma Rozliczenie kosztów 7.000 zł,
Odpisanie opłat przypadających na dany okres:
  • Wn Koszty według typów działalności - koszty działalności handlowej - 180 zł,
  • Ma Rozliczenia międzyokresowe - opłata za zawarcie umowy 40 zł (2.000/50),
  • Ma Rozliczenia międzyokresowe kosztów - opłata wstępna 140 zł (7.000/50),
Ujęcie faktury za ratę leasingową łącznie z VAT - 1.464 zł:
  • Wn Rozliczenie zakupu 1464 zł,
  • Ma Rozrachunki z dostawcami 1464 zł,
Ujęcie faktury za ratę leasingową:
  • Wn Usługi obce 1200 zł,
  • Wn Rozrachunki z tytułu VAT - VAT naliczony - 264 zł,
  • Ma Rozliczenie zakupu - 1464 zł,
Rozliczenie faktury za ratę leasingową:
  • Wn Koszty według typów działalności - koszty działalności handlowej 1200 zł,
  • Ma Rozliczenie kosztów 1200 zł,
Ujęcie faktury za ubezpieczenie samochodu łącznie z VAT - 300 zł:
  • Wn Rozliczenie zakupu 300zł,
  • Ma Rozrachunki z dostawcami 300 zł,
Rozliczenie faktury:
  • Wn Pozostałe koszty rodzajowe - ubezpieczenia majątkowe 300 zł,
  • Ma Rozliczenie zakupu - 300 zł,
Rozliczenie faktury za ubezpieczenie
  • Wn Koszty według typów działalności - koszty działalności handlowej 300 zł,
  • Ma Rozliczenie kosztów 300 zł,
Ujęcie faktury za zryczałtowaną miesięczną opłatę za konserwację, napraw łącznie z VAT -122 zł:
  • Wn Rozliczenie zakupu 122 zł,
  • Ma Rozrachunki z dostawcami 122 zł,
Rozliczenie faktury:
  • Wn Usługi obce 100 zł,
  • Wn Rozrachunki z tytułu VAT - VAT naliczony - 22 zł,
  • Ma Rozliczenie zakupu - 122 zł,
Rozliczenie faktury za faktury za zryczałtowaną miesięczną opłatę za konserwację, naprawy:
  • Wn Koszty według typów działalności - koszty działalności handlowej 100 zł,
  • Ma Rozliczenie kosztów 100 zł.

Operacje 7-16 będą operacjami, które będą księgowane co miesiąc.
Kaucje gwarancyjne
Umowa leasingu może przewidywać obowiązek zapłaty kaucji gwarancyjnej. Kaucja taka jest też czasem określana jako depozyt gwarancyjny. Kaucja służy zabezpieczeniu roszczeń finansującego związanych z nienależytym wykonaniem umowy leasingu. W przypadku umów leasingu rozróżnienia wymagają dwa rodzaje kaucji gwarancyjnych wnoszonych przez korzystającego:
  • kaucje gwarancyjne podlegające zwrotowi oraz
  • kaucje gwarancyjne rozliczane na poczet opłat leasingowych.
U korzystającego kaucje gwarancyjne ujmuje się w sposób określony w pkt III.8 KRS nr 5.
PRZYKŁAD
Spółka Omega zawarła umowę leasingu operacyjnego. Umowa ta przewiduje kaucję gwarancyjną w kwocie 10.000 zł. Kaucja ta będzie spółce zwrócona po zakończeniu umowy. Ewidencja kaucji gwarancyjnych będzie przebiegać zapisami:

1. WB - wpłata kaucji podlegającej zwrotowi:
  • Wn Pozostałe rozrachunki - Kaucja gwarancyjna 10.000 zł,
  • Ma Rachunek bieżący 10.000 zł,
2. WB - zwrot kaucji po zakończeniu umowy:
  • Wn Rachunek bieżący 10.000 zł,
  • Wn Pozostałe rozrachunki - Kaucja gwarancyjna 10.000 zł.
Kaucje też mogą być zaliczane na poczet opłat leasingowych albo poczet kwoty wykupu przedmiotu leasingu. W takiej sytuacji księgowania wyglądałyby następująco:
Kaucje rozliczane na poczet opłat leasingowych - ewidencja na dzień zaliczenia ich na poczet spłaty zobowiązania:
  • Wn Rozrachunki z dostawcami - finansujący,
  • Ma Pozostałe rozrachunki - Kaucja gwarancyjna.
Kaucje rozliczane na poczet opłaty za wykup przedmiotu leasingu leasingowych - ewidencja na dzień zaliczenia ich na poczet spłaty zobowiązania:
  • Wn Pozostałe rozrachunki lub Rozrachunki z dostawcami w zależności od tego gdzie ujęto fakturę za zakup przedmiotu leasingu.
  • Ma Pozostałe rozrachunki - Kaucja gwarancyjna.

Wykup przedmiotu leasingu
Podmiot, który był używany na podstawie umowy leasingu operacyjnego, może zostać po zakończeniu tej umowy wykupiony przez korzystającego. Warto pamiętać, że wykup przedmiotu leasingu po zakończeniu podstawowego okresu trwania umowy staje się odrębnym od umowy leasingu zdarzeniem prawnym, tj. umową sprzedaży.

Dowodem na to jest między innymi fakt, iż korzystający jest jedynie uprawniony do zakupu przedmiotu leasingu, a nie również zobowiązany do dokonania tej czynności. Realizacja tego uprawnienia wymaga wyrażenia chęci jego odkupienia od korzystającego. Oznacza to, że wykup przedmiotu umowy po zakończeniu umowy leasingu jest nabyciem w drodze kupna, a wartość wykupu - ceną jego nabycia. Wartość wykupu stanowi jednocześnie wartość początkową środka trwałego.
PRZYKŁAD
Spółka Gratka po zakończeniu umowy leasingu operacyjnego wykupiła przedmiot tej umowy - samochód ciężarowy za kwotę 6.000 zł netto + 1.320 zł VAT.

Na fakturze jest jeszcze wskazana kwota za przeprowadzenie transakcji sprzedaży 700 zł + 154 zł VAT. Spółka poniosła koszty rejestracji w kwocie 170 zł - opłacił je pracownik dokonujący rejestracji z pobranej w tym celu zaliczki. Poniesiono koszty ubezpieczenia za rok 2880 zł.

Faktura firmy leasingowej za sprzedaż samochodu łącznie z kwotą prowizji 6700 zł + 1474 zł VAT:
  • Wn Rozliczenie zakupu środków trwałych 6.700 zł,
  • Wn Rozrachunki z tytułu VAT - VAT naliczony 1.474 zł,
  • Ma Pozostałe rozrachunki 8174 zł,
Opłata za rejestrację:
  • Wn Rozliczenie zakupu środków trwałych 170 zł,
  • Ma Pozostałe rozrachunki z pracownikami 170 zł,
OT przyjęcie samochodu do użytkowania:
  • Wn Środki trwałe 6.870 zł,
  • Ma Rozliczenie zakupu środków trwałych 6.870 zł,
Polisa ubezpieczenia samochodu podlegająca rozliczeniu w czasie 2880 zł:
  • Wn Pozostałe koszty rodzajowe 2.880 zł,
  • Ma Rozliczenie zakupu - 2.880 zł
Rozliczenie opłaty w czasie:
  • Wn Rozliczenia międzyokresowe kosztów - ubezpieczenie auta X 2880 zł
  • Ma Rozliczenie kosztów 2.880 zł;
Odpisanie opłat przypadających na dany okres:
  • Wn Koszty według typów działalności - np. koszty działalności handlowej - 240 zł,
  • Ma Rozliczenia międzyokresowe - ubezpieczenie auta X 240 zł (2.880/12 m-cy).
Po przyjęciu wykupionego z leasingu środka trwałego jednostka powinna wprowadzić go do ewidencji środków trwałych i ustalić dla niego metodę i stawkę amortyzacji.

Ujęcie VAT niepodlegającego odliczeniu

W przypadku umów leasingu operacyjnego samochodów osobowych jednostki nie mają prawa odliczenia pełnej kwoty VAT. W takiej sytuacji VAT, który na mocy art. 86 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 ze zm.) nie podlega odliczeniu, powinien podwyższać koszty działalności jednostki.
PRZYKŁAD
Jednostka zawarła na okres 3 lat umowę leasingu, której przedmiotem jest samochód osobowy. Umowa ta kwalifikuje się dla celów bilansowych do leasingu operacyjnego. Jednostce przysługuje prawo do odliczenia 60% kwoty podatku naliczonego. Jednostka wpłaciła opłatę wstępną w wysokości: 18.300 zł, w tym:
  • wartość netto: 15.000 zł,
  • VAT: 3.300 zł. 
Jednostka odliczyła podatek naliczony od opłaty wstępnej w wysokości 1.980 zł (3.300 zł × 60%) Jednostka ewidencjonuje koszty w zespole 4.
Faktura VAT leasingodawcy na kwotę opłaty wstępnej:
  • Wn „Rozliczenie zakupu - 18.300 zł,
  • Ma Rozrachunki z dostawcami - 18.300 zł,
Rozliczenie faktury:
  • Wn Usługi obce 16.320 zł,
  • Wn Rozrachunki z tytułu VAT - VAT naliczony - 1.980 zł (3.300 zł x 60%),
  • Ma Rozliczenie zakupu -18.300 zł,
Rozliczenie opłaty w czasie:
  • Wn Rozliczenia międzyokresowe kosztów - opłata wstępna 16.320 zł,
  • Ma Rozliczenie kosztów 16.320 zł,
Odpisanie opłat przypadających na dany okres:
  • Wn Koszty według typów działalności - koszty działalności handlowej - 453,33 zł. (16.320/36),
  • Ma Rozliczenia międzyokresowe kosztów - opłata wstępna 453,33 zł.
Podstawa prawna: -art. 3 ust. 4, art. 3 ust.5, art.3 ust.6 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 ze zm.),
-art. 17b ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.),  
-art. 86 ust. 7 ustawy z 11 marca 2004 r.o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.),
- uchwała nr 2/08 Komitetu Standardów Rachunkowości z 11 marca 2008 r. w sprawie przyjęcia krajowego standardu rachunkowości nr 5 Leasing, najem i dzierżawa (Dz.Urz. M F z 2008 r. nr 4, poz. 35).

Porady o zbliżonej tematyce

Nie jesteś jeszcze użytkownikiem konta Premium Portalu FK?

Tylko w Portalu FK:

  • filmy szkoleniowe dotyczące najbardziej popularnych tematów w księgowości (np.: podatków dochodowych, VAT, rachunkowości), prowadzone przez uznanych ekspertów.
  • informacje o planowanych i aktualnych zmianach przepisów księgowo-podatkowych,
  • wiarygodne interpretacje zmian przygotowane przez zaufanych ekspertów,
  • możliwość indywidualnej konsultacji z ekspertem,
  • mnóstwo wzorów dokumentów, m.in.: deklaracje i formularze do ZUS i dokumenty związane z kontrolą Urzędu Skarbowego.

Strona używa plików cookies.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.