Korzystanie z bezpłatnego programu komputerowego - skutki podatkowe

W prowadzonej działalności gospodarczej w wielu sytuacjach podatnicy korzystają na potrzeby prowadzonej działalności z ogólnie dostępnych i nieodpłatnych programów komputerowych, które są udostępniane m.in. poprzez Internet wszystkim użytkownikom. Jakkolwiek większość oprogramowania przeznaczonego dla takich systemów operacyjnych jest bezpłatna, to jednak zdarzają się wyjątki w postaci oprogramowania komercyjnego. Zasadą jest jednak, iż z korzystaniem z tego typu programów nie są związane żadne opłaty za ich nabycie czy opłaty licencyjne.

Przepisy podatkowe określające wartość przychodu podatkowego z tytułu nieodpłatnie otrzymanych świadczeń nie przewidują sytuacji, gdy wskazane świadczenie jest z założenia bezpłatne dla wszystkich zainteresowanych podmiotów.

Minister Finansów wypowiedział się w sprawie skutków podatkowych związanych z korzystaniem z bezpłatnych programów komputerowych (interpretacja z 10 marca 2006 r. w sprawie skutków podatkowych związanych z korzystaniem z bezpłatnych programów komputerowych, sygn. PB3/GM-8213-12/06/144).

W przypadku gdy określone świadczenia (m.in. przekazanie praw) są z założenia bezpłatne dla wszystkich podatników, wówczas nie należy ustalać w związku z zaistnieniem takiego zdarzenia przychodów podatkowych, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm., dalej: updop). Inaczej jest w przypadku, gdy nieodpłatny charakter ma jednostkowo konkretne oprogramowanie w stosunku do indywidualnego podmiotu.

W takiej sytuacji stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 2 updop wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie świadczeń, a także wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy i praw uznaje za przychody, których wartość należy określić zgodnie z art. 12 ust. 5-6a updop.

Minister Finansów podkreśla, że przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 updop powinien być rozpatrywany łącznie z postanowieniami art. 12 ust. 6 tej ustawy, który określa, w jaki sposób ustalana jest wartość świadczenia stanowiącego przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń. W zależności od przypadku może to m.in. być:

- cena stosowana wobec innych odbiorców - jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia,
- cena rynkowa stosowana przy udostępnianiu praw tego samego rodzaju, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia - w innych przypadkach niż wskazane w art. 12 ust. 6 pkt 1-3 upodp.

W sytuacji nieodpłatnie otrzymanych praw, przychód określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie prawami tego samego rodzaju, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

W art. 12 ust. 6 upodp zostały określone te przypadki, w których istnieje możliwość porównania wartości nieodpłatnego świadczenia z innymi odpłatnymi świadczeniami dokonywanymi przez podatnika. Z uwagi na to, że bezpłatne programy komputerowe są dostępne dla wszystkich na jednakowych (nieodpłatnych) zasadach, nie może być przeprowadzona, a tym samym brak jest podstaw do ustalenia wartości przychodu według wartości "porównywalnych" świadczeń wskazanego rodzaju.

Takie same skutki podatkowe związane z korzystaniem z nieodpłatnych programów komputerowych mają odpowiednie zastosowanie do podatników podatku dochodowego od osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, stosownie do art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Podstawa prawna:
- art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 5-6a, art. 12 ust. 6 pkt 1-3 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.),
- art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Autor: Wiesław Adamczyk, doradca prawny