Kodeks karny skarbowy po wejściu Polski do UE

Zmiany, które nastąpią w Kodeksie karnym skarbowym, są związane z wejściem Polski do Unii Europejskiej.
Karom znowelizowanego Kodeksu będzie podlegał obywatel polski, który popełni przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe skierowane przeciwko interesom Wspólnot Europejskich. Za takie przestępstwo poniesie on karę przewidzianą zarówno w Kodeksie karnym skarbowym (dalej: kks), jak i karę, o której mówią przepisy obowiązujące w miejscu popełnienia tychy czynów zabronionych. Kara przewidziana przez kks będzie niezależna od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia przestępstwa.

Polski Kodeks karny skarbowy będzie miał zastosowanie do obywateli polskich oraz cudzoziemców, którzy przebywając na terytorium RP, będą nakłaniać lub udzielą pomocy do popełnienia za granicą przestępstwa skarbowego skierowanego przeciwko interesom finansowym Wspólnot Europejskich.

Nowelizacja dotyczy dwóch rozdziałów kks: Rozdziału 6: Przestępstwa i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji i subwencji oraz Rozdziału 7: Przestępstwa i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom celnym oraz zasadom obrotu z zagranicą towarami i usługami.

Znowelizowany Kodeks karny skarbowy będzie dotyczył nie tylko należności publicznoprawnych polskiego budżetu.
Obecnie należność publicznoprawna to należność państwowa lub samorządowa, będąca przedmiotem przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. Należnością państwową jest podatek stanowiący dochód budżetu państwa, należność z tytułu rozliczenia udzielonej dotacji lub subwencji lub należność celna, a należnością samorządową - podatek stanowiący dochód jednostki samorządu terytorialnego lub należność z tytułu rozliczenia udzielonej dotacji lub subwencji (§ 26 ustawy z 10 września 1999 r., Dz.U. nr 83, poz. 930 z późn. zm.).

Po wejściu Polski do Unii Europejskiej taką samą odpowiedzialność poniesie podatnik za należność stanowiącą przychód budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich lub budżetu zarządzanego przez Wspólnoty Europejskie lub w ich imieniu, jeżeli będzie ona przedmiotem przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego.

Podatnikiem będzie każdy podmiot zobowiązany do uiszczenia tych należności. W stosunku do rozszerzonej definicji należności publicznoprawnych nowelizacja kks wprowadza również odpowiednie kary za przestępstwa.

Podatnik uchylający się od opodatkowania, nieujawniający właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nieskładający deklaracji (przestępstwo nieujawnienia przedmiotu opodatkowania), przez co narazi na uszczuplenie podatek będzie podlegał karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 3, albo obu tym karom łącznie.

Przestępstwo firmanctwa polegające na posługiwaniu się imieniem i nazwiskiem, nazwą lub firmą innego podmiotu w celu zatajenia prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub rzeczywistych rozmiarów tej działalności, przez to narażające na uszczuplenie podatek będzie podlegało karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie.

Takiej samej karze będzie podlegał podatnik za złożenie organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklaracji lub oświadczenia, podającego nieprawdę lub zatajającego prawdę albo jeżeli niedopełni obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co narazi na uszczuplenie podatku.

Przestępstwo wyłudzenia podatku polegające na wprowadzeniu w błąd, które naraża właściwy organ na bezpodstawny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej, w szczególności podatku naliczonego, podatku akcyzowego, zwrot nadpłaty lub jej zaliczenie na poczet zaległości podatkowej lub bieżących albo przyszłych zobowiązań podatkowych podlegać będzie karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 3, albo obu tym karom łącznie.

Jeżeli zobowiązany do dopełnienia obowiązku celnego, przywiezie z zagranicy lub wywiezie za granicę towar bez jego przedstawienia organowi celnemu lub zgłoszenia celnego (niezgłoszenie do odprawy celnej towaru), przez co narazi na uszczuplenie należności celne, podlegać będzie karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie.

Wprowadzenie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażenie na uszczuplenie należności celnej będzie podlegać karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie.

Uprawniony do skorzystania z procedury odprawy czasowej towaru objętego tą procedurą na podstawie zgłoszenia dokonanego w formie ustnej, nie dokona jego powrotnego wywozu lub nie podejmie czynności w celu zadania temu towarowi nowego przeznaczenia celnego, przez co narazi na uszczuplenie należności celnej, podlegać będzie karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 3, albo obu tym karom łącznie.

Wprowadzenie w błąd powodujące narażenie organu celnego na bezpodstawny zwrot należności celnej lub umorzenie należności celnej do zapłacenia (wyłudzenie należności celnej) podlegać będzie karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 3, albo obu tym karom łącznie.
Nowelizacja Kodeksu karnego skarbowego zacznie obowiązywać z dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej.

Autor: Dorota Ryterska, prawnik