Kiedy wiążące interpretacje tracą moc?

Niektóre organy podatkowe wprowadzają podatników w błąd, udzielając niepełnej informacji co do mocy obowiązującej wydanych przez siebie postanowień w sprawie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym (art. 14a-14d ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej: op). Organ odwoławczy w drodze decyzji zmienia albo uchyla wydane przez naczelnika urzędu skarbowego postanowienie:

Zmiana albo uchylenie postanowienia wywiera skutek, począwszy od rozliczenia podatku za miesiąc następujący po miesiącu, w którym decyzja została doręczona podatnikowi, płatnikowi lub inkasentowi, a gdy zmiana lub uchylenie postanowienia dotyczy podatków rozliczanych za rok podatkowy - począwszy od rozliczenia podatku za rok następujący po roku, w którym decyzja została doręczona podatnikowi, płatnikowi lub inkasentowi.

Tej kwestii dotyczyła jedna z interpelacji poselskich skierowana do Ministra Finansów. Ordynacja podatkowa wyraźnie stanowi, że odpowiedź na pytanie podatnika może zostać zmieniona lub uchylona tylko w drodze decyzji. Można ją wydać w ściśle określonych wypadkach. Jednym z nich jest niezgodność z prawem interpretacji wynikająca ze zmiany przepisów. Decyzja zmieniająca lub uchylająca taką odpowiedź wywiera skutek, począwszy od rozliczenia podatku za miesiąc następny po jej doręczeniu. Gdy dotyczy ona podatków rozliczanych w cyklu rocznym (czyli przede wszystkim dochodowych), zmianę trzeba uwzględnić dopiero od początku następnego roku.

W odpowiedzi udzielonej 26 czerwca 2006 r. na interpelację nr 2979 podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra – stwierdził, że zgodnie z art. 14b § 2 op interpretacje, o których mowa w art. 14a § 1, mogą zostać zmienione albo uchylone wyłącznie w drodze decyzji, w trybie określonym w art. 14b § 5 op.

Przepis ordynacji normuje m.in. sytuację, kiedy interpretacja jest zmieniana albo uchylana z urzędu, jeżeli postanowienie rażąco narusza prawo, orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w tym także, jeżeli niezgodność z prawem jest wynikiem zmiany przepisów. Powołany przepis zobowiązuje organ odwoławczy do uchylenia postanowienia w sprawie interpretacji w każdym przypadku, kiedy zmianie uległy przepisy, w związku z czym stała się ona niezgodna z prawem.

Istotnie, w postanowieniach interpretacyjnych wydawanych przez niektórych naczelników urzędów skarbowych są zamieszczane informacje, iż interpretacja traci swą moc z chwilą zmiany przepisów jej dotyczących. Informację taką można uznać za niepełną. Nie zawiera ona bowiem dodatkowego stwierdzenia, że w sprawie uchylenia postanowienia organu podatkowego z powodu jego niezgodności z prawem wynikłej ze zmiany przepisów zostanie wydana decyzja dyrektora izby skarbowej.

Jednakże, jak stwierdził przedstawiciel resortu finansów, zawartej w niektórych postanowieniach organów podatkowych informacji o utracie mocy interpretacji z chwilą zmiany przepisów nie można jednak uznać za błędną. Prawnopodatkowa ocena zdarzeń zaistniałych pod rządami nowych, zmienionych przepisów nie może bowiem następować na podstawie interpretacji dotyczącej poprzednio obowiązujących przepisów, lecz na podstawie nowych, zmienionych przepisów. Data doręczenia decyzji dyrektora izby skarbowej uchylającej postanowienie nie ma tu znaczenia.

Postanowienie zawierające interpretację przepisów prawa podatkowego nie może być traktowane jako źródło prawa. Inna interpretacja przepisu art. 14b § 5 pkt 2 op, przewidująca swoistego rodzaju indywidualne vacatio legis dotyczące niestosowania nowych, zmienionych przepisów do czasu formalnego uchylenia postanowienia zawierającego interpretację poprzednio obowiązujących przepisów, byłaby niezgodna z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP.