Kiedy skorzystać z formularza ORD-M?

W przypadku gdy podatnik ubiega się o udzielenie kredytu lub pożyczki dla banków, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, funduszy inwestycyjnych zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości ma znaczenie dla oceny zdolności kredytowej i możliwości spłaty zaciągniętych przez podatnika kredytów i pożyczek. Zaświadczenia takiego nie można jednak wydać bez jego zgody.
Organy podatkowe, zgodnie z art. 306h § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej: op), za zgodą podatnika, wydają zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych podatnika na żądanie:

1. jednostek organizacyjnych, które na podstawie ustaw regulujących zasady ich funkcjonowania uprawnione są do udzielania kredytów (pożyczek),
2. kontrahentów podatników prowadzących działalność gospodarczą oraz dzierżawców i użytkowników nieruchomości - w zakresie opodatkowania dzierżawionej lub użytkowanej nieruchomości,
3. małżonka podatnika, a także rozwiedzionego małżonka w zakresie zaległości powstałych w czasie trwania wspólności majątkowej oraz członka rodziny podatnika (zstępnych, wstępnych, rodzeństwa, małżonków zstępnych, osoby pozostającej w stosunku przysposobienia oraz pozostającej z podatnikiem w faktycznym pożyciu),
4. wspólnika spółek: cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusza spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej, niebędącego akcjonariuszem.

Zgoda podatnika nie jest jednak wymagana, jeżeli z żądaniem wydania zaświadczenia o wysokości zaległości podatkowych, występuje małżonek podatnika pozostający z nim we wspólności majątkowej. Małżonek podatnika musi złożyć w tym przypadku oświadczenie o pozostawaniu z podatnikiem we wspólności majątkowej pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania (art. 306h § 2 op). Jest to formularz ORD-M.

Jest tak dlatego, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność za podatki wynikające ze zobowiązań podatkowych, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka (art. 29 § 1 op).


Odpowiedzialność podatkowa podatnika, płatnika i inkasenta pozostających w związku małżeńskim obejmuje ich majątek odrębny (osobisty) oraz cały majątek wspólny małżonków (tj. przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich - pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków, dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków). Odpowiedzialność nie sięga jedynie do majątku odrębnego (osobistego) małżonków. Odpowiedzialność podatkowa podatnika, płatnika i inkasenta pozostających w związku małżeńskim jest bardzo szeroka i z tego względu, że jej przedmiotem są podatki powstałe zarówno przed, jak i po zawarciu związku małżeńskiego.
Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej, zgodnie z art. 29 § 2 op, nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

1. zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;
2. zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;
3. ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;
4. uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

Zasady te mają również zastosowanie odpowiednio do płatnika oraz inkasenta i ich małżonków.


Oświadczenie małżonka podatnika o pozostawaniu z podatnikiem we wspólności majątkowej ORD-M stanowi załączniki nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe (Dz.U. nr 165, poz. 1374 z późn. zm.).

Zaświadczenie wydane przez organ podatkowy potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania.
Organ podatkowy, do którego zwróciłeś się z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, powinien je wydać bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia.

Na żądanie wnioskodawcy zaświadczenie jest wydawane na przedłożonym przez niego formularzu, jeżeli na tym formularzu jest możliwe zamieszczenie przez organ podatkowy wydający zaświadczenie adnotacji dotyczącej opłaty skarbowej.