Pracownica, która urodziła dziecko, może przerwać urlop macierzyński, a następnie z urlopu może korzystać pracownik - ojciec wychowujący dziecko. Kiedy matka dziecka może przerwać urlop macierzyński? Jakie dokumenty musi złożyć ojciec dziecka, aby otrzymać zasiłek macierzyński? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w tekście.
Gdy pracownica przebywa w szpitalu ze względu na swój stan zdrowia i nie może sprawować osobistej opieki nad dzieckiem po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego w wymiarze 8 tygodni po porodzie, pracownik - ojciec wychowujący dziecko ma prawo do części urlopu macierzyńskiego, który przypada na okres pobytu pracownicy w szpitalu.
W takim przypadku urlop macierzyński pracownicy przerywa się na okres, w którym z urlopu macierzyńskiego korzysta pracownik - ojciec wychowujący dziecko.
| Łączny wymiar urlopu macierzyńskiego wykorzystanego przez pracownicę i pracownika - ojca nie może przekraczać ogólnego wymiaru urlopu określonego w Kodeksie pracy, dalej kp (20, 31, 33, 35 i 37 tygodni). |
Co to oznacza?
W praktyce to oznacza, że pracownica, która urodziła dziecko i przedstawiła wszystkie potrzebne dokumenty (wniosek o udzielenie urlopu macierzyńskiego, odpis skrócony aktu dziecka), a pracodawca udzielił jej urlopu macierzyńskiego, nie może go przerwać wcześniej niż po 8 tygodniach od porodu.
Zatem do 8 tygodni po porodzie pracownica musi korzystać z urlopu macierzyńskiego. Po upływie tych 8 tygodni pracownica może przerwać urlop macierzyński i korzystanie z zasiłku macierzyńskiego na rzecz ubezpieczonego – ojca. Wtedy ojciec dziecka (ubezpieczony) ma prawo do części urlopu macierzyńskiego na okres pobytu pracownicy w szpitalu.
| Chodzi tutaj o pracownicę chorą przebywającą w szpitalu ze względu na swój stan zdrowia. |
Ponieważ jeszcze nie ma rozporządzenia wykonawczego dotyczącego dokumentów, jakie musi przedstawić ubezpieczony – ojciec dziecka ubiegający się o przyznanie zasiłku macierzyńskiego, dlatego ZUS chwilowo (dopóki nie zostanie wydane rozporządzenie) przyjmuje, aby ojciec dziecka swojemu pracodawcy przedstawił następujące dokumenty:
1. Skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (akt ten powinien być oryginalny, dlatego ojciec powinien „pożyczyć” akt od pracodawcy matki, jednak pracodawca ojca dziecka może wykonać kopię, poświadczyć i oddać ojcu dziecka albo zatrzymać w swoich aktach do czasu, kiedy ojciec dziecka będzie przebywał na urlopie macierzyńskim).
2. Zaświadczenie ze szpitala, w którym matka została przyjęta o dacie przyjęcia jej do szpitala (jeżeli matka dziecka wyjdzie ze szpitala, powinna wrócić od razu na urlop macierzyński, a ojciec przerwać urlop macierzyński i wrócić do pracy). W przypadku pracownicy, której zasiłek macierzyński wypłacany jest przez ZUS dodatkowo - zaświadczenie pracodawcy o przerwaniu urlopu macierzyńskiego. Na wniosek ubezpieczonej w aktach pozostawia się kserokopię zaświadczenia o dacie przyjęcia ubezpieczonej do szpitala poświadczoną przez płatnika zasiłku za zgodność z oryginałem, celem przedłożenia oryginału zaświadczenia do wypłaty zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonemu - ojcu dziecka.
| Matka za okres pobytu w szpitalu ma prawo do zasiłku chorobowego, w tym celu musi przedstawić zaświadczenie ZLA. |
3. Zaświadczenie o okresie przysługującego oraz wypłaconego matce dziecka zasiłku macierzyńskiego.
W przypadku, gdy zasiłek macierzyński wypłacany jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dodatkowo wymagane jest odpowiednio:
- zaświadczenie pracodawcy o udzielonym urlopie macierzyńskim – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem,
- oświadczenie o przerwaniu działalności pozarolniczej – w przypadku ubezpieczonego będącego osobą prowadzącą działalność pozarolniczą,
- zaświadczenie o przerwaniu działalności zarobkowej – w przypadku pozostałych ubezpieczonych.
- zaświadczenie pracodawcy o udzielonym urlopie macierzyńskim – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem,
- oświadczenie o przerwaniu działalności pozarolniczej – w przypadku ubezpieczonego będącego osobą prowadzącą działalność pozarolniczą,
- zaświadczenie o przerwaniu działalności zarobkowej – w przypadku pozostałych ubezpieczonych.
4. Oświadczenie, o tym, że matka dziecka wyszła ze szpitala (matka dziecka po wyjściu ze szpitala powiadamia swojego pracodawcę i wtedy pracodawca udziela jej ponownie urlopu macierzyńskiego i za ten okres wypłaca zasiłek macierzyński, a ojciec dziecka ma obowiązek natychmiast poinformować swojego pracodawcę o wyjściu ze szpitala matki dziecka swojego pracodawcę i udokumentować mu datę wypisania jej ze szpitala).
Zatem w celu podjęcia wypłaty zasiłku macierzyńskiego przysługującego ubezpieczonej - matce dziecka za okres po przerwie, ubezpieczona powinna przedłożyć zaświadczenie o okresie zasiłku macierzyńskiego wypłaconego ubezpieczonemu – ojcu dziecka, a w przypadku ubezpieczonej będącej pracownicą, jeżeli zasiłek jest wypłacany przez ZUS, dodatkowo – zaświadczenie pracodawcy o udzielonym urlopie macierzyńskim.
Pamiętajmy, że do czasu zmiany rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. nr 65, poz. 742, ze zm.) należy stosować ww. zasady dokumentowania prawa do zasiłku macierzyńskiego przysługującego na podstawie art. 180 § 61 – 63 kp.
Podstawa prawna: art. 180 § 61, § 62, § 63 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94).
Tekst opublikowany: 5 lutego 2009 r.
