Nowości
RSS
Ważny od 2006-09-22 do 2007-12-31
Kiedy masz do czynienia z podróżą służbową?
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 września 2005 r. (sygn. akt: FSK 2175/04) orzekł, że stanowisko organów podatkowych mówiące o tym, iż realizowanie zasadniczego przedmiotu działalności (w tym przypadku usług transportowych) nie wchodzi w zakres podróży służbowych, natomiast podróże, mające na celu czynności incydentalne, spełniają wymogi podróży służbowych, było zupełnie nieuprawnione. Dowiedz się, co wynika z takiego wyroku NSA.
Na pewno nie jest Ci obca problematyka zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych diet i innych należności z tytułu odbywania podróży służbowych przez pracowników firm transportowych. Organy podatkowe w przypadku niektórych zawodów wykonywanych w ramach stosunku pracy – takich jak zawód kierowcy – odmawiają podatnikom prawa do korzystania ze zwolnienia podatkowego.
Dlaczego tak się dzieje?
Organy podatkowe kwestionują zwolnienie z opodatkowania ww. diet, ponieważ wpływa ono na obniżenie zasobów finansowych fiskusa. Ten punkt widzenia nie ma uzasadnienia w obecnie obowiązujących przepisach prawnych.
Organy podatkowe starają się zinterpretować przepisy w taki sposób, aby nie wszystkie należne pracownikom diety były wolne od podatku. Niestety, taka interpretacja powtarzana dostatecznie często wytwarza wśród innych podatników przekonanie, że diety są opodatkowane i o to właśnie fiskusowi chodzi.
Pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową (art. 775 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm., dalej: kp). Zwróć uwagę na przepisy ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej: updof).
Wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas:
Wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas:
- podróży służbowej pracownika,
- podróży osoby niebędącej pracownikiem:
- do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju.
Pamiętaj, że zasada ta ma zastosowanie, jeżeli otrzymane świadczenia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów.
Zwróć uwagę, że wolne od podatku są diety i inne należności z tytułu podróży służbowej odbywanej przez pracowników i przez osoby niebędące pracownikami.
Zastosowanie zwolnienia podatkowego dotyczy tych osób, które nie są pracownikami niezależnie od tego, w jakim charakterze czy zawodzie pracują oraz na czyje polecenie lub zlecenie odbywają podróż służbową. Takie zwolnienie podatkowe ma zastosowanie, jeżeli diety nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przez te osoby i zostały poniesione.
W przypadku diet delegacyjnych osób będących pracownikami (niezależnie od tego, jaki rodzaj pracy lub jaki zawód będą wykonywali) zawsze przysługują zwolnienia od podatku dochodowego.
Pamiętaj, że w każdym przypadku podróży służbowej (która ma związek ze źródłem uzyskiwania przychodów) kwoty odpowiadające dietom muszą być neutralne w zakresie podatku dochodowego dla osób, które tę podróż odbywają. Chodzi tutaj o zwolnienia od podatku lub o możliwość zaliczenia równowartości kwoty diety do kosztów uzyskania przychodów.
Takie rozumienie prawa wynika z przepisów kp i z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikom zatrudnionym w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. z 2002 r. nr 236, poz. 1991 z późn. zm., dalej: rmpz), a także z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz.U. z 2002 r. nr 236, poz. 1990 z późn. zm., dalej: rmpk).
| Miejscowość siedziby lub stałe miejsce pracy zostały wskazane alternatywnie. Oznacza to, iż niedopuszczalne jest takie interpretowanie przepisów, które by z tej alternatywy nie pozwalały skorzystać. Odnosząc to do pracowników zatrudnionych jako kierowcy, zastosowanie ma warunek odbywania podróży poza miejscowość siedziby. Osobom tym przysługują więc diety z tą tylko różnicą, że pracownikom i osobom niebędącymi pracownikami są one wypłacane jako wolne od podatku. |
W aktach wykonawczych w przypadku podróży krajowej diety przyznawane są na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia (ponad te, które ponosi się standardowo, będąc na miejscu pracy) w czasie podróży. W przypadku podróży zagranicznej jest nim pokrycie całych kosztów wyżywienia i innych drobnych wydatków.
W czym zatem problem?
Problem jednak powstaje na tle pojęcia „podróż służbowa”. Przepisy prawa nie określają go w odniesieniu do osoby prowadzącej działalność gospodarczą.
Na szczęście linia orzecznicza sądów jest w przeważającej mierze korzystna dla podatników. W wyroku z 15 września 2005 r. (sygn. akt: FSK 2175/04) NSA stwierdził, iż „zupełnie nieuprawnione było stanowisko organów podatkowych, że realizowanie zasadniczego przedmiotu działalności (w tym wypadku usług transportowych) nie wchodzi w zakres podróży służbowych, natomiast podróże mające na celu czynności incydentalne spełniają wymogi podróży służbowych”.
Nie jest to pierwsze takie orzeczenie…
W sprawie diet jako kwot wolnych od podatku dochodowego w przypadku pracowników kierowców wypowiedział się SN (uchwała SN z 17 września 1985 r., sygn. akt: III PZP 37/85, OSNC z 1986 r. z. 6, poz. 94).
Uchwała ta dotyczyła sporu, czego dotyczy pojęcie podróży służbowej w kontekście osób wykonujących zawód kierowcy. Z uzasadnienia wyroku wynika, że gdy rozważane są uprawnienia kierowcy do diet, za podróż służbową należy uznać wykonywanie pracy poza miejscowością siedziby pracodawcy. Z uwagi na tę okoliczność bez prawnego znaczenia dla uprawnienia do otrzymania diet pozostaje fakt, że pracownik zobowiązany jest do świadczenia pracy na całym terenie objętym statutową działalnością pracodawcy. W sytuacji kierowcy oznacza to teren całego kraju (również teren poza jego granicami).
Sąd Najwyższy uznał, iż w przypadku zawodu kierowcy (odnosi się to również do innych zawodów, których istotą jest, że praca jest wykonywana poza miejscowością siedziby pracodawcy) zastosowanie ma przesłanka siedziby pracodawcy, bowiem ta najbardziej odpowiada okolicznościom faktycznym w przypadku tego zawodu.
Autor:
Autor: Dominika Chudzińska, prawnik
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Dominika Chudzińska
