Nowelizacja ustawy o VAT przewiduje opodatkowanie wszelkich przekazań towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika bez wynagrodzenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.
Planowana nowelizacja przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: ustawa o VAT) proponuje między innymi powrót do poprzedniego brzmienia przepisów art. 7 ust. 2, zgodnie z którym wszelkie przekazania przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa bez wynagrodzenia (niezależnie czy są one realizowane na cele związane, czy niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem podatnika), podlegają opodatkowaniu, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części. Zmienią się również zasady opodatkowania przewozów okazjonalnych wykonywanych przez przewoźników zagranicznych.
Najważniejsze zmiany zawarte w projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym dotyczą jednak dostosowania klasyfikacji statystycznej stosowanej dla potrzeb klasyfikowania towarów i usług do klasyfikacji obowiązującej w statystyce.
Jak wynika z uzasadnienia do projektu nowelizacji w przepisach dotyczących VAT, towary i usługi w obrocie krajowym, co do zasady, są identyfikowane przy wykorzystaniu klasyfikacji statystycznych (z wyjątkami). Ma to zastosowanie zwłaszcza przy wyznaczaniu zakresu przedmiotowego stosowania stawek obniżonych (0%, 3% i 7%) oraz zwolnień od podatku. W tym celu w obrocie krajowym, wykorzystywana jest nieobowiązująca już dla potrzeb statystycznych Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług, wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 marca 1997 r. (Dz.U. nr 42, poz. 264 z późn. zm.) (PKWiU 1997). Wynika to zarówno z przepisu art. 41 ust. 14 ustawy o podatku do towarów i usług, jak i rozporządzenia Rady Ministrów z 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), Dz.U. nr 207, poz. 1435. W statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości od 1 stycznia 2009 r. stosowana jest Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług wprowadzona ww. rozporządzeniem z 29 października 2008 r. (PKWiU 2008).
Nowelizacja dostosowuje przepisy ustawy o VAT oraz załączników do tej ustawy i załącznika do ustawy z11 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 74, poz. 444 i nr 209, poz. 1320), do nomenklatury oraz symboli statystycznych Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z 2008 r. Zmiana pozwoli podatnikom podatku VAT na prowadzenie jednolitych zasad ewidencji zarówno dla potrzeb podatku od towarów i usług, jak i w statystyce i dokumentacji.
Nastąpi więc likwidacja załącznika nr 4 do obecnej ustawy o VAT, zawierającego wykaz usług zwolnionych i przeniesienie uregulowań dotyczących tej tematyki do treści ustawy. Przy określaniu zakresu zwolnień, które dotychczas były ujęte w załączniku nr 4 odstąpiono od ich identyfikacji przy pomocy klasyfikacji statystycznych, określając ich zakres na podstawie prawa unijnego i krajowego oraz orzecznictwa sądów.
Zmiany w klasyfikacji statystycznej w zakresie usług nie pozwoliły na takie ich przełożenie na nowe klasyfikacje, które zapewniłoby, że zakres zwolnień, który byłby określony takim załącznikiem, byłby zgodny z przepisami dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 347/1 z późn. zm.).
Oparcie zaś zapisów dotyczących zwolnienia usług od podatku na opisach tych usług zawartych w ww. dyrektywie pozwoli na zapewnienie zgodności z przepisami tej dyrektywy.
Ponadto w projekcie ustawy zawarto zmiany mające na celu:
Najważniejsze zmiany zawarte w projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym dotyczą jednak dostosowania klasyfikacji statystycznej stosowanej dla potrzeb klasyfikowania towarów i usług do klasyfikacji obowiązującej w statystyce.
Jak wynika z uzasadnienia do projektu nowelizacji w przepisach dotyczących VAT, towary i usługi w obrocie krajowym, co do zasady, są identyfikowane przy wykorzystaniu klasyfikacji statystycznych (z wyjątkami). Ma to zastosowanie zwłaszcza przy wyznaczaniu zakresu przedmiotowego stosowania stawek obniżonych (0%, 3% i 7%) oraz zwolnień od podatku. W tym celu w obrocie krajowym, wykorzystywana jest nieobowiązująca już dla potrzeb statystycznych Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług, wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 marca 1997 r. (Dz.U. nr 42, poz. 264 z późn. zm.) (PKWiU 1997). Wynika to zarówno z przepisu art. 41 ust. 14 ustawy o podatku do towarów i usług, jak i rozporządzenia Rady Ministrów z 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), Dz.U. nr 207, poz. 1435. W statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości od 1 stycznia 2009 r. stosowana jest Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług wprowadzona ww. rozporządzeniem z 29 października 2008 r. (PKWiU 2008).
Nowelizacja dostosowuje przepisy ustawy o VAT oraz załączników do tej ustawy i załącznika do ustawy z11 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 74, poz. 444 i nr 209, poz. 1320), do nomenklatury oraz symboli statystycznych Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z 2008 r. Zmiana pozwoli podatnikom podatku VAT na prowadzenie jednolitych zasad ewidencji zarówno dla potrzeb podatku od towarów i usług, jak i w statystyce i dokumentacji.
Nastąpi więc likwidacja załącznika nr 4 do obecnej ustawy o VAT, zawierającego wykaz usług zwolnionych i przeniesienie uregulowań dotyczących tej tematyki do treści ustawy. Przy określaniu zakresu zwolnień, które dotychczas były ujęte w załączniku nr 4 odstąpiono od ich identyfikacji przy pomocy klasyfikacji statystycznych, określając ich zakres na podstawie prawa unijnego i krajowego oraz orzecznictwa sądów.
Zmiany w klasyfikacji statystycznej w zakresie usług nie pozwoliły na takie ich przełożenie na nowe klasyfikacje, które zapewniłoby, że zakres zwolnień, który byłby określony takim załącznikiem, byłby zgodny z przepisami dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 347/1 z późn. zm.).
Oparcie zaś zapisów dotyczących zwolnienia usług od podatku na opisach tych usług zawartych w ww. dyrektywie pozwoli na zapewnienie zgodności z przepisami tej dyrektywy.
Ponadto w projekcie ustawy zawarto zmiany mające na celu:
- objęcie ogólnymi zasadami opodatkowania przewozów okazjonalnych wykonywanych przez podatników niemających siedziby na terytorium kraju;
- dostosowanie przepisów do zmian w prawie celnym;
- ułatwienie rozliczeń podatku związanego z importem towarów przesyłanych następnie za granicę;
- eliminację możliwości nadużyć podatkowych w obrocie niektórymi towarami.
Nowelizacja przewiduje zmianę dotyczącą przepisów ustawy o transporcie drogowym (art. 1 pkt 9 lit. a i d, pkt 20, pkt 21 i art. 2 projektu nowelizacji). Proponowane w tych przepisach projektu ustawy zmiany ustawy o VAT, wprowadzają ogólne, a nie ryczałtowe jak obecnie, zasady opodatkowania przewozów okazjonalnych wykonywanych przez przewoźników zagranicznych.
Obecnie, w przypadku świadczenia ww. usług, podstawa opodatkowania może być obliczana w sposób inny niż na zasadach ogólnych, na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 212, poz. 1336). Dla tzw. przewozów okazjonalnych osób autobusami zarejestrowanymi poza terytorium kraju, kwotę podatku ustala się od każdej z podróżujących osób jako iloczyn stawki 7% i kwoty 285 zł, w zaokrągleniu do pełnych złotych. Ustalona kwota podatku podlega wpłacie w urzędzie celnym, z chwilą wjazdu autobusu z pasażerami na terytorium kraju.
Podmioty świadczące tego typu usługi będą miały obowiązek posiadania potwierdzenia zarejestrowania jako podatnik VAT. Konsekwencją ww. zmiany będą zmiany w ustawie o transporcie drogowym, polegające na przyznaniu określonym organom kompetencji w zakresie kontroli posiadania potwierdzenia rejestracji jako podatnika VAT ww. podmiotów.
Tekst opublikowany: 8 września 2009 r.
Obecnie, w przypadku świadczenia ww. usług, podstawa opodatkowania może być obliczana w sposób inny niż na zasadach ogólnych, na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 212, poz. 1336). Dla tzw. przewozów okazjonalnych osób autobusami zarejestrowanymi poza terytorium kraju, kwotę podatku ustala się od każdej z podróżujących osób jako iloczyn stawki 7% i kwoty 285 zł, w zaokrągleniu do pełnych złotych. Ustalona kwota podatku podlega wpłacie w urzędzie celnym, z chwilą wjazdu autobusu z pasażerami na terytorium kraju.
Podmioty świadczące tego typu usługi będą miały obowiązek posiadania potwierdzenia zarejestrowania jako podatnik VAT. Konsekwencją ww. zmiany będą zmiany w ustawie o transporcie drogowym, polegające na przyznaniu określonym organom kompetencji w zakresie kontroli posiadania potwierdzenia rejestracji jako podatnika VAT ww. podmiotów.
Tekst opublikowany: 8 września 2009 r.
