Kara za korektę?

Ministerstwo w Komunikacie stwierdza, że samo skorygowanie deklaracji podatkowej nie powoduje wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Kodeks karny skarbowy precyzyjnie bowiem określa typy przestępstw skarbowych lub wykroczeń skarbowych, za które przewidziana jest kara.
Nie wymienia jednak jako czynu zabronionego "skorygowania deklaracji podatkowej", tym samym złożenie korekty deklaracji podatkowej nie jest karalne.

Podatnik (płatnik), który w deklaracji podał nieprawdę, jednak uczynił to nieumyślnie, nie będzie ponosił odpowiedzialności karnej skarbowej.
Przestępstwo skarbowe i wykroczenie skarbowe można popełnić umyślnie. Przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, polegające na podaniu nieprawdy lub zatajeniu prawdy w zeznaniu (deklaracji) skutkujące uszczupleniem podatku lub bezzasadnym zwrotem podatku albo nadpłaty może być popełnione jedynie umyślnie.

Jeśli więc w składanych przez siebie deklaracjach podatkowych wykazałeś zobowiązanie podatkowe w wysokości niższej od należnej albo kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku w wysokości większej od należnej, nie popełniłeś przestępstwa.
Tym samym nie poniesiesz z tego tytułu odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

Inna sytuacja jest natomiast, gdy korzystając z czynnego żalu, zawiadamiasz organ ścigania, ujawniasz przed nim istotne okoliczności dotyczące czynu zabronionego oraz informujesz o osobach współdziałających w jego popełnieniu (art. 16 § 1 ustawy z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz.U. nr 83, poz. 930 z późn. zm., dalej zwanej kks).

Aby skorzystać z dobrodziejstwa czynnego żalu, zawiadomienia musisz dokonać w czasie, kiedy organ ścigania nie miał jeszcze wyraźnie udokumentowanej wiadomości o popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. Ponadto musisz uiścić w całości uszczuploną tym czynem należność.
Termin wpłaty uszczuplenia wskazuje organ, ale możliwe jest również odroczenie płatności lub rozłożenie na raty (art. 16 § 2 kks).

Zatem złożenie korekty deklaracji podatkowej i skorzystanie z czynnego żalu to dwie odrębnie uregulowane i różne sytuacje.
Aby skorzystać z czynnego żalu, nie trzeba również składać żadnych dodatkowych pism, wyjaśnia Ministerstwo Finansów. Klauzula niekaralności czynu związana jest nie tylko z jego dobrowolnym ujawnieniem i przyznaniem się do winy, ale też z naprawieniem wyrządzonej szkody (art. 16 kks).

Zwróć uwagę, że obecnie obowiązujące brzmienie art. 81 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o Ordynacji podatkowej (Dz.U. nr 137, poz. 930 z późn. zm., dalej zwanej op), która określa warunki formalne korekty deklaracji. Zasadniczą korektę deklaracji podatkowej musisz uzupełnić pismem uzasadniającym przyczyny składanej korekty.

Zatem postępowanie karno-skarbowe zostanie wszczęte tylko wobec tego, kto uporczywie nie płaci podatku wykazanego w prawidłowej deklaracji - zapewnia w Komunikacie Ministerstwo Finansów.
Jeśli natomiast nie zapłaciłeś podatku i jednocześnie popełniłeś błędy w deklaracji podatkowej, skorzystasz z ochrony prawnej tylko dlatego, że swój błąd ujawniłeś.

Usunięcie obowiązującego do 31 grudnia 2002 r. art. 81 § 3 op było spowodowane tym, że był on niespójny z kks i zbędnie ingerował w problematykę prawa karnego oraz pozostawał w sprzeczności z instytucją czynnego żalu, która zaniechanie ukarania uzależnia nie tylko od złożenia korekty (art. 16 § 1 kks), ale też od faktycznego uiszczenia uszczuplonego podatku (art. 16 § 2 kks).

Podstawa prawna:
- art. 81 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o Ordynacji podatkowej (Dz.U. nr 137, poz. 930 z późn. zm.),
- art. 16 § 1 i 2 ustawy z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz.U. nr 83, poz. 930 z późn. zm.),
- art. 56 § 1 i art. 76 § 1 ustawy z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz.U. nr 83, poz. 930 z późn. zm.).

Autor: Alicja Ryterska, doradca prawny w jednej z poznańskich firm