RSS Mapa strony Ustaw jako startową Mój portal niedziela, 27 maja 2012 r.
Jesteś tutaj: Strona główna » Nowości » Archiwum nowości księgowych » Nowości księgowe 2008 » Nowości księgowe I kwartał 2008
Rozmiar tekstu:  f1 f2 f3
RSS
Ważny od 2008-02-07 do 2009-11-02

Jakim pracownikom należy wypłacić trzynastkę?

Dodatkowe wynagrodzenie roczne, tzw. „trzynastkę”, przysługuje w pełnej wysokości pracownikom, którzy przepracowali u pracodawcy pełny rok kalendarzowy. Jeśli pracowali krócej, wynagrodzenie to przysługuje im proporcjonalnie do przepracowanego okresu, o ile nie był on krótszy niż 6 miesięcy. Sprawdź, komu trzeba wypłacić „trzynastkę” i jak ją obliczyć.


Zasady nabywania prawa oraz ustalania wysokości i wypłacania dodatkowego wynagrodzenia rocznego dla pracowników jednostek sfery budżetowej, zwanego dalej „wynagrodzeniem rocznym”, określa ustawa z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080 z późn. zm.).

Prawo do „trzynastki”

Dodatkowe wynagrodzenie, czyli tzw. "trzynastka", w pełnej wysokości przysługuje pracownikom, którzy przepracowali u pracodawcy pełny rok kalendarzowy. Jeżeli pracownicy pracowali krócej, wynagrodzenie to przysługuje im proporcjonalnie do przepracowanego okresu, o ile nie był on krótszy niż 6 miesięcy.
Wyjątkowo „trzynastkę” należy wypłacić pracownikom, którzy nie przepracowali 6 miesięcy.
Taka sytuacja ma miejsce w następujących przypadkach:
1) nawiązania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego z nauczycielem i nauczycielem akademickim;
2) zatrudnienia pracownika do pracy sezonowej, jeżeli umowa o pracę została zawarta na sezon trwający nie krócej niż 3 miesiące;
3) powołania pracownika do czynnej służby wojskowej albo służby zastępczej;
4) rozwiązania stosunku pracy w związku z:
a) przejściem na emeryturę, rentę szkoleniową albo rentę z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenie rehabilitacyjne,
b) przeniesieniem służbowym, powołaniem lub wyborem,
c) likwidacją pracodawcy (lub jego jednostki organizacyjnej) albo zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy;
5) podjęcia zatrudnienia:
a) w wyniku przeniesienia służbowego,
b) na podstawie powołania lub wyboru,
c) w związku z likwidacją poprzedniego pracodawcy lub likwidacją (albo jej reorganizacją) jego jednostki organizacyjnej albo ze zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących tego pracodawcy,
d) po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej albo służby zastępczej;
6) korzystania:
a) z urlopu wychowawczego,
b) z urlopu dla poratowania zdrowia,
c) przez nauczyciela lub nauczyciela akademickiego z urlopu do celów naukowych, artystycznych lub kształcenia zawodowego;
7) wygaśnięcia stosunku pracy w związku ze śmiercią pracownika.

W jakich sytuacjach „trzynastka” nie przysługuje?

Pracownik pomimo spełnienia powyższego warunku, czyli zatrudnienia u danego pracodawcy przez okres przynajmniej 6 miesięcy, nie nabędzie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w przypadku:
- nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy trwającej dłużej niż 2 dni,
- stawienia się do pracy lub przebywania w pracy w stanie nietrzeźwości,
- wymierzenia pracownikowi kary dyscyplinarnej wydalenia z pracy lub ze służby,
- rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Jak ją obliczyć?

Wynagrodzenie roczne ustala się w wysokości 8,5% sumy wynagrodzenia za pracę otrzymanego przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego, za który przysługuje to wynagrodzenie, uwzględniając wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy przyjmowane do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a także wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługujące pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy.
W przypadkach kiedy prawo do „trzynastki” przysługuje pracownikom, którzy nie przepracowali co najmniej 6 miesięcy, wysokość wynagrodzenia rocznego ustala się proporcjonalnie do okresu przepracowanego u danego pracodawcy.
A zatem wysokość trzynastej pensji oblicza się jak ekwiwalent pieniężny za urlop. W podstawie wymiaru „trzynastki” należy uwzględnić wszystkie wypłacone świadczenia ze stosunku pracy z wyjątkiem:
  • jednorazowych lub nieperiodycznych wypłat za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,
  • wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,
  • gratyfikacji (nagród) jubileuszowych,
  • ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,
  • dodatkowego wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,
  • wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
  • nagród z zakładowego funduszu nagród,
  • dodatkowego wynagrodzenia rocznego,
  • należności przysługujących z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,
  • odpraw emerytalnych lub rentowych albo innych odpraw pieniężnych,
  • wynagrodzenia i odszkodowania przysługującego w razie rozwiązania stosunku pracy,
  • wynagrodzenia za czas innej (poza urlopem wypoczynkowym) usprawiedliwionej nieobecności w pracy (np. urlop okolicznościowy, urlop szkoleniowy, dni opieki nad dzieckiem).
W podstawie wymiaru „trzynastki” trzeba uwzględnić także wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, które nie jest uwzględniane przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop, oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługujące pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy.
Jaki jest termin wypłaty „trzynastki”?

Wynagrodzenie roczne jest wypłacane z wyodrębnionych na ten cel środków na wynagrodzenia.
„Trzynastkę” należy wypłacić nie później niż w ciągu pierwszych 3 miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to wynagrodzenie, czyli najpóźniej do 31 marca danego roku.
Pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy w związku z likwidacją pracodawcy, wynagrodzenie roczne wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy.
Podstawa prawna:
- art. 1 ust. 2, art. 2, art. 3, art. 4 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080 z późn. zm.),
- § 6, § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. z 1997 r. nr 2, poz. 14).

Autor: Anna Kostecka, konsultant prawny
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009

Porady o zbliżonej tematyce

Nie jesteś jeszcze użytkownikiem Portalu FK?

Zapraszamy do zarejestrowania się. Rejestracja jest wyjątkowo łatwa.

Jako użytkownik Portalu FK możesz:

  • korzystać z ponad 8 000 odpowiedzi ekspertów na rzeczywiste pytania księgowych;
  • konsultować swoje wątpliwości z ekspertami i otrzymać indywidualną, fachową poradę;
  • zyskać błyskawiczny dostęp do codziennie aktualizowanej bazy narzędzi dla księgowych:
    • ponad 100 aktów prawnych oraz blisko 80 interpretacji i orzeczeń,
    • ponad 30 kalkulatorów i blisko 50 wskaźników i stawek,
    • ponad 50 gotowych wzorów dokumentów do pobrania.

Otrzymasz praktyczny
prezent: informator
w formacie PDF