Uproszczenie procedur związanych z legalnym zatrudnieniem cudzoziemców czy zniesienie obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dla pracodawców zatrudniających bezrobotnych w wieku 50+ to tylko niektóre propozycje zmian, jakie przewiduje projekt ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Jakie jeszcze inne zmiany przewiduje nowa ustawa dla pracodawców, dowiesz się z tego tekstu.
Głównym założeniem nowej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest m.in. uproszczenie procedur związanych z wykonywaniem legalnej pracy przez cudzoziemców, a także ułatwienie wszystkim osobom bezrobotnym i poszukującym pracy powrót lub rozpoczęcie aktywności zawodowej. Chodzi tu o wszystkie osobybezrobotne i poszukujące pracy niezależnie od wieku, osoby z długą przerwą w zatrudnieniu, jak też osoby zagrożone bezrobociem, a także osoby powracające z emigracji zarobkowej.
Ustawa ponadto znosi kilka obowiązków dla pracodawców zatrudniających bezrobotnych oraz zwalnia ich z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Poniżej opisaliśmy najważniejsze zmiany, które przewiduje projekt ustawy.
Uproszczenie procedur związanych z zatrudnieniem cudzoziemców
Nowa ustawa zmienia procedurę związaną z legalnym zatrudnieniem cudzoziemców, likwidując instytucję przyrzeczenia zezwolenia na pracę.
Ustawa wprowadza definicję „zezwolenia na pracę” i tym samym rezygnuje z pierwszego etapu procedury uzyskania zezwolenia na pracę cudzoziemca kończącego się wydaniem przyrzeczenia.
Zaproponowano w nowej ustawie wydłużenie okresu, na który mogą być wydawane zezwolenia na pracę. Proponuje się, aby były one wydawane na okres 3 lat, a w niektórych sytuacjach nawet na okres 5 lat, w przypadku członków zarządu większych firm – ze względu na ich związek z procesem inwestycyjnym w Polsce.
Ponadto ustawa rozszerzyła katalog kategorii osób uprawnionych do wykonywania pracy bez zezwolenia o osoby będące członkami rodziny obywatela UE, o których mowa w art. 19 ust. 2 i 3 ustawy z 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz.U. nr 144, poz. 1043 z późn. zm.) oraz o osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie tzw. wiz proceduralnych, jeżeli w określonych przypadkach, bezpośrednio przed wydaniem tych wiz, były zwolnione z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.
Ponadto ustawa przeniosła z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 30 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonywania pracy przez cudzoziemców bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, osoby uprawnione do przebywania i wykonywania pracy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależącego do Unii Europejskiej lub Konfederacji Szwajcarskiej, który jest zatrudniony przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium tego państwa oraz czasowo delegowany przez tego pracodawcę w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Katalog kategorii osób, które mogą potrzebować zezwolenia, uwzględnia również osoby przebywające w Polsce na podstawie wiz jednolitych lub w związku z posiadaniem dokumentu pobytowego w innym państwie obszaru Schengen.
Zwolnienie z obowiązku opłacania składek na FP i FGŚP
Przepisy przewidują czasowe zwolnienie z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dla pracodawców zatrudniających bezrobotnych w wieku 50+. Natomiast wobec wszystkich osób, które ukończą 60 lat (mężczyźni) i 55 lat (kobiety), przepisy przewidują w ogóle zniesienie obowiązku odprowadzania składek na te fundusze.
Zmiana definicji „przyczyn dotyczących zakładu pracy”
Nowa ustawa zmienia definicję „przyczyn dotyczących zakładu pracy” poprzez dodanie w tej kategorii również – rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika w trybie art. 55 § 11Kodeksu pracy z uwagi na ciężkie naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika.Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że pracownicy, wobec których pracodawca dopuszczał się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych poprzez niewypłacanie im wynagrodzenia z pracę, którzy z tego powodu byli zmuszeni rozwiązać stosunek pracy, powinni być tak samo traktowani jak osoby, z którymi pracodawca rozwiązał umowy o pracę za wypowiedzeniem z uwagi na przyczyny leżące po stronie zakładu pracy.
Agencje zatrudnienia
Proponowane w nowej ustawie przepisy przewidują ułatwienie działania agencji zatrudnienia, w tym agencji zatrudnienia z państw członkowskich Unii Europejskiej.
Chodzi o zmianę przepisów w zakresie działania podmiotów świadczących usługi agencji zatrudnienia oraz uproszczenie procedur wpisu do rejestru tych agencji. Nowa ustawa wprowadza definicję „podmiotu powierzającego wykonywanie pracy przez cudzoziemca”, eliminując tym samym nieporozumienia związane z używaniem kategorii „pracodawcy” m.in. do podmiotów powiązanych umowami cywilnoprawnymi.
Ponadto warto zauważyć, że nowe przepisy znoszą wymóg uzyskania wpisu do rejestru agencji zatrudnienia dla przedsiębiorców z Unii Europejskiej świadczących usługi agencji zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej korzystających ze swobody świadczenia usług.Przypomnijmy, że obecnie przedsiębiorcy z Unii Europejskiej mogą funkcjonować bez wpisu do rejestru agencji zatrudnienia jedynie przez okres 3 miesięcy.
Ponadto w nowej ustawie nie ma już obowiązku uzyskania certyfikatu wstępnego potwierdzającego dokonanie wpisu do rejestru agencji zatrudnienia. Przepisy przewidują możliwość składania wniosku o wpis do rejestru agencji zatrudnienia w formie elektronicznej.
Poza tym proponowane przepisy nowej ustawy przewidują:
- wprowadzenie jednego dokumentu – certyfikatu – potwierdzającego dokonanie
wpisu do rejestru agencji zatrudnienia i uprawniającego do świadczenia usług
z zakresu agencji zatrudnienia;
| Obecnie jest wydawany certyfikat oddzielnie na każdą usługę świadczoną przez agencję zatrudnienia. |
- wprowadzenie wyraźnego podziału warunków prowadzenia działalności agencji zatrudnienia na takie, za naruszenie których marszałek wykreśla podmiotz rejestru agencji zatrudnienia oraz na takie, kiedy wykreślenie z rejestru agencjizatrudnienia nastąpi dopiero wówczas, gdy agencja zatrudnienia nie usuniew wyznaczonym przez marszałka terminie naruszeń tych warunków;
- wprowadzenie opłat za wydanie certyfikatu, tj. dokumentu potwierdzającego wpis do rejestru agencji zatrudnienia, w wysokości 200 zł;
| Opłaty te będą przekazywane do budżetu samorządu województwa, a nie jak dotychczas do dysponenta Funduszu Pracy. |
- wprowadzenie jednorodnej opłaty w miejsce dwóch opłat pobieranych dotychczas od wpisu do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia oraz od certyfikatu o wpisie do tego rejestru;
- zniesienie obowiązku zwrotu przez agencję zatrudnienia certyfikatów po wykreśleniu jej z rejestru agencji zatrudnienia oraz sankcji z tego tytułu;
- wprowadzenie kary grzywny nie niższej niż 4.000 zł nakładanej na osobę
prowadzącą agencję zatrudnienia i niewywiązującą się z obowiązku zawierania z osobą kierowaną do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych umowy;
- umożliwienie marszałkowi województwa dokonania wezwania podmiotu dodostarczenia dokumentów poświadczających spełnienie warunków prowadzenia agencji zatrudnienia przed dokonaniem wpisu do rejestru agencji zatrudnienia oraz umożliwienie przeprowadzenia przez marszałka województwa kontroli następczej w agencjach zatrudnienia;
- wprowadzenie zmian nie ograniczających działalności agencji zatrudnienia w zakresie kierowania do pracy za granicą jedynie do obywateli polskich, leczumożliwienie świadczenia tej usługi również dla cudzoziemców.
Jakie zostaną zniesione obowiązki dla pracodawcy
Ustawa proponuje zniesienie nałożonych na pracodawcę obowiązków w zakresie:
- informowania powiatowego urzędu pracy o wolnych miejscach zatrudnienia,
- uzyskiwania od kandydatów do pracy (niezależnie od tego, czy byli oni wcześniej zarejestrowani w powiatowym urzędzie pracy, czy nie) oświadczeń o pozostawaniu lub nie w rejestrze osób bezrobotnych powiatowego urzędu pracy,
- powiadamiania powiatowego urzędu pracy o zatrudnieniu bezrobotnego.
Jeżeli natomiast pracodawca współpracuje z powiatowym urzędem pracy lub jest zainteresowany współpracą, ponieważ chce uzyskać pomoc w znalezieniu odpowiedniego pracownika, powinien poinformować powiatowy urząd pracy o co najmniej jednym wolnym miejscu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w określonym zawodzie lub specjalności. Takie wymagania dla pracodawcy wynikają z zaproponowanej w ustawie definicji „oferta pracy”. Nowa definicja „oferta pracy” ma na celu zabezpieczyć kandydatów do pracy przed naruszaniem zasady równego traktowania w zatrudnieniu w rozumieniu przepisów prawa pracy i przed dyskryminacją ze strony pracodawcy.
Jednocześnie ustawa określa zasady, na podstawie których urząd pracy nie może przyjąć od pracodawcy takich ofert pracy, które mogą skutkować naruszeniem zasady równego traktowania w zatrudnieniu w rozumieniu przepisów prawa pracy i ewentualną dyskryminacją kandydatów do pracy lub możliwością naruszenia praw pracowniczych przez pracodawcę.
Refundacja kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy
Nowa ustawa w art. 46 przewiduje dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą przyznawanie refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy dla skierowanych bezrobotnych w ramach zasady de minimis w rozumieniu przepisów rozporządzenia Komisji WE Nr 1998/2006.
Przypomnijmy, że teraz ta forma pomocy dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą jest pomocą publiczną na tworzenie miejsc pracy i zostaje udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji WE Nr 2204/2002.
Ponadto przepisy nowej ustawy przewidują, aby wszyscy przedsiębiorcy zatrudniali skierowanego bezrobotnego na utworzonym stanowisku przez okres 24 miesięcy. Obecnie okres ten jest zróżnicowany i wynosi: dla małych i średnich przedsiębiorstw 2 lata, dla pozostałych przedsiębiorstw zaś 3 lata.
Środki na zatrudnienie takiego bezrobotnego nadal mają pochodzić z Funduszu Pracy.
Przepisy nowej ustawy przewidują podwyższenie wysokości udzielanej pomocy.
Obecnie podmiot tworzący miejsce pracy dla skierowanego bezrobotnego czy też bezrobotny zamierzający rozpocząć działalność gospodarczą mogą otrzymać z Funduszu Pracy kwotę nie wyższą niż 5-krotność przeciętnego wynagrodzenia. Natomiast bezrobotny podejmujący działalność na zasadach określonych dla spółdzielni socjalnych lub przystępujący do już istniejącej spółdzielni kwotę nie wyższą niż odpowiednio: 3-krotność przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka założyciela spółdzielni oraz 2-krotność na jednego członka przystępującego do spółdzielni po jej założeniu.
Prace interwencyjne
Pracodawca nadal będzie mógł ubiegać się o przyjęcie bezrobotnego na prace interwencyjne. Starosta, jak wynika z nowych przepisów, będzie mógł skierować bezrobotnych powyżej 50. roku życia, do wykonywania pracy w ramach prac
interwencyjnych u pracodawcy maksymalnie przez okres do 4 lat i dokonywać refundacji poniesionych przez pracodawcę kosztów wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli obejmuje ona koszty poniesione za co drugi miesiąc ich zatrudnienia, tj. przez okres 24 miesięcy.
Refundacja kosztów szkolenia
Nowa ustawa w art. 69 w ust. 1 przewiduje refundowanie pracodawcom kosztów szkolenia pracowników, która ma obejmować również:
- koszty szkolenia ogólnego,
- wszystkich pracodawców, a nie tylko zagrożonych zwolnieniami.
Nowe przepisy ponadto przewidują wyższe kwoty dofinansowania szkoleń osób w wieku 45 lat i więcej.Ustawa wprowadza dwa poziomy limitu dofinansowania: dla pracowników poniżej 45. roku życia 100% przeciętnego wynagrodzenia, dla pracowników powyżej 45. roku życia 300% przeciętnego wynagrodzenia.
Ponadto wprowadzono przepisy ułatwiające urzędom pracy i pracodawcom ustalenie wzajemnych zobowiązań w związku ze wsparciem szkoleń pracowników środkami Funduszu Pracy.
Sankcje dla pracodawców
W związku ze zniesieniem obowiązku informowania powiatowego urzędu pracy o zatrudnieniu lub powierzeniu wykonywania innej pracy zarobkowej bezrobotnemu, uzyskiwania od kandydatów do pracy oświadczeń o pozostawaniu w rejestrach urzędów pracy oraz powiadamiania urzędu pracy o zatrudnieniu bezrobotnego nowa ustawa uchyla sankcje dla pracodawcy w związku z niedopełnieniem tych obowiązków.
Jeżeli chodzi o pracodawców zatrudniających cudzoziemców proponowane przepisy w nowej ustawie przewidują zróżnicowanie wysokości sankcji z tytułu wykroczeń przeciw regułom legalnego zatrudnienia cudzoziemców w zależności od powtarzalności tego czynu.
Ponadto proponuje się wprowadzenie sankcji wobec osób skłaniających do pracy lub nielegalnego zatrudnienia przez wprowadzenie cudzoziemców albo pracodawców w błąd co do ich statusu i uprawnień.
Jeżeli ustawa zostanie zaakceptowana bez większych poprawek przez Sejm i Senat wejdzie w życie 1 stycznia 2009 r. oprócz przepisów dotyczących zwolnienia pracodawców z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Przepisy te mają wejść w życie 1 lipca 2009 r.
Podstawa prawna: ustawa o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Projekt z 26 września 2008 r.)
Tekst opublikowany: 7 października 2008 r.
