Jakie regulacje dotyczące VAT zawiera projekt nowej ustawy o podatku dochodowym?

Projekt ustawy o podatku dochodowym (dalej: projekt) zawiera szereg rozwiązań istotnych dla podatników podatku dochodowego będących także podatnikami VAT.

Zmiany dotyczą zaliczania do kosztów podatnika, który jest jednocześnie podatnikiem VAT, należnego podatku.

W obecnym stanie prawnym kosztem uzyskania przychodów jest podatek naliczony:

• jeżeli podatnik zwolniony jest z VAT lub nabył towary i usługi w celu wytworzenia albo odprzedaży towarów lub świadczenia usług zwolnionych od VAT,
• w części, w której podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług - jeżeli naliczony VAT nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej

Kwestie te mają pozostać bez zmian

Obecny stan prawny

Projekt ustawy o podatku dochodowym

Podatek należny VAT jest kosztem uzyskania przychodów, gdy dotyczy to: podatku od importu usług oraz podatku od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jeżeli podatek ten nie stanowi jednocześnie podatku naliczonego w przypadku przekazania lub zużycia przez podatnika towarów lub świadczenia usług na potrzeby reprezentacji i reklamy, obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami od nieodpłatnie przekazanych towarów Nie może być jednak kosztem podatkowym podatek należny w takiej części, w jakiej przekracza podatek od nabycia towarów i usług, który mógłby stanowić podatek naliczony w rozumieniu przepisów o VAT.

Projekt przewiduje, że kosztem uzyskania przychodów jest należny VAT z tytułu: importu usług, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, nabycia towarów na terytorium kraju oraz nieodpłatnie świadczonych usług opodatkowanych VAT, jeżeli podatnikowi podatku dochodowego będącego podatnikiem VAT nie przysługiwało prawo do zmniejszenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony lub zwrotu różnicy podatku z tytułu tych czynności importu towarów, jeżeli podatnikowi podatku dochodowego będącemu podatnikiem podatku VAT przysługiwało prawo do zmniejszenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony lub zwrotu różnicy podatku z tytułu tych czynności Projekt przewiduje zniesienie prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów należnego podatku VAT związanego z przekazaniem lub zużyciem towarów lub świadczeniem usług na potrzeby reprezentacji reklamy.

W zakresie uznawania za koszt uzyskania przychodu należnego podatku od towarów i usług projekt wprowadza zatem istotne zmiany stosunku do obecnie obowiązujących rozwiązań.

W projekcie ustawy zrezygnowano z kontynuowania rozwiązania, zgodnie z którym kosztem uzyskania przychodów jest należny podatek od towarów i usług w przypadku przekazania lub zużycia przez podatnika towarów na potrzeby reprezentacji i reklamy. Opodatkowanie czynności przekazania towarów na cele reprezentacji reklamy wiąże się bowiem z prawem podatnika VAT do odliczenia naliczonego VAT z tytułu nabycia (wytworzenia) tych towarów. Opodatkowanie czynności przekazania towarów VAT oznacza, że czynność ta jest w sensie ekonomicznym neutralna dla podatnika. A to - zdaniem autorów projektu ustawy o podatku dochodowym - wprowadza nieuzasadnioną preferencję powodującą także negatywne skutki dla budżetu państwa.

Według projektu ustawy, jeśli podatnik podatku dochodowego będącego podatnikiem VAT wytworzył lub nabył środki trwałe lub wartości materialne i prawne, które są wykorzystywane w całości lub części do dostawy towarów i świadczenia usług zwolnionych od VAT, wówczas podatek naliczony z tego tytułu nie zmniejsza kwoty podatku należnego, a zwiększa wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Projekt wprowadza nowe rozwiązanie dotyczące zasad uznawania za koszty uzyskania przychodów kwoty podatku od wartości dodanej oraz podatku obrotowego. Problematyka ta obecnie nie jest uregulowana ani w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, ani w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych.

Projekt wprowadza zasadę, zgodnie z którą, jeśli podatnik podatku dochodowego poniósł koszty uzyskania przychodów, które obejmują również kwotę podatku od wartości dodanej, wartość podatku od wartości dodanej jest kosztem uzyskania przychodów, chyba, że zwiększa wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Jednocześnie kwota podatku od wartości dodanej, określona wyżej, nie jest uwzględniana w rozliczeniu podatku dochodowego, jeżeli podatnik zmniejszył kwotę należnego podatku od wartości dodanej o tę kwotę. Powyższa zasada ma być stosowana także w przypadku, gdy podatnik podatku od wartości dodanej jest podatnikiem podatku obrotowego.

W obecnych przepisach powyższe kwestie nie były uregulowane, co powoduje szereg wątpliwości. Projekt je eliminuje.

Projekt ustawy przewiduje ponadto, że podatnicy korzystający ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, jeżeli nie prowadzą odrębnej ewidencji czynności opodatkowanych dla potrzeb VAT, mogą w ewidencji sprzedaży w odrębnej kolumnie wykazywać przychody podlegające opodatkowaniu VAT oraz łączną kwotę dziennej sprzedaży wynikającą z faktur, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym.

Według projektu małym podatnikiem jest podmiot będący małym podatnikiem w rozumieniu przepisów o podatku VAT.

W takiej sytuacji podatnik podatku dochodowego, który zamierza skorzystać z ww. metody, zobowiązany będzie zawiadomić o tym właściwy urząd skarbowy przed rozpoczęciem roku podatkowego, w którym ma być stosowana ta metoda i będzie musiał ją stosować do końca roku podatkowego. Natomiast w kolejnych latach podatnik będzie mógł kontynuować tę metodę lub też z niej zrezygnować.