Jakie kary za nieprzestrzeganie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu?

Zapewne wiesz, że w Twojej firmie może być przeprowadzona kontrola pod kątem przestrzegania przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Kontrolę nad przestrzeganiem tych przepisów sprawują wojewodowie.

Pracownicy przeprowadzający kontrolę mogą skontrolować Twoją firmę, osoby prowadzące działalność gospodarczą oraz inne instytucje, a także osoby fizyczne, jeżeli np. otrzymają wiadomość, że Twoja firma zatrudnia nielegalnie, czyli bez wymaganego zezwolenia cudzoziemców bądź np. kieruje obywateli polskich do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych bez wymaganych upoważnień.

A zatem w Twojej firmie może być przeprowadzona kontrola w zakresie:

1) legalności zatrudnienia - polega ona na skontrolowaniu, czy pracownik zatrudniony w Twojej firmie jest zatrudniony zgodnie z prawem, tzn. czy zgłosiłeś pracownika do ZUS, czy opłacasz za niego składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,

2) terminowej legalizacji umów o pracę - polega ona na tym, że jeżeli Twoja firma zatrudnia osoby, które wcześniej były osobami bezrobotnymi, musisz pamiętać, aby złożyły odpowiednie oświadczenie o pozostawaniu lub niepozostawaniu w ewidencji osób bezrobotnych,

3) terminowego opłacania składek na Fundusz Pracy oraz prawdziwości zgłoszonych danych mających wpływ na wymiar składek,

4) pośrednictwa pracy - polega na sprawdzeniu warunków zawartych w upoważnieniach do prowadzenia pośrednictwa pracy lub kierowania obywateli polskich do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych.

Ponadto pracownicy przeprowadzający kontrolę mogą sprawdzić, czy zatrudnieni w Twojej firmie pracownicy, będący wcześniej osobami bezrobotnymi zarejestrowanymi w powiatowym urzędzie pracy, mają obowiązki w stosunku do pup.

Może być tak, że Twoja firma zatrudni pracownika, który nadal pozostaje w ewidencji bezrobotnych i np. nadal pobiera zasiłek dla bezrobotnych. Pamiętaj, że jeżeli taka osoba bezrobotna (czyli zarejestrowana w urzędzie pracy) będzie ubiegała się o zatrudnienie w Twojej firmie, a Ty będziesz chciał ją zatrudnić, najpierw musi powiadomić o tym fakcie urząd pracy.
Zostanie wyłączona wówczas z ewidencji bezrobotnych, a Twoja firma nie poniesie żadnych sankcji w związku z zatrudnieniem takiej osoby.

Do swojej firmy możesz wpuścić tylko takich kontrolerów, którzy mają upoważnienie do wykonywania czynności kontrolnych oraz legitymację służbową.

Jeżeli pracownik przeprowadzający kontrolę stwierdzi, że Twoja firma nie przestrzega przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wówczas musisz liczyć się z tym, że informacje te przekaże:
- prokuraturze,
- Państwowej Inspekcji Pracy,
- Policji,
- Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych lub
- urzędowi skarbowemu wszystko zależy od tego, jakich naruszeń dopuściła się Twoja firma. Niestety, jeżeli te naruszenia są poważne, może nie skończyć się tylko na pouczeniach czy wezwaniach do naprawienia błędu.



Przypomnijmy, że dotychczas, jeżeli Twoja firma złamała przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bo np. nie opłacała za pracownika składek na Fundusz Pracy, groziła jej zgodnie z Kodeksem wykroczeń grzywna do wysokości 5.000 zł.

Od 6 lutego 2003 r. już wiadomo dokładnie, w jakiej wysokości Twoja firma zapłaci karę grzywny za wykroczenie popełnione przeciwko ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

I tak Twoja firma będzie podlegała karze grzywny w wysokości nie niższej niż:

1. 500 zł, jeżeli zatrudnia lub powierza wykonywanie innej pracy zarobkowej bezrobotnemu, nie zawiadamiając o tym właściwego powiatowego urzędu pracy; takiej samej karze podlega bezrobotny, który podjął zatrudnienie, inną pracę zarobkową lub działalność przynoszącą dochód bez powiadomienia o tym powiatowego urzędu pracy;

2. 3.000 zł, jeżeli powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi nieposiadającemu zezwolenia lub powierza jej wykonywanie na innym stanowisku, albo na innych warunkach niż określone w zezwoleniu; również w tym wypadku cudzoziemiec nieposiadający zezwolenia na osiedlenie się lub statusu uchodźcy w RP, który wykonuje prace bez zezwolenia podlega karze grzywny nie niższej niż 1.000 zł lub wydaleniu zgodnie z przepisami o cudzoziemcach;

3. 3.000 zł, jeżeli bez wymaganego wpisu do rejestru agencji zatrudnienia prowadzi agencję zatrudnienia; tej samej karze podlega, jeżeli prowadzi agencję zatrudnienia, pobiera od osoby, dla której poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, dodatkowe opłaty;

4. 3.000 zł, jeżeli:
- nie dopełnia obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy lub nie opłaca ich w przewidzianym terminie,
- nie zgłasza wymaganych przepisami danych lub zgłasza nieprawdziwe dane które mają wpływ na wymiar składek na Fundusz Pracy bądź udziela w tym zakresie nieprawdziwych wyjaśnień lub odmawia ich udzielania,
- ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, orientację seksualną, przekonania, zwłaszcza polityczne i religijne, lub ze względu na przynależność związkową - odmówi zatrudnienia kandydata na wolnym miejscu zatrudnienia lub miejscu przygotowania zawodowego,
- prowadząc agencję zatrudnienia, nie przestrzega zasady zakazu dyskryminacji ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, orientację seksualną, przekonania, zwłaszcza polityczne lub religijne, lub ze względu na przynależność związkową.

Pamiętaj, że jeżeli Twój szef lub Ty, gdy go zastępujesz, będziecie utrudniali przeprowadzenie kontroli przestrzegania przepisów ustawy, grozi Twojej firmie grzywna do 3.000 zł.

Radzimy Ci zatem przekazywać za pracowników i terminowo opłacać składki na Fundusz Pracy, starannie wykonywać swoje obowiązki związane z przestrzeganiem przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, inaczej narazisz firmę na wysokie kary.

Podstawa prawna:
- ustawa z 14 grudnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 ze zm.),
- ustawa z 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003 r. nr 6, poz. 65),
- rozporządzenie Rady Ministrów z 11 grudnia 2001 r. w sprawie organizacji i trybu przeprowadzania prze wojewodów kontroli oraz zasad współdziałania z innymi organami (Dz.U. z 2001 r. nr 145, poz. 1627).

Autor: Krzysztof Kostecki, konsultant prawny