Na dzień 1 stycznia każdego roku osoby rozliczające płace powinny znać nowe wartości potrzebne przy sporządzaniu listy płac. Zazwyczaj bowiem zmieniają się koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych, kwota zmniejszająca podatek tzw. ulga w podatku, stawki z tabeli skali podatkowej, czy stopy procentowe składek na ZUS. Nowe wartości trzeba bowiem zastosować już do wynagrodzeń wypłaconych w styczniu kolejnego roku, choćby były należne za grudzień roku poprzedniego. W 2010 r. mamy sytuację, w której wartości te się nie zmieniają. Wyjątkiem jest kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę.
1. Skala podatkowa - bez zmian
W 2010 r. będzie obowiązywała skala podatkowa z 2009 r., a więc z dwiema stawkami, tj. 18% i 32%. Skala jest progresywna, tzn. im wyższy dochód narastająco od początku roku, tym większą jego część trzeba oddać państwu w formie podatku.
Znowu ze względu na wysokość progów podatkowych podatek w wysokości 32% zapłacą osoby dobrze zarabiające. Pozostali, z niższymi i średnimi dochodami pozostaną przy niższej stopie 18%.
Skala podatkowa na 2010 r.
Podstawa obliczenia podatku w złotych | Podatek | |
ponad | do | |
85.528 | 18% minus kwota zmniejszająca podatek 556,02 zł | |
85528 | 14.839,02 zł + 32% nadwyżki ponad 85.528 zł | |
2. Ta sama kwota zmniejszająca podatek
Od 1 stycznia 2010 r. będzie nadal obowiązywała dotychczasowa kwota zmniejszająca podatek. W skali roku wyniesie 556,02 zł.
Pracodawcy, którzy dysponują oświadczeniami pracowników - PIT-2 upoważniającymi ich do obniżania zaliczek o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, będą stosowali ją miesięcznie w wysokości 46,33 zł (556,02 zł : 12 miesięcy).
3. Koszty uzyskania przychodów - z 2009 r.
Także w 2010 r. kwoty miesięcznych, zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej ani nie wzrosną, ani nie zmaleją. Oznacza to, że zostają koszty z 2009 r.
I tak, przy rozliczaniu wynagrodzeń uzyskanych w 2010 r. będą miały nadal zastosowanie koszty w wysokości:
Miesięczna kwota kosztów | Limit roczny |
111,25 zł | 1.335 zł (w przypadku, gdy podatnik uzyskuje przychody z jednego zakładu pracy) |
139,06 zł | 1.668,72 zł (dla podatników, których miejsce stałego lub czasowego zamieszkania jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy i nie otrzymują dodatku za rozłąkę) |
2.002,05 zł - dla podatników uzyskujących przychody równocześnie z więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej 2.502,56 zł - dla dojeżdżających |
4. Składki na ZUS pozostaną te same
Od nowego roku nie zmienią się stopy procentowe składek na ubezpieczenia społeczne ani nie nastąpi żadna zmiana w ich finansowaniu.
Będą więc wynosiły:
Składka na ubezpieczenie emerytalne - 19,52% z tego:
- 9,76% - płaci pracownik,
- 9,76% - płaci pracodawca.
Składka na ubezpieczenia rentowe - 6%, z tego:
- 1,5% - płaci pracownik,
- 4,5% - płaci pracodawca.
Składka na ubezpieczenie chorobowe - 2,45% - w całości płaci pracownik.
Łącznie pracodawca, jako płatnik składek, będzie potrącał pracownikowi z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne kwotę stanowiącą 13,71% podstawy wymiaru.
Nie wzrośnie również składka na ubezpieczenie zdrowotne. Pozostanie na poziomie 9% podstawy wymiaru, z czego 7,75% podlega odliczeniu od zaliczki na podatek dochodowy.
5. Wzrost płacy minimalnej to wzrost innych świadczeń
Płaca minimalna dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy wzrośnie z 1.276 zł do 1.317 zł. W pierwszym roku pracy pracownicy mogą zarabiać mniej, bo 80% kwoty 1.317 zł, czyli 1.053,60 zł.
Ponieważ niektóre rodzaje świadczeń ze stosunku pracy oraz z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ustanowiono jako procent lub wielokrotność wynagrodzenia minimalnego, jego podwyżka oznacza wzrost takich świadczeń.
Przykładowo:
1) Wzrośnie dodatek za każdą godzinę pracy w porze nocnej, który stanowi 20% stawki godzinowej, wynikającej z minimalnego wynagrodzenia.
Dodatek za pracę w porze nocnej w 2010 r.
2) Większa będzie również maksymalna odprawa pieniężna, przysługująca pracownikom zwolnionym z pracy z przyczyn ich niedotyczących.
Miesiąc | Kwota dodatku za 1 godz. | Wzór obliczenia dla podstawowego czasu pracy |
styczeń | 1,65 zł | (1.317 zł : 160 godzin) x 20% |
luty | 1,65 zł | (1.317 zł : 160 godzin) x 20% |
marzec | 1,43 zł | (1.317 zł : 184 godzin) x 20% |
kwiecień | 1,57 zł | (1.317 zł : 168 godzin) x 20% |
maj | 1,73 zł | (1.317 zł : 152 godzin) x 20% |
czerwiec | 1,57 zł | (1.317 zł : 168 godzin) x 20% |
lipiec | 1,50 zł | (1.317 zł : 176 godzin) x 20% |
sierpień | 1,50 zł | (1.317 zł : 176 godzin) x 20% |
wrzesień | 1,50 zł | (1.317 zł : 176 godzin) x 20% |
październik | 1,57 zł | (1.317 zł : 168 godzin) x 20% |
listopad | 1,65 zł | (1.317 zł : 160 godzin) x 20% |
grudzień | 1,50 zł | (1.317 zł : 176 godzin) x 20% |
Od 1 stycznia 2010 r. będzie ona wynosiła 19.755 zł (15 × 1.317 zł).
3) Wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę wpłynie również na wysokość świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Podstawa wymiaru chorobowego dla pełnoetatowców nie będzie mogła być niższa niż 1.136,44 zł (1.317 zł - 13,71%) a dla osób w pierwszym roku pracy - 909,15 zł (1.053,60 zł - 13,71%).
4) Na wyższe odszkodowanie będą mogły też liczyć osoby, wobec których pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu.
Mają one bowiem prawo do zadośćuczynienia w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów, czyli 1.317 zł.
5) Pracownik, który rozwiązał umowę o pracę z powodu mobbingu, ma również prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę - 1.317 zł.
6) Podstawa wymiaru składek emerytalno-rentowych osób przebywających na urlopach wychowawczych. W okresie przejściowym, tj. od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2011 r., podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym będzie stanowiła kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku kalendarzowym, a nie kwota świadczenia pielęgnacyjnego - 420 zł. Natomiast od 1 stycznia 2012 r. podstawę tę będzie stanowiła kwota 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale.
7) Za postojowe pracodawca zapłaci pracownikowi wynagrodzenie w wysokości nie niższej niż 1317 zł.
6. Ulga rodzinna już nie w PIT-40
Pracodawca ma obowiązek sporządzić PIT-40 na wniosek pracownika.
| W tym celu pracownik powinien złożyć stosowne oświadczenie na druku PIT-12 do 10 stycznia roku następującego po roku podatkowym. |
PIT-40 jest to roczne obliczenie podatku od dochodu uzyskanego przez podatnika w roku podatkowym. Traktuje się je na równi z zeznaniem podatkowym. Podatek wynikający z obliczenia rocznego przez płatnika jest podatkiem dochodowym należnym od podatnika za dany rok. W rocznym obliczeniu podatku PIT-40 za 2009 r. pracodawca nie będzie już odliczał pracownikowi ulgi rodzinnej.
Ulgę przeniesiono bowiem do zeznań rocznych PIT-36, PIT-37. Pracownik, który zamierza z ulgi skorzystać i ma do niej prawo, musi więc sporządzić i złożyć samodzielnie zeznanie roczne, a nie rozliczyć się za pośrednictwem zakładu pracy.
Ulgę odliczamy na nieco innych zasadach niż w ubiegłym roku. Mianowicie, od podatku obliczonego od dochodów za 2009 r. odliczeniu podlega kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali, za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę rodzicielską, pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało, albo sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą. Jeśli pracownik wychowywał małoletnie dziecko przez cały rok, ulga wynosi 1.112,04 zł (1/6 z 556,04 zł x 12).
7. Kwoty wolne od potrąceń
Wynagrodzenie minimalne, po odliczeniu wszystkich obowiązkowych obciążeń na rzecz budżetu państwa, jest kwotą, którą pracodawca bierze pod uwagę przy dokonywaniu potrąceń z wynagrodzenia pracownika. Zarówno przy potrąceniach przymusowych (bez zgody pracownika), jak i dobrowolnych, gdzie zgoda na piśmie jest konieczna, trzeba uwzględnić kwotę wolną od potrąceń, która odpowiada kwocie minimalnego wynagrodzenia lub jego procentowej części. Nie dotyczy to jedynie potrąceń alimentacyjnych.
Płaca minimalna netto w 2010 r.
Złożone przez pracownika oświadczenie PIT-2 | Wysokość minimalnego wynagrodzenia netto przy zastosowaniu kosztów | |
podstawowych | podwyższonych | |
TAK | 984,15 zł | 989,16 zł |
NIE | 938,15 zł | 943,15 zł |
Kwoty wolne od potrąceń przymusowych w 2010 r.
Rodzaj potrącenia | Dla podstawowych kosztów uzyskania przychodów | |
Z PIT-2 | Bez PIT-2 | |
Należności inne niż alimentacyjne egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych | 984,15 zł | 938,15 zł |
Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi | 738,11 zł (984,15 zł x 75%) | 703,61 zł (938,15 zł x 75%) |
Kary pieniężne nałożone na pracownika z art.108 Kodeksu pracy | 885,74 zł (984,15 zł x 90%) | 884,34 zł (938,15 zł x 90%) |
Dla podwyższonych kosztów uzyskania przychodów | ||
Należności inne niż alimentacyjne egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych | 989,15 zł | 943,15 zł |
Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi | 741,86 zł (989,15 zł x 75%) | 707,36 zł (943,15 zł x 75%) |
Kary pieniężne nałożone na pracownika z art.108 Kodeksu pracy | 890,24 zł (989,15 zł x 90%) | 848,84 zł (943,15 zł x 90%) |
Kwoty wolne od potrąceń dobrowolnych w 2010 r.
Rodzaj potrącenia | Dla podstawowych kosztów uzyskania przychodów | |
Z PIT-2 | Bez PIT-2 | |
Należności na rzecz innych podmiotów niż pracodawca (np. związki zawodowe, kasa zapomogowo- pożyczkowa) | 787,32 zł (984,15 zł x 80%) | 750,52 zł (938,15 zł x 80%) |
Dla podwyższonych kosztów uzyskania przychodów | ||
Należności na rzecz innych podmiotów niż pracodawca (np. związki zawodowe, kasa zapomogowo- pożyczkowa) | 791,32 zł (989,15 zł x 80%) | 754,52 zł (943,15 zł x 80%) |
Dla podstawowych kosztów uzyskania przychodów | ||
Należności na rzecz pracodawcy (np. raty pożyczki. zawyżona część wynagrodzenia | 984,15 zł | 938,15 zł |
Dla podwyższonych kosztów uzyskania przychodów | ||
Należności na rzecz pracodawcy | 989,15 zł | 943,15 zł |
Podstawa prawna: - art. 22 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z późn. zm.),
- art. 79 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.),
- art. 22 ust. 2, art. 27b ust. 2, art. 27f, art. 32 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.),
- art. 6, art. 8 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679 z późn. zm.),
- art. 36 ust. 1, art. 45 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.),
- art. 8, art. 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.),
- obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z 24 lipca 2009 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010 r. (M.P. nr 48, poz. 709).
- art. 87, art.88, art.89, art.90 i art. 91 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn.zm.).
- art. 79 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.),
- art. 22 ust. 2, art. 27b ust. 2, art. 27f, art. 32 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.),
- art. 6, art. 8 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679 z późn. zm.),
- art. 36 ust. 1, art. 45 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.),
- art. 8, art. 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.),
- obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z 24 lipca 2009 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010 r. (M.P. nr 48, poz. 709).
- art. 87, art.88, art.89, art.90 i art. 91 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn.zm.).
