RSS Mapa strony Ustaw jako startową Mój portal piątek, 25 kwietnia 2014 r.
Jesteś tutaj: Strona główna » Nowości » Archiwum nowości księgowych » Nowości księgowe 2008 » Nowości księgowe I kwartał 2008
Rozmiar tekstu:  f1 f2 f3
RSS
Wa�ny od 2008-02-14 do 2008-12-31

Jak wyliczyć wynagrodzenie za czas choroby?

Podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. W podstawie uwzględnia się tylko te składniki wynagrodzenia ze stosunku pracy, od których ustalono składkę na ubezpieczenie chorobowe. Z tekstu dowiesz się jak prawidłowo wyliczyć wynagrodzenie za czas choroby.


Załóżmy, że pracownik zatrudniony u pracodawcy przebywał na zwolnieniu lekarskim od 14 stycznia 2008 r. do 25 stycznia 2008 r. Zatem za styczeń należy mu wypłacić wynagrodzenie za pracę i wynagrodzenie chorobowe.

Przypomnijmy, że wysokość wynagrodzenia chorobowego wynosi 80% podstawy wymiaru (również za czas pobytu w szpitalu), a w przypadku kobiet w ciąży, wypadków w drodze do pracy lub z pracy oraz dawców komórek, tkanek i narządów – 100% podstawy wymiaru.

Jeżeli pracownik ten, który zachorował w styczniu 2008 r. pobierał wynagrodzenie za czas choroby lub jakikolwiek zasiłek w okresie październik – grudzień 2008 r., to jako podstawę wymiaru jego wynagrodzenia za czas choroby należnego w styczniu 2008 r. należałoby przyjąć podstawę wymiaru ostatnio pobieranego wynagrodzenia za czas choroby lub zasiłku.

Podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy (art. 92 § 2 Kodeksu pracy, w związku z art. 36 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 ze zm., dalej: ustawa chorobowa).
Zgodnie bowiem z przepisem art. 43 ustawy chorobowej – podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe.
Proszę zauważyć, że uwzględnia się tylko te składniki wynagrodzenia ze stosunku pracy, od których ustalono składkę na ubezpieczenie chorobowe.
Składniki wynagrodzenia nieobjęte składką na ZUS nigdy nie stanowią podstawy wymiaru zasiłków chorobowych.
Natomiast nie wszystkie składniki wynagrodzenia objęte składką na ZUS są uwzględniane w podstawie wymiaru zasiłków.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku lub wynagrodzenia chorobowego nie uwzględnia się bowiem składników wynagrodzenia, jeżeli postanowienia układów zbiorowych pracy lub przepisy o wynagradzaniu nie przewidują ich zmniejszania za okres pobierania świadczeń chorobowych (art. 41 ust. 1 ustawy chorobowej).

Nie dotyczy to składników wynagrodzenia, które w ogóle nie przysługują w czasie niezdolności do pracy z powodu choroby, np. wynagrodzenie zasadnicze, stała premia regulaminowa itd.

Może tu natomiast chodzić o nagrody (premie) o charakterze uznaniowym, jak również o dodatki do wynagrodzenia, które przysługują pracownikowi, także w okresie niezdolności do pracy.
Intencją tej regulacji jest bowiem wykluczenie sytuacji, w której premia (nagroda) lub dodatek przysługujące bez zmniejszania ich za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim byłyby uwzględniane w podstawie wymiaru świadczeń chorobowych.

Chodzi więc o uniknięcie „odtworzenia” nagrody uznaniowej w wynagrodzeniu chorobowym.

Proszę przeanalizować poniższe przykłady:
PRZYKŁAD
Pracownik podjął pracę 12 marca 2007 r., a 20 stycznia 2008 r. przedstawił zwolnienie lekarskie na 5 dni. Podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby należało wyliczyć z wynagrodzenia otrzymanego przez tego pracownika za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2007 r. W tym okresie pracownik otrzymał nagrodę uznaniową. Regulamin wynagrodzeń obowiązujący u pracodawcy nie zawiera żadnych zasad ustalania wysokości nagród uznaniowych, poza stwierdzeniem, że pracodawca może je przyznać wyróżniającym się pracownikom. Wobec tego nagroda uznaniowa, otrzymana przez pracownika, nie powinna być uwzględniona w podstawie wymiaru wynagrodzenia za czas choroby.
PRZYKŁAD
Wieloletnia pracownica zachorowała w styczniu 2008 r. W okresie 12 miesięcy, z których obliczano pracownicy podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego, otrzymała ona 4 premie uznaniowe. W regulaminie wynagrodzeń obowiązującym w tym biurze jest zapis, że niezdolność do pracy nieprzekraczająca 10 dni nie ma wpływu na premię uznaniową, natomiast gdy zwolnienie lekarskie przekracza 10 dni, premia uznaniowa ulega zmniejszeniu o 30%. Z uwagi na takie postanowienia regulaminu premie uznaniowe otrzymane przez pracownicę należało uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego w kwocie faktycznie wypłaconej, bez uzupełniania.
PRZYKŁAD
Nagrody kwartalne obowiązujące w firmie zgodnie z regulaminem wynagrodzeń są wypłacane w wysokości od 15 do 50% płacy zasadniczej osiągniętej w danym kwartale. W razie niezdolności do pracy w danym kwartale płaca zasadnicza, stanowiąca podstawę ustalenia nagrody kwartalnej, ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu. A zatem nagrodę kwartalną należy uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego, po uprzednim uzupełnieniu.
Proszę zauważyć, że jeżeli nagroda przysługuje według uznania pracodawcy, dowolnie decyduje on o jej zmniejszeniu lub całkowitym zawieszeniu, a zasady jej zmniejszania nie zostały w przepisach o wynagradzaniu w jakikolwiek sposób określone, to nie można przyjąć, że przepisy o wynagradzaniu zawierają zasady zmniejszania nagrody uznaniowej za czas pobierania wynagrodzenia chorobowego.
Tak ogólnie określonej nagrody uznaniowej nie należy więc uwzględniać w podstawie wymiaru świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.
Inaczej jest, jak to już wykazano wyżej, w przypadku nagród, których zasady obliczania, jak również zmniejszania za okres pobierania zasiłków zostały określone w przepisach dotyczących wynagrodzenia, np. procentowo lub kwotowo. Umożliwia to sprawdzenie, czy istotnie są one zmniejszane w czasie choroby pracownika.

Jak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z 11 maja 2005 r. III UK 33/05 (OSNP 2005/23/382), do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego wlicza się tylko te składniki wynagrodzenia, co do których z przepisów układów zbiorowych lub innych aktów normatywnych dotyczących wynagradzania wynika, że podlegają one zmniejszeniu lub zawieszeniu w okresie pobierania przez pracownika zasiłku chorobowego.

Składniki wynagrodzenia wlicza się do podstawy wymiaru w sposób uzależniony od tego, czy przysługują za okresy miesięczne, kwartalne czy roczne.

Składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy miesięczne wlicza się do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego w kwocie wypłaconej pracownikowi za miesiące kalendarzowe, z których wynagrodzenie przyjmuje się do ustalenia tej podstawy.

Składniki wypłacane kwartalnie wlicza się do podstawy wymiaru w wysokości stanowiącej 1/12 kwot wypłaconych pracownikowi za 4 kwartały poprzedzające miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
Z tym że premie kwartalne wlicza się w tej wysokości, nawet wtedy gdy za niektóre kwartały pracownik ich nie otrzymał. Przyczyna nieprzyznania premii nie ma znaczenia.
Wypłacone składniki kwartalne uwzględnia się w podstawie wymiaru nawet wtedy, gdy w danym kwartale kalendarzowym pracownik pracował przez mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy.
PRZYKŁAD
Pracownik zatrudniony w firmie od 3 lat zachorował w styczniu 2008 r. Do obliczenia podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego należałoby przyjąć premie kwartalne wypłacone za 4 kwartały 2007 r. Jednak za III kwartał 2007 r. pracownik premii nie otrzymał. Do obliczenia podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego należy więc przyjąć 1/12 premii kwartalnych wypłaconych mu za I, II oraz IV kwartał 2007 r.
W takiej proporcji (1/12) premie kwartalne wlicza się, gdy pracownik był zatrudniony u pracodawcy przez 4 kwartały kalendarzowe poprzedzające miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
Jeżeli jednak pracownik nie był tak długo zatrudniony u danego pracodawcy, to premie kwartalne trzeba uwzględnić proporcjonalnie do liczby pełnych kalendarzowych miesięcy zatrudnienia w tych kwartałach kalendarzowych poprzedzających powstanie niezdolności do pracy, z których premię kwartalną uwzględnia się w podstawie wymiaru wynagrodzenia chorobowego.
PRZYKŁAD
Pracownik zatrudniony od 1 listopada 2007 r. zachorował w styczniu 2008 r. Otrzymał premię kwartalną za IV kwartał 2007 r. w wysokości proporcjonalnej do czasu przepracowanego w tym kwartale, czyli za 2 miesiące. Przy obliczaniu wynagrodzenia chorobowego do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za okres od 1 listopada 2007 do 31 grudnia 2007 r. należało doliczyć premię kwartalną w wysokości faktycznie wypłaconej za dwa miesiące IV kwartału 2007 r.
Jeżeli w okresie, z którego ustala się podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego, niektóre składniki wynagrodzenia wypłacono zaliczkowo, to do ustalenia tej podstawy przyjmuje się składniki wynagrodzenia w wysokości wypłaconej zaliczkowo, a po ich wyrównaniu podstawę tę przelicza się, uwzględniając te składniki i wyrównując wysokość tego wynagrodzenia.
PRZYKŁAD
W firmie wypłacono premię regulaminową za listopad 2007 r. w 2 ratach – część w grudniu, a pozostałą część w styczniu 2008 r. Pracownik zachorował w styczniu 2008 r. i miał podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego ustaloną za okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. Ponieważ premię za listopad 2007 r. wypłacono mu w grudniu zaliczkowo (a wyrównanie nastąpiło w styczniu) – podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego pracownika należało przeliczyć po wypłaceniu pozostałej części premii i obliczyć na nowo jego wynagrodzenie chorobowe.
Jeżeli składniki wynagrodzenia, uwzględniane w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego, przysługują, lecz nie wypłacono ich do czasu ostatecznego sporządzenia listy wypłat zasiłków chorobowych, to do podstawy wymiaru przyjmuje się je w wysokości wypłaconej za poprzednie okresy.

Wypłacenie tych składników wynagrodzenia po ustaleniu podstawy wymiaru zasiłków chorobowych nie powoduje ponownego jej ustalenia.
PRZYKŁAD
Pracownik był niezdolny do pracy w styczniu 2008 r. Do ustalenia podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego należało przyjąć wynagrodzenie za okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. wraz z miesięczną premią regulaminową z tych miesięcy. Premia za grudzień 2007 r. została pracownikowi przyznana, lecz nie wypłacono jej do czasu sporządzenia listy wypłat. A zatem do podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego należało przyjąć premie za okres od 1 stycznia 2007 r. do 30 listopada 2007 r., z tym że premię za listopad należało przyjąć w podwójnej wysokości. Późniejsze wypłacenie premii za grudzień nie powoduje przeliczenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Przy ustalaniu wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi za okres ostatnich 12 miesięcy, w tym przypadku od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r., należy pamiętać, że wynagrodzenie wypłacone do 30 czerwca 2007 r. należy pomniejszyć o 18,71%, a wynagrodzenie wypłacone od 1 lipca do 31 grudnia 2007 r. należy pomniejszyć o 15,71%. Po zsumowaniu wynagrodzenia wypłaconego za ostatnie 12 miesięcy należy uzyskaną sumę podzielić przez 12 i ustalić 80% lub 100% – w ten sposób uzyska się miesięczną wysokość wynagrodzenia chorobowego. Wynagrodzenie chorobowe za 1 dzień wynosi 1/30 miesięcznego wynagrodzenia chorobowego. Wynagrodzenie za czas choroby, podobnie jak zasiłek chorobowy, wypłaca się za każdy dzień orzeczony w zwolnieniu lekarskim, nie wyłączając dni wolnych od pracy.
Podstawa prawna:
Autor: Autor: Krystyna Tymorek, radca prawny

Data publikacji: 14 lutego 2008 r.

Porady o zbliżonej tematyce

Nie jesteś jeszcze użytkownikiem Portalu FK?

Tylko w Portalu FK:

  • informacje o planowanych i aktualnych zmianach przepisów księgowo-podatkowych,
  • wiarygodne interpretacje zmian przygotowane przez zaufanych ekspertów,
  • możliwość indywidualnej konsultacji z ekspertem,
  • mnóstwo wzorów dokumentów, m.in.: deklaracje i formularze do ZUS i dokumenty związane z kontrolą Urzędu Skarbowego.

Otrzymasz praktyczny
prezent: informator
w formacie PDF


Strona używa plików cookies.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.