Od 1 stycznia 2012 r. ponownie obowiązuje art. 251 Kodeksu pracy określający zasady zawierania umów terminowych. Jednak przepisy przejściowe ustawy antykryzysowej, która wyłączają stosowanie tego przepisu wywołują w praktyce szereg wątpliwości.
© FotoChannels / Glow Images
Zamieszanie z przepisami przejściowymi ustawy antykryzysowej
Z dniem 31 grudnia 2011 r. przestały obowiązywać przepisy dotyczące zatrudnienia zawarte w tzw. ustawie antykryzysowej.
W okresie obowiązywania ustawy antykryzysowej, czyli od 22 sierpnia 2009 r. do 31 grudnia 2011 r. obowiązywał przepis, zgodnie z którym okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie kolejnych umów o pracę na czas określony między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie mógł przekraczać 24 miesięcy. Za kolejną umowę na czas określony uważało się umowę zawartą przed upływem 3 miesięcy od rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy zawartej na czas określony.
W okresie obowiązywania ustawy antykryzysowej zawieszono stosowanie art. 251 kp, co w praktyce oznaczało, że liczba kolejnych umów na czas określony nie miała znaczenia, o ile łączny okres ich trwania nie przekraczał 24 miesięcy.
Od 1 stycznia 2012 r. ponownie obowiązuje art. 251 kp, w myśl którego zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony, jeżeli poprzednio strony dwukrotnie zawarły umowę o pracę na czas określony na następujące po sobie okresy, o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę nie przekroczyła 1 miesiąca.
Według przepisów przejściowych ustawy antykryzysowej, konkretnie art. 34 ust. 2 tej ustawy do umów o pracę zawartych na czas określony trwających w dniu 1 stycznia 2012 r. stosuje się art. 251 kp.
Jednocześnie art. 35 ust. 1 ustawy antykryzysowej przewiduje, że do umów o pracę zawartych na czas określony trwających w dniu wejścia w życie ustawy antykryzysowej nie stosuje się art. 251 kp, tzn. do umów tych stosuje się przepisy ustawy antykryzysowej.
| Jednocześnie zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy antykryzysowej, jeżeli termin rozwiązania umowy o pracę na czas określony, zawartej przed dniem wejścia w życie ustawy antykryzysowej przypada po dniu 31 grudnia 2011 r. umowa rozwiązuje się z upływem czasu, na który została zawarta. |
W związku z powyższym wątpliwości wywołuje np. kwestia, czy możliwe jest zawarcie umowy o pracę na czas określony z dniem 1 stycznia 2012 r., jeżeli poprzednio, w okresie obowiązywania ustawy antykryzysowej, zawarto już np. dwie lub więcej kolejnych umów terminowych, a ostatnia z nich wygasła z końcem grudnia 2011 r.
Stanowisko Ministerstwa Pracy i Głównego Inspektora Pracy
Według stanowiska Głównego Inspektoratu Pracy, zawartego w piśmie nr GPP-364-4560-25-1/11/PE/RP zarówno umowa o pracę na czas określony zawarta w czasie obowiązywania ustawy antykryzysowej (np. umowa od 1 kwietnia 2010 r. do 29 lutego 2012 r.), jak i umowa na czas określony zawarta przed wejściem w życie ustawy antykryzysowej (np. umowa od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2012 r.), trwająca w dniu 1 stycznia 2012 r., będzie wliczać się do limitu umów na czas określony, o którym mowa w art. 251 kp.
| Główny Inspektorat Pracy podkreślił, że z uwagi na tymczasowy charakter rozwiązań przewidzianych w ustawie antykryzysowej oraz brak przepisu, który wyłączałby stosowanie art. 251 kp w odniesieniu do umów na czas określony, które uległy rozwiązaniu przed wejściem w życie ustawy, może dojść do sytuacji, gdy umowa trwająca w dniu 1 stycznia 2012 r. będzie traktowana, jako kolejna w rozumienia art. 251 kp. Dotyczy to umowy zawartej przed wejściem w życie ustawy, której termin rozwiązania przypada po 31 grudnia 2011 r. |
Zdaniem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (stanowisko wyrażone np. w odpowiedzi na interpelację poselską nr 69) każda trwająca 1 stycznia 2012 r. umowa o pracę zawarta na czas określony będzie traktowana, jako pierwsza umowa. Po upływie okresu obowiązywania takiej umowy będzie można podpisać z pracownikiem jeszcze tylko jedną umowę na czas określony, natomiast trzecia przekształci się w umowę zawartą na czas nieokreślony.
| Oznacza to, że wszystkie umowy terminowe, które zaczęły się i skończyły w okresie obowiązywania ustawy, a także zaczęły i skończyły przed datą wejścia w życie ustawy antykryzysowej, pozostają obojętne w zakresie skutków przewidzianych w art. 251 kp. |
W odniesieniu do umów zawartych przed dniem rozpoczęcia obowiązywania ustawy antykryzysowej, których termin końcowy upływa po 31 grudnia 2011 r., należy przyjąć, że ulegają one rozwiązaniu z upływem czasu, na jaki były zawarte, niezależnie od tego, czy przekraczają okres 24 miesięcy. Do takiej umowy ma zastosowanie przepis zawarty w art. 251 kp, tzn. jeżeli jest to druga umowa na czas określony, to następna powinna być zawarta na czas nieokreślony.
PRZYKŁAD
Jeśli umowa lub umowy, zawarta na czas nieprzekraczający 24 miesięcy w trakcie obowiązywania ustawy antykryzysowej rozwiąże się z dniem lub przed dniem 31 grudnia 2011 r., od 1 stycznia 2012 r. strony będą mogły, zgodnie z art. 251 kp zawrzeć dwie następujące po sobie umowy o pracę na czas określony i trzecia umowa, jeżeli odstępy pomiędzy tymi umowami nie przekroczą 1 miesiąca, będzie umową na czas nieokreślony.
PRZYKŁAD
Drugi przypadek dotyczy umowy o pracę na czas określony, zawartej w czasie obowiązywania ustawy antykryzysowej z zachowaniem limitu 24 miesięcy oraz trwających po dniu 1 stycznia 2012 r. Ma tu zastosowanie art. 34 ust. 2 ustawy antykryzysowej, co oznacza, że do takich umów stosuje się art. 251 kp. W konsekwencji umowa ta będzie pierwszą z dwóch dopuszczalnych na gruncie art. 251 kp umów na czas określonych, a trzecia umowa będzie umową na czas określony. Wszystko to pod warunkiem, że odstępy pomiędzy kolejnymi umowami nie będą przekraczać 1 miesiąca, zgodnie z art. 251 kp.
PRZYKŁAD
Może się także zdarzyć, że umowy o pracę na czas określony zostały zawarte przed wejściem w życie ustawy antykryzysowej i trwają po dniu 1 stycznia 2012 r. W takim przypadku ma zastosowanie art. 35 ust. 3 ustawy antykryzysowej, zgodnie z którym umowy takie rozwiązują się z upływem czasu, na który zostały zawarte. Umowa taka trwająca po dniu 1 stycznia 2012 r. będzie jedną z dwóch umów na czas określony, które dopuszcza art. 251 kp.
Podstawa prawna: - art. 251 Kodeksu pracy - kp,
- art. 13, art. 34 i art. 35 ustawy z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz.U. nr 125, poz. 1035 z późn. zm.) - ustawa antykryzysowa.
- art. 13, art. 34 i art. 35 ustawy z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz.U. nr 125, poz. 1035 z późn. zm.) - ustawa antykryzysowa.
